REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca nakładcza – zdalne chałupnictwo to nie typowa praca zdalna

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Praca nakładcza – zdalne chałupnictwo to nie typowa praca zdalna
Praca nakładcza – zdalne chałupnictwo to nie typowa praca zdalna
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Umowa o pracę nakładczą nie jest popularną formą zatrudnia, może być mylona z pracą zdalną, jednak nie jest tym samym. To tzw. chałupnictwo w ramach którego wykonuje się prace manualne czy nie wymagające obecności w miejscu pracy. To umowa z pogranicza prawa pracy i praca cywilnego. Czym jest praca nakładcza? Gdzie jest uregulowana praca nakładcza? Jakie obowiązki ma wykonawca i nakładca?
rozwiń >

Praca nakładca jest uregulowana w:

1) ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 204, dalej jako: KP) oraz

Autopromocja

2) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 roku w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz.U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 ze zm., dalej jako: rozporządzenie). To właśnie Rada Ministrów określa zakres stosowania przepisów prawa pracy do osób wykonujących pracę nakładczą.

Na jednym z portali internetowych do wyszukiwania pracy po wpisaniu hasła: praca chałupnicza pokazało się pond 6 tys. ofert. Najczęściej poszukiwani są wykonawcy do:

- adresowania kopert

- pakowania zabawek

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- lutowanie wtyczek

- kompletowanie i pakowanie kosmetyków czy leków

- wypełnianie formularzy

- szycia

- składania materiałów biurowych – np. długopisów

- składacz i pakowacz słuchawek

- oklejania plastikowych buteleczek

Pracę tą można łatwo jednak pomylić z pracą zdalną, która również pojawiała się w wyszukiwarce, chociaż to już zupełnie inny typ pracy.

Nakładca i wykonawca

Ważne
Definicje nakładcy i wykonawcy

Nakładca to osoba lub instytucja dająca środki finansowe na wyprodukowanie czegoś. Wykonawca natomiast to osoba, która coś wykonuje. Z powyższej perspektywy, która jest perspektywą języka polskiego, pracodawca jest nakładcą, a pracownik wykonawcą. Z prawnego punktu widzenia nakładca nie może być uznany za pracownika, a wykonawca za pracodawcę.” - tak słusznie wskazuje prof. dr hab. Andrzej Marian Świątkowski (zob. A. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2018).

Czym jest praca nakładcza?

Istota pracy nakładczej polega na:

  • zarobkowym wykonywaniu przez osoby fizyczne na zlecenie i rachunek nakładcy czynności, w szczególności w zakresie wytwarzania, naprawiania i konserwacji przedmiotów z materiałów powierzonych przez nakładcę;
  •  często wykonawcy nie mając bezpośredniego kontaktu z osobami, dla których wytwarzane przedmioty są przeznaczone;
  • praca nakładcza wykonywana jest zazwyczaj poza siedzibą pracodawcy na rzecz i ryzyko zlecającego;
  • charakter prawny umowy o pracę nakładczą plasuje ją pomiędzy cywilną umową o świadczenie usług a umową o pracę;
  • ustawodawca przewidział szereg uprawnień pracowniczych dla osób wykonujących pracę nakładczą (zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. III AUa 1415/16).

Umowa o pracę nakładczą – umowa o dzieło, zlecenia czy o pracę?

Charakter prawny umowy o pracę nakładczą jest sporny, ale tylko w zakresie możliwości jej zakwalifikowania na podstawie różnych umów prawa cywilnego. W literaturze wyrażano pogląd, że jest to rodzaj umowy o dzieło. Umowa ta bez wątpienia wykazuje szereg podobieństw zarówno do cywilnoprawnej umowy o dzieło, jak i do umowy o pracę. Wykonujący pracę nakładczą zobowiązuje się wobec nakładcy do osiągnięcia określonych rezultatów. Strony nie określają jednak wyraźnie przedmiotu umowy, zostaje on określony przez nakładcę dopiero w momencie udzielenia indywidualnego zlecenia. Wykonujący pracę nakładczą nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej. Wynik jego pracy przypada nakładcy. Wykonujący pracę nakładczą może w zasadzie pracować w dowolnym miejscu i czasie, zaś ryzyko związane ze świadczeniem pracy nakładczej ponosi osoba, która podjęła się tej pracy. Prawo do wynagrodzenia za pracę nakładczą oraz jego wysokość uzależnione są od konkretnego rezultatu pracy. Wykonującym pracę nakładczą może być jedynie osoba fizyczna, może ona jednak przy wykonywaniu pracy korzystać z pomocy innych osób - tak zostało wskazane w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2012 r., III AUa 646/12.

Jak zawrzeć umowę o pracę nakładczą?

Przede wszystkim umowa o pracę nakładczą powinna być zawarta na piśmie. Co należy określić w takiej umowie? W szczególności:

1) strony umowy – dane wykonawcy i nakładcy

2) rodzaj umowy

3) rodzaj pracy

4) termin rozpoczęcia pracy

5) zasady wynagradzania

6) minimalną miesięczną ilość pracy, której wykonanie należy do obowiązków wykonawcy. Minimalna ilość pracy powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia określonego rozporządzeniem. Czyli minimum 50% z 3 490, tj. 1745 zł i od 1 lipca 2023 r. minimum 50% z 3600 zł czyli 1800 zł.

Jakie mogą być rodzaje umowy o pracę nakładczą?

Umowę o pracę nakładczą można zawrzeć na:

  • okres próbny (wówczas nie może przekroczyć 3 miesiące)
  • na czas określony
  • na czas wykonania określonej pracy
  • na czas nie określony.

Minimalna ilość pracy przy umowie nakładczej stanowiącej jedyne źródło dochodu

Jeżeli praca nakładcza stanowi dla wykonawcy wyłączne lub główne źródło utrzymania, ilość pracy powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie wynagrodzenia nie mniejszego od najniższego wynagrodzenia.

Jak rozwiązać umowę o pracę nakładczą?

Umowę o pracę nakładczą można rozwiązać:

1) za porozumieniem stron

2) za wypowiedzeniem

- wypowiedzenie przy umowie zawartej na okres próbny wynosi 2-tygodnie

- wypowiedzenie przy umowie zawartej na czas nieokreślony wynosi 1-miesiąc. Wówczas okres wypowiedzenia kończy się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego.

3) bez zachowania okresu wypowiedzenia, w trybie natychmiastowym.

Rozwiązanie natychmiastowe przez nakładcę

Jak wskazuje rozporządzenie w § 6 nakładca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia:

1) z winy wykonawcy w razie ciężkiego naruszenia przez niego obowiązków wynikających z umowy, a w szczególności wadliwego wykonywania z jego winy powierzonej pracy, nieprzestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, nierozliczania się w ustalonych terminach z pobranych surowców lub materiałów, niewykonywania bez uzasadnionych przyczyn przez okres 3 miesięcy ilości pracy, albo dokonania nadużyć w zakresie korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń socjalnych,

2) z winy wykonawcy w razie popełnienia przez niego przestępstwa, które uniemożliwia dalsze powierzanie mu pracy nakładczej, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,

3) w razie niewykonywania pracy przez wykonawcę z powodu:

a) niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia ze względu na chorobę zakaźną przez okres dłuższy niż 3 miesiące,

b) niezdolności do pracy wskutek choroby zawodowej lub spowodowanej wypadkiem przy pracy przez okres dłuższy niż 6 miesięcy,

c) niemożności wykonywania pracy z przyczyn innych niż określone pod lit. a) i b) przez okres dłuższy niż 1 miesiąc (co do zasady).

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy wykonawcy nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez nakładcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Zakaz wypowiedzenia i rozwiązania umowy

Oczywiście przepisy szczegółowo określają kiedy nie można rozwiązać umowy i jakie osoby podlegają ochronie przed zakończeniem stosunku prawnego. Są to przykładowo: okres ciąży, urlopu macierzyńskiego kobiety.

Rozwiązanie natychmiastowe przez wykonawcę

Wykonawca też może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia:

  1. jeżeli zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego zdrowie, a nakładca nie przydzieli mu w ciągu miesiąca innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe wykonawcy oraz warunki, w jakich praca jest wykonywana;
  2. jeżeli praca wykonywana jest w lokalu mieszkalnym wykonawcy i gdy praca wywiera szkodliwy wpływ na zdrowie współmieszkańców, to również wykonawca może rozwiązać umowę natychmiastowo.

Czy wykonawca ma prawo do urlopu wypoczynkowego?

Tak, jednak tylko wtedy jeżeli wykonawca uzyskuje z tytułu pracy nakładczej wynagrodzenie w wysokości co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia. Wykonawcy będącemu inwalidą I lub II grupy przysługuje płatny urlop dodatkowy w wymiarze 10 dni roboczych w każdym roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego wykonawca nabywa po przepracowaniu jednego roku od zaliczenia do I lub II grupy inwalidów.

Sądy cywilne – wydziały pracy

Spory dotyczące przewidzianych rozporządzeniem uprawnień wykonawców rozpatrują organy właściwe do rozpatrywania sporów o roszczenia pracowników ze stosunku pracy i stosunku ubezpieczenia społecznego, w trybie i na zasadach przewidzianych dla rozpatrywania roszczeń pracowników.

Omijanie przepisów prawa pracy

Sądy pracy zajmują się np. sprawami omijania przepisów prawa pracy, poprzez zawierania umowy o pracę nakładczą w miejsce umowy o pracę. Przykładowo sądy uznają, że samo złożenie podpisów na druku zatytułowanym „umowa o pracę nakładczą ” wobec braku wiarygodnej dokumentacji potwierdzającej wykonanie umówionej ilości tej pracy, nie może powodować, że doszło do rzeczywistego nawiązania i wykonywania tego stosunku prawnego. Zawarcie umowy o pracę nakładczą nie stwarza podstawy do przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jeżeli strony zakładały, że świadczenie pracy jest niepotrzebne (zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 października 2013 r., sygn. III AUa 345/13).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    29 lutego – dodatkowy dzień w roku? Jak to jest z tym czasem i czy masz go dla siebie?

    Dziś 29 lutego 2024 roku – masz dodatkowy dzień w roku i zastanawiasz się co z nim zrobić? Czym dla Ciebie jest czas? Czy umiesz nadać mu priorytet? Poznaj 8 zasad efektywnego zarządzania czasem i znajdź czas dla siebie. Finalnie „nie chodzi o to, żeby mieć czas. Chodzi o to, żeby z niego korzystać”. Praktycznych rad udziela psycholog Aleksandra Kolińska.

    Od 1 kwietnia nowe stawki za wypadki przy pracy. 1431 zł za 1% uszczerbku [Obwieszczenie z 21 lutego 2024 r.]

    Są już znane stawki odszkodowań za wypadki przy pracy. 1% uszczerbku na zdrowiu wyceniono na 1431 zł.

    Czy 10 marca 2024 to niedziela handlowa?

    Czy 10 marca 2024 to niedziela handlowa? Czy w marcu 2024 jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Gdzie nie obowiązuje zakaz handlu? 

    Urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji - ruszyły prace

    W dniu 15 lutego 2024 roku ruszyły prace w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nad opracowaniem prawnych rozwiązań w zakresie uprawnień rodzicielskich dla rodziców dzieci przedwcześnie urodzonych oraz dzieci hospitalizowanych po urodzeniu. To poważny problem. Środowiska reprezentujące rodziców wcześniaków wskazują, że mama każdego wcześniaka, który wymaga hospitalizacji po narodzinach, miała prawo skorzystać z pełnopłatnego zwolnienia lekarskiego z tytułu opieki nad dzieckiem, a urlop macierzyński, żeby zaczynał się wraz z wypisem dziecka do domu. Dodatkowo, mamy wcześniaków aktualnie przebywające na urlopie macierzyńskim proszą o wydłużenie im tego urlopu o czas, jaki dziecko spędziło w szpitalu. 

    REKLAMA

    1,5 mld zł dla samorządów - zyskają pracownicy administracji i interesanci

    Jak podaje Ministerstwo Cyfryzacji ponad 2 tys. samorządów ze wszystkich województw uzyskało wsparcie w ramach projektu Cyberbezpieczny Samorząd. Otrzymają one do 850 tys. złotych na działania z zakresu cyberbezpieczeństwa. Podpisaliśmy pierwszą umowę na realizację grantu, teraz rusza podpisywanie umów ze wszystkimi jednostkami samorządu, które zakwalifikowały się do wsparcia – poinformował wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

    Świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej. Od 1 marca 2024 r. próg uprawniający do świadczenia wzrasta do 3415,50 zł

    Działacze opozycji antykomunistycznej są uprawnieni do świadczenia wyrównawczego jeżeli pobierane przez nich świadczenia emerytalno-rentowe są niższe niż określona przepisami kwota. Obecnie próg uprawniający do świadczenia wyrównawczego wynosi 3046,29 zł; 1 marca 2024 r. wzrośnie do 3415,50 zł. 

    Słowacja – Dni wolne od pracy 2024

    Słowacja ma w swoim kalendarzu aż piętnaście dni wolnych od pracy w ciągu roku. Dzięki temu kraj ten plasuje się pod tym względem w czołówce Unii Europejskiej. Dla porównania – w Polsce są o dwa dni wolne mniej. Kiedy przypadają dni wolne od pracy na Słowacji w 2024 r.?

    Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego dostanie podwyżki. Funkcjonariusze ABW zarobią nawet 16200 zł miesięcznie [Wyrównanie od 1 stycznia 2024 r.]

    Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego to kolejna państwowa instytucja, którą dosięgnie fala podwyżek w sferze budżetowej. Zarobki w ABW wzrosną z poziomu 3900–13500 zł do poziomu 4700–16200 zł. Pójdą w górę także dodatki za stopień służbowy. Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dostaną podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2024 r. 

    REKLAMA

    Nowe kwoty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Czy wzrosną od 1 kwietnia 2024 r.?

    Znamy wysokość odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Jest nowe obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

    2121 zł – taki miesięczny przychód może mieć bezrobotny. Od lipca 2024 r. – maksymalnie 2150 zł

    Bezrobotny zostanie wyrejestrowany z urzędu pracy jeśli podejmie jakąkolwiek pracę. Może jednak zachować status osoby bezrobotnej mając źródła przychodów z innego tytułu niż praca. Przepisy określają limit kwoty przychodów, jakie może uzyskiwać bezrobotny. 

    REKLAMA