Optometrysta a ortoptysta - nowe zawody medyczne

• Już od 26 marca 2024 r. obowiązuje 15 nowych zawodów medycznych
• Kim jest optometrysta? Jakie czynności wykonuje optometrysta? Czym się zajmuje optometrysta?
• Kim jest ortoptysta? Jakie zadania ma ortoptysta? Czym zajmuje się ortoptysta?

Już od 26 marca 2024 r. obowiązuje 15 nowych zawodów medycznych

Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972) uregulowała 15 zawodów medycznych. Ustawa określa zasady wykonywania następujących zawodów medycznych: 1) asystentka stomatologiczna, 2) elektroradiolog, 3) higienistka stomatologiczna, 4) instruktor terapii uzależnień, 5) opiekun medyczny, 6) optometrysta, 7) ortoptystka, 8) podiatra, 9) profilaktyk, 10) protetyk słuchu, 11) technik farmaceutyczny, 12) technik masażysta, 13) technik ortopeda, 14) technik sterylizacji medycznej, 15) terapeuta zajęciowy.

Kim jest optometrysta? Jakie czynności wykonuje optometrysta? Czym się zajmuje optometrysta?

Na podstawie art. 13 ust. 4 wyżej wydanej ustawy uregulowano rozporządzenie, a do niego załączniki, które charakteryzują dany zawód medyczny. W jednym z załączników został określony szczegółowy wykaz czynności zawodowych optometrysty:

• Planowanie i wykonywanie badań optometrycznych w celu dopasowania korekcji okularowej, soczewek kontaktowych oraz pomocy dla słabowidzących.
• Organizowanie stanowiska pracy.
• Wykonywanie refrakcji przedmiotowej i podmiotowej.
• Badanie widzenia obuocznego.
• W zakresie niezbędnym na potrzeby korekcji optycznej stosowanie testów, programów komputerowych, urządzeń pomiarowych i diagnostycznych oraz sprzętu do badania pola widzenia i obrazowania oka.
• Wykonywanie badań optometrycznych dzieci do 3. roku życia we współpracy z lekarzem specjalistą w dziedzinie okulistyki.
• Ocena wyników badań optometrycznych.
• Ocena wyników pomiarów refrakcji oraz anomalii widzenia obuocznego.
• Informowanie osoby badanej o konieczności zgłoszenia się do lekarza specjalisty w dziedzinie okulistyki w przypadku wykrycia i rozpoznania odstępstw od norm fizjologicznych układu wzrokowego.
• Projektowanie okularów i pomocy wzrokowych w zależności od warunków anatomicznych pacjenta.
• Dobieranie soczewek okularowych i kontaktowych oraz aplikowanie soczewek kontaktowych oraz pomocy wzrokowych.
• Prowadzenie lub nadzorowanie treningu oraz rehabilitacji układu wzrokowego w celu przywrócenia właściwej sprawności widzenia.
• Stosowanie środków farmakologicznych porażających akomodację na potrzeby rehabilitacji układu wzrokowego na zlecenie lekarza specjalisty w dziedzinie okulistyki.
• Udzielanie informacji o konieczności systematycznych badań narządu wzroku.
• Udzielanie porad dotyczących działania i stosowania wyrobów medycznych związanych z optyczną korekcją narządu wzroku.
• Popularyzowanie zachowań prozdrowotnych mających na celu zachowanie prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku.
• Udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
• Prowadzenie i archiwizowanie dokumentacji związanej z wykonywanymi czynnościami

Kim jest ortoptysta? Jakie zadania ma ortoptysta? Czym zajmuje się ortoptysta?

Ortoptysta zajmuje się diagnostyką i przygotowaniem indywidualnego programu terapii ortoptycznej w przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia. Ortoptyści sprawdzają ustawienie oczu, ruchomość, konwergencję, akomodację i stan widzenia obuocznego. Wszystkie te czynniki wpływają na sprawność i komfort widzenia. Wspomaga lekarza okulistę w diagnostyce i terapii pacjentów z niedowidzeniem, zaburzeniem widzenia obuocznego czy chorobą zezową. Szczegółowy wykaz czynności zawodowych kształtuje się następująco:

• Wykonywanie badań ortoptycznych i określonych badań okulistycznych.
• Organizowanie stanowiska pracy.
• Ocena stanu psychofizycznego pacjenta przed wyborem metody badania ortoptycznego lub określonego badania okulistycznego.
• Przygotowywanie pacjenta do badań ortoptycznych i określonych badań okulistycznych.
• Dobieranie metod i narzędzi w celu wykonania badania okulistycznego stosownie do możliwości pacjenta.
• Rozpoznawanie zaburzenia drogi wzrokowej na podstawie wyniku pola widzenia.
• Klasyfikowanie oczopląsu oraz zespołu blokady oczopląsu przez konwergencję.
• Rozpoznawanie przyczyny i czasu powstania choroby zezowej, niedowidzenia i innych zaburzeń widzenia na podstawie wywiadu.
• Wykonywanie badań ostrości widzenia, wielkości kąta zeza, parametrów obuocznego widzenia, fiksacji, korespondencji siatkówkowej, konwergencji, ruchomości gałek ocznych, akomodacji, uwzględniając wiek i rozwój psychomotoryczny pacjenta.
• Wykonywanie badań wskazujących na przyczynę zeza porażennego, takich jak: ekran Hessa, smuga Hessa, badanie na synoptoforze lub synoptometrze obuocznego widzenia w dziewięciu kierunkach spojrzenia.
• Wykonywanie badań ruchomości gałek ocznych, kąta zeza, obuocznego widzenia, korespondencji, fiksacji, akomodacji, diplopii, koordynometrii.
• Wykonywanie badań okulistycznych, takich jak: badanie wady refrakcji na refraktometrze, badanie pola widzenia i badanie ciśnienia śródgałkowego na zlecenie lekarza specjalisty w dziedzinie okulistyki.
• Dokonywanie pomiaru wady refrakcji za pomocą autorefraktometru.
• Rozpoznawanie przyczyny trudności w czytaniu i pisaniu.
• Ustalanie diagnozy ortoptycznej na podstawie uzyskanych wyników badań okulistycznych.
• Ustalanie przebiegu leczenia na postawie przeprowadzonych badań okulistycznych.
• Ocena rokowania leczenia na podstawie uzyskanych wyników badań okulistycznych.
• Dokonywanie zapisu wady wzroku na podstawie przeprowadzonego badania okulistycznego.
• Ocena wady na podstawie otrzymanych wyników badań okulistycznych, skierowań lub okularów pacjenta.
• Prowadzenie ćwiczeń ortoptycznych w niedowidzeniu, zezie i innych zaburzeniach mięśni gałkoruchowych oraz zaburzeniach widzenia obuocznego.
• Dobieranie rodzaju, metody i techniki ćwiczeń stosowanych w niedowidzeniu.
• Stosowanie na zlecenie lekarza specjalisty w dziedzinie okulistyki produktów leczniczych rozszerzających źrenice podczas prowadzenia ćwiczeń.
• Dobieranie i stosowanie różnych metod i technik ćwiczeń w leczeniu zaburzeń widzenia obuocznego.
• Dobieranie i stosowanie różnych metod i technik ćwiczeń w zaburzeniach mięśni gałkoruchowych.
• Planowanie ćwiczeń z uwzględnieniem możliwości pacjenta.
• Kontrolowanie przebiegu ćwiczeń i ocena postępów pacjenta.Prowadzenie terapii zaburzeń akomodacyjno-konwergencyjnych.
• Dobieranie pomocy optycznych i nieoptycznych do wykonywania ćwiczeń ortoptycznych.
• Dobieranie mocy odpowiedniego pryzmatu w celu usunięcia diplopii.
• Dobieranie pomocy nieoptycznych wspomagających widzenie stosowane w leczeniu choroby zezowej.
• Dobieranie pomocy optycznych i nieoptycznych niezbędnych do wykonywania ćwiczeń w leczeniu choroby zezowej, w niedowidzeniu i w objawach astenopijnych.
• Dobieranie mocy potrzebnego pryzmatu adekwatnie do problemu wzrokowego.
• Współpraca z pacjentem, lekarzem specjalistą w dziedzinie okulistyki, optometrystą i zespołem terapeutycznym.
• Ustalanie we współpracy z lekarzem specjalistą w dziedzinie okulistyki, lekarzem specjalistą w dziedzinie neurologii i fizjoterapeutą przebiegu leczenia porażeń.
• Stosowanie we współpracy z lekarzem specjalistą w dziedzinie okulistyki produktów leczniczych rozszerzających źrenice i porażających akomodację lub innych produktów leczniczych zleconych przez lekarza specjalistę w dziedzinie okulistyki koniecznych do wykonania badań okulistycznych.
• Konsultowanie z lekarzem prowadzącym wyniki badań okulistycznych i ćwiczeń przed, w trakcie i po zakończeniu terapii.
• Udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
• Prowadzenie i archiwizowanie dokumentacji medycznej.
• Prowadzenie profilaktyki dotyczącej narządu wzroku.