| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > HRM > Zarządzanie > Sukcesja w polskich firmach rodzinnych na podstawie wyników badań PARP

Sukcesja w polskich firmach rodzinnych na podstawie wyników badań PARP

Jaka jest faktyczna skala, a przede wszystkim znaczenie biznesu rodzinnego w Polsce? To pytanie przyświecało badaniu firm rodzinnych w Polsce zrealizowanemu przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Działanie 2.1.3). Badanie przeprowadzone przez Pentor Research International jest częścią pilotażowego projektu szkoleniowo-doradczego skierowanego do firm rodzinnym i realizowanego we współpracy ze Stowarzyszeniem Inicjatywa Firm Rodzinnych.

Ze strategią na bakier

Choć niemal 2/3 firm rodzinnych wyraziło chęć przekazania firmy kolejnemu pokoleniu, to tylko co trzecia posiada strategię (plan) sukcesyjną. Zaledwie w 10 proc. firm rodzinnych ta strategia jest spisana. Zdecydowanymi liderami pod względem posiadania sformalizowanych planów przekazania firmy są przedstawiciele podmiotów zatrudniających od 50 do 249 osób. W co piątym takim przedsiębiorstwie strategia została spisana (dwukrotnie częściej niż w pozostałych przedsiębiorstwach). Jednocześnie ponad połowa średnich firm planujących proces sukcesyjny nie posiada żadnej strategii, zaś w firmach małych odsetek nieposiadających wyniósł 65 proc., a mikroprzedsiębiorstwach aż 69 proc.

Biorąc pod uwagę niski odsetek firm posiadających plan sukcesji (spisany bądź nie) zaskakuje wysoka ocena stanu wiedzy na temat prawnych aspektów związanych z przekazaniem firmy następnemu pokoleniu wśród osób zarządzających firmami rodzinnymi. Jak wykazuje badanie, ponad 2/3 respondentów określiło poziom wiedzy jako zdecydowanie (16 proc.) lub raczej dobry (53 proc.). Tylko 16 proc. przyznało się do deficytu wiedzy, ale zaledwie 5 proc. stwierdziło, że ich poziom wiedzy jest zdecydowanie zły. Z powyższych danych można wyciągnąć wniosek, iż polscy przedsiębiorcy oceniają swój poziom wiedzy związany z sukcesją mało realistycznie, nie uświadamiając sobie potencjalnych zagrożeń.

Próbę wytłumaczenia tego staniu rzeczy podjęli eksperci, z którymi w trakcie badania prowadzone były wywiady. Z jednej strony jako powód wskazywany był młody wiek właścicieli firmy, z drugiej zaś niski stan wiedzy o mechanizmach sukcesyjnych (organizacyjnych i prawnych). Według ekspertów niskiej świadomości, brakowi potrzeby przygotowania planu sukcesyjnego mogą też towarzyszyć przesłanki psychologiczne. Właściciele przedsiębiorstw rodzinnych mogą przejawiać strach przed oddaniem władzy, co może też korespondować z tendencją do przeceniania własnych umiejętności.

Sukcesor w firmie i poza firmą

Ponad 2/3 przedsiębiorców myślących o przekazaniu firmy następnym pokoleniom wiąże sukcesję z określoną osobą lub osobami. Co drugi sukcesor pracuje obecnie w przedsiębiorstwie, którego właścicielem ma w przyszłości zostać, przy czym 41 proc. jest zatrudnionych na podstawie oficjalnej umowy, zaś pozostali świadczą pracę na rzecz przedsiębiorstw w sposób nieformalny. Nieco ponad 29 proc. ankietowanych zadeklarowało natomiast, że sukcesorzy obecnie nigdzie nie pracują. Ten fakt może wywoływać najwięcej obaw, ponieważ w przypadku osób niepracujących trudno jest mówić o zdobywaniu doświadczenia zawodowego, a tym samym przygotowaniu następcy do objęcia kluczowej roli w firmie.

Jako przyszli sukcesorzy w pierwszej kolejności były wskazywane dzieci, w drugiej natomiast osoby z dalszej rodziny. Niemal 2/3 właścicieli przedsiębiorstw rodzinnych planujących sukcesję prowadzi rozmowy z następcami na temat przekazania firmy. Najczęściej rozmowy są prowadzone w firmach średniej wielkości (77 proc.).

W przypadku niechęci sukcesorów do przejęcia firmy przedsiębiorcy rozpatrywali dwa warianty postępowania. W pierwszym zakładano sprzedaż przedsiębiorstwa, a uzyskane środki miały stanowić zabezpieczenie finansowe. Drugi natomiast nie wiązał się z definitywnym zerwaniem więzi z przedsiębiorstwem, a jedynie z wprowadzeniem firmy na kolejny etap rozwoju. Członkowie rodziny stawaliby się członkami zarządu, zaś zarządzanie przechodziłoby w ręce zewnętrznych menedżerów.

Wyniki te pokazują, jak ogromne znaczenie ma w firmie rodzinnej osoba kierująca firmą, a co za tym idzie, jak ważne jest dobre przygotowanie sukcesora i właściwe przeprowadzenie procesu sukcesji. Tym bardziej że w kolejnych latach wśród firm rodzinnych będzie rósł odsetek firm, w ramach których będzie musiało dojść do suk- cesji.

Szkolenia nie istnieją

Rynek szkoleń i doradztwa dla firm rodzinnych (pod kątem ich specyficznych, wynikających z rodzinnego charakteru potrzeb) w Polsce praktycznie nie istnieje. Badanie, którego wyniki są prezentowane, jest częścią pilotażowego projektu szkoleniowo-doradczego realizowanego przez PARP, skierowanego do firm rodzinnych i realizowanego we współpracy ze Stowarzyszeniem Inicjatywa Firm Rodzinnych. Na podstawie wyników zaprojektowana została usługa szkoleniowo-doradcza, skierowana do grupy firm rodzinnych. Przeprowadzone badania pokazały, że co czwarta firma rodzinna byłaby zainteresowana usługami szkoleń/doradztwa skierowanych do firm rodzinnych.

Co ważne, zainteresowanie szkoleniami częściej wyrażali respondenci deklarujący chęć przekazania firmy w ręce następców. W tej grupie szkolenia chęć uczestnictwa deklarowało 32 proc. ankietowanych (o 21 pkt proc. więcej niż w grupie firm negatywnie odpowiadających na pytanie o sukcesję).

reklama

Autor:

Autorka pracuje w Zespole Zasobów Ludzkich w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Exact Software

Exact Software Poland Sp. z o.o. dostarcza dynamiczne oprogramowanie dla biznesu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »