| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Urlopy > Prawo do urlopu na żądanie w służbie cywilnej

Prawo do urlopu na żądanie w służbie cywilnej

Prawo pracy reguluje zasady udzielania urlopu na żądanie, wskazując, że pracodawca jest zobowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym.

Urlop na żądanie to uprawnienie polegające na możności wykorzystania 4 dni urlopu wypoczynkowego w ciągu roku kalendarzowego bez wcześniejszego uzgodnienia z przełożonym. Nie jest to oddzielny rodzaj urlopu, lecz jedynie odstępstwo od ogólnej reguły w zakresie wykorzystywania urlopów wypoczynkowych, nakazującej ich wcześniejsze uzgadnianie z pracodawcą. Dlatego też członek korpusu służby cywilnej może skorzystać z urlopu na żądanie jedynie wtedy, kiedy ma jeszcze w danym roku do wykorzystania urlop wypoczynkowy. Urząd nie może odmówić udzielenia urlopu na żądanie, jeśli pracownik lub urzędnik dysponuje jeszcze w danym roku prawem do urlopu, nie wykorzystał w danym roku kalendarzowym całej puli 4 dni urlopu na żądanie i składa wniosek najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia. Przyjmuje się, że wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem dnia pracy (przed godziną, od której urzędnik lub pracownik powinien pracować według obowiązującego go rozkładu czasu pracy). Nie jest jednak wykluczone, że sposób udzielania urlopów na żądanie zostanie ustalony w danym urzędzie w drodze zwyczaju stosowanego faktycznie w jednakowym stopniu w odniesieniu do wszystkich zatrudnionych.

Przepisy nie wprowadzają żadnych wymogów co do formy zgłoszenia potrzeby urlopu na żądanie. Może być ona dowolna, choć w praktyce dzieje się to najczęściej telefonicznie. Nie ma też żadnych przeszkód, żeby poinformować urząd np. drogą mailową. W takiej sytuacji warto jednak zadbać o potwierdzenie wysłania informacji – np. wydrukować maila, żeby po zgłoszeniu pozostał ślad na piśmie.

Przykład

Urzędnik służby cywilnej Anna W. postanowiła 27 lipca 2012 r. wziąć jeden dzień urlopu na żądanie. Zgodnie z przepisami może złożyć stosowny wniosek przed rozpoczęciem dnia pracy. Powszechnym i długotrwałym zwyczajem w urzędzie jest jednak telefoniczne informowanie dyrektora o urlopie na żądanie i wypełnianie wniosku po powrocie do pracy. Zwyczaj taki jest źródłem praw i obowiązków i Annie W. nie można z tego tytułu zarzucić ewentualnego naruszenia przepisów.

Nadużycie prawa i sposób udzielania

Prawo do wykorzystania urlopu na żądanie nie jest jednak bezwzględne. Może być ono ocenione w kontekście nadużycia prawa. Nikt nie może bowiem czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony (art. 8 k.p.). Urlop wykorzystany niezgodnie z prawem – np. w celu oporu wobec pracodawcy – może być podstawą wyciągnięcia wobec urzędnika konsekwencji służbowych. Pracodawca może nawet zwolnić takiego pracownika dyscyplinarnie, choć taka sytuacja może mieć tylko wyjątkowe zastosowanie. Urlop musiałby być bowiem potraktowany jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, co w praktyce dzieje się zupełnie wyjątkowo.

Urlop na żądanie jest udzielany w dniach. Pracownikowi lub urzędnikowi przysługują cztery dni takiego urlopu w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby godzin, które w tych dniach powinien przepracować zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. O tę liczbę godzin ulega zmniejszeniu pozostała część urlopu przysługująca mu w danym roku.

Dopuszczalne jest dzielenie urlopu na żądanie i wykorzystywanie go po jednym dniu – jego łączny wymiar nie może jednak przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni. Dlatego w świadectwie pracy powinna znaleźć się informacja o liczbie dni i godzin wykorzystanego urlopu na żądanie. Do urlopu na żądanie nie ma zastosowania zasada proporcjonalności, która polega na odpowiednim zmniejszaniu urlopu w proporcji do wymiaru czasu pracy lub okresu przepracowanego w urzędzie w danym roku. Może się okazać, że pracownik lub urzędnik ma tylko i wyłącznie uprawnienie do urlopu na żądanie i może w całości wykorzystać cały przysługujący mu urlop wypoczynkowy.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »