REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Na czym polega wypowiedzenie zmieniające?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Na czym polega wypowiedzenie zmieniające?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Na czym polega wypowiedzenie zmieniające? Czy pracownik musi przyjąć wypowiedzenie zmieniające? Co jeśli pracownik nie przyjmie wypowiedzenia zmieniającego? Jaki jest okres wypowiedzenia zmieniającego? Czy powierzenie wykonywania innej pracy a wypowiedzenie zmieniające to to samo - to najczęstsze wątpliwości pracowników.
rozwiń >

Na czym polega wypowiedzenie zmieniające? 

Instytucję wypowiedzenia zmieniającego reguluje ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP). Wypowiedzenie zmieniające jest czynnością prawną pracodawcy (nie pracownika), która powoduje trwałą oraz istotną zmianę treści umowy o pracę. Wypowiedzenie zmieniające jest: wypowiedzeniem wynikających z umowy o pracę:

Autopromocja
  • warunków pracy
  • warunków płacy.

Wypowiedzeniem zmieniającym pracodawca może dokonać trwałej modyfikacji warunków zatrudnienia, wskutek której następuje pogorszenie sytuacji pracownika. Najczęściej zmiana ta będzie dotyczyła zajmowanego stanowiska, wysokości wynagrodzenia, wymiaru etatu bądź miejsca wykonywania pracy. 

Co bardzo ważne, takie wypowiedzenie zmieniające musi być uzasadnione, a pracodawca musi wskazać przyczynę swojej decyzji. Dzieje się tak, ponieważ przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia zmieniającego. Przyczyna wypowiedzenia warunków pracy i płacy musi istnieć w dacie dokonywania wypowiedzenia zmieniającego. Późniejsza zmiana okoliczności nie wpływa na ocenę zasadności wypowiedzenia. 

W jakiej formie musi być wypowiedzenie zmieniające?

Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. Obowiązuje więc pisemne składanie oświadczenia woli przez pracodawcę co do wypowiedzenia zmieniającego. Nie jest dopuszczalne ustne poinformowanie pracownika o zmianie jego warunków pracy czy płacy.

 Czy pracownik musi przyjąć wypowiedzenie zmieniające?

Nie, pracownik nie musi przyjmować wypowiedzenia zmieniającego, niemniej jednak spowoduje to rozwiązanie umowy o pracę. Przepisy KP wskazują, że w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Ważne
MILCZĄCA ZGODA

Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te nowe warunki. 

Przykład
WYPOWIEDZENIE ZMIENIAJĄCE CO DO WARUNKÓW PRACY I PŁACY

Pracownik jest zatrudniony u pracodawcy od 10 lat, w pełnym wymiarze czasu pracy. Ze względu na wysoką inflację i opłaty oraz spadek dochodów pracodawca w dniu  31 października 2023 r. ma dokonać wypowiedzenia zmieniającego warunków pracy i płacy pracownika. Pracodawca w wypowiedzeniu zmieniającym wskaże że zmienia wymiaru czasu pracy z pełnego etatu na ½ etatu i zmniejsza o ½ wysokość dotychczas otrzymywanego wynagrodzenia przez pracownika z 6 tys. zł brutto na 3 tys. zł brutto. Pracownika obowiązuje 3 miesięczny okres wypowiedzenia, ponieważ jest zatrudniony u pracodawcy od 10 lat. Standardowo w takiej sytuacji umowa o pracę pracownika rozwiązałaby się w dniu 31 stycznia 2023 r. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia (czyli do 15 grudnia 2023 r.) nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te nowe warunki. 

Pouczenie o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy czy płacy

Jedną z podstawowych zasad prawnych jest zasada: Ignorantia iuris nocet (łac. nieznajomość prawa szkodzi), niemniej jednak w sprawach pracowniczych obowiązuję zasada uprzywilejowania pracownika i funkcja ochronna prawa pracy. Ze względu na to pracodawca w wielu kwestiach musi pouczać pracowników. Przykładowo w wypowiedzeniu zmieniającym pracodawca powinien wskazać pouczenie, że jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.

Wypowiedzenie musi też zawierać pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy w ciągu 21 dni.

Wypowiedzenie zmieniające w okresie przedemerytalnym

Pani Jadwiga Z. ma ukończone 56 lat, przez 35 lat swojego życia wykonywała pracę zarobkowa. Pracodawca chce wypowiedzieć je warunki płacy, obniżając wynagrodzenie z 5 tys. zł brutto na 4600 zł zł. Pracodawca wprowadza w zakładzie pracy nowy regulamin wynagradzania dla wszystkich pracowników. Chodzi o zmianę wewnętrznych zasad płacowych dotyczących ogółu zatrudnionych, w tym i tej grupy zawodowej, do której należy Pani Jadwiga Z. - pracownik w wieku przedemerytalnym. Czy pracodawca może tak postąpić? 

Ważne
BRAK OCHRONY PRZED WYPOWIEDZENIEM ZMIENIAJĄCYM DLA OSÓB W WIEKU PRZEDEMERYTALNYM

Tak, pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi, o którym mowa w art. 39 (takiemu, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku) jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:
1) wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy;
2) stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Wypowiedzenie zmieniające o szczególna ochrona stosunku pracy

W pewnych przypadkach nie można wręczyć pracownikowi wypowiedzenia umowy o pracę (np. w czasie urlopu, w trakcie zwolnienia lekarskiego, pracownicy w ciąży). Wtedy również nie jest dopuszczalne wręczenie wypowiedzenia zmieniającego. Niemniej jednak możliwość wręczenia wypowiedzenia zmieniającego pracownikom, którzy objęci są ochroną przed wypowiedzeniem definitywnym przewiduje art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1969).

W okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi:
1) któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownicy w ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, pracownikowi od dnia złożenia wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części, urlopu ojcowskiego albo jego części oraz urlopu opiekuńczego - do dnia zakończenia tego urlopu;
2) będącemu członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego;
3) będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej;
4) będącemu członkiem zakładowej organizacji związkowej, upoważnionemu do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy;
5) będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej;
6) będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielem pracowników w spółce europejskiej;
7) będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielem pracowników w spółdzielni europejskiej;
8) będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, członkiem zespołu przedstawicielskiego albo przedstawicielem pracowników w radzie nadzorczej albo radzie dyrektorów spółki powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek;
9) będącemu społecznym inspektorem pracy;
10) powołanemu do odbycia czynnej służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego;
11) będącemu członkiem rady pracowników lub określonym w porozumieniu, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. poz. 550, z 2008 r. poz. 584 oraz z 2009 r. poz. 805), przedstawicielem pracowników uprawnionym do uzyskiwania od pracodawcy informacji i prowadzenia z nim konsultacji.

Pracownikom takim będzie jednak przysługiwał dodatek wyrównawczy, jeżeli wypowiedzenie zmieniające, które otrzymali spowodowałoby obniżenie ich wynagrodzenia. Dodatek ten przysługiwać będzie do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy.

Czy wypowiedzeniem zmieniającym można zmienić rodzaj umowy?

Co istotne, według uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1994 r., I PZP 52/93 „nie jest dopuszczalna – przez dokonanie wypowiedzenia zmieniającego – zmiana rodzaju umowy o pracę zawartej na czas nie określony na umowę na czas określony”.

Powierzenie wykonywania innej pracy a wypowiedzenie zmieniające

Zgodnie z art. 42 § 4 KP wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika. Powierzona pracownikowi w ramach polecenia zmieniającego inna praca powinna odpowiadać jego kwalifikacjom. Pracodawca nie powinien zatem kierować pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada odpowiednich kwalifikacji. W orzecznictwie panuje jednak taki pogląd, że powierzona praca nie powinna na tyle różnić się od tej wykonywanej dotychczas, aby kwalifikacje, którymi dysponuje pracownik przestały mieć w niej jakiekolwiek zastosowanie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r., II PK 171/07),

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dni ustawowo wolne od pracy w drugiej połowie 2024 r.

Jakie dni ustawowo wolne od pracy czekają nas w drugiej połowie 2024 r.? Jak to wpłynie na możliwość zorganizowania dłuższego odpoczynku?

Dni wolne w Boże Ciało 2024 r. Kto nie dostanie urlopu

Kolejny długi weekend już naprawdę blisko! Boże Ciało 2024 - kiedy? Dni wolne w Boże Ciało 2024 r. Kto nie dostanie urlopu? Kto pracuje w święta? Czy pracodawca może odwołać z Urlopu? Czy pracownik może odmówić stawienia się w pracy?

Nowy obowiązek dla pracodawców. Przepisy o sygnalistach przyjęte

Ustawa o ochronie sygnalistów ma zapewnić odpowiedni poziom ochrony osób zgłaszających naruszenie prawa UE. Nowe przepisy nałożą nowe obowiązki na pracodawcę. Którzy pracodawcy będą objęci tymi przepisami?

Obowiązki pracodawcy podczas upałów. W tych sytuacjach możesz pracować krócej

To oczywiste, że praca w upale jest trudna. Wysokie temperatury mogą mieć wpływ nie tylko na wydajność pracowników, ale i bezpieczeństwo. Jakie działania powinien podjąć pracodawca, żeby zapewnić odpowiednie warunki pracy podczas upałów? Na co mogą liczyć pracownicy?

REKLAMA

Minimalna stawka godzinowa na umowach cywilnoprawnych od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r.

Minimalna stawka godzinowa na umowach cywilnoprawnych od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. - ile wynosi? Okazuje się, że według danych GUS i ZUS w 2024 r. w Polsce minimalną płacę pobiera aż około 3,6 mln. osób.

Nieoceniona rola działów HR w nowoczesnych organizacjach biznesowych

W złożonym ekosystemie dzisiejszego biznesu działy HR są często niedocenianymi, cichymi współtwórcami sukcesu, pracującymi niejako za kulisami, by zapewnić sprawne funkcjonowanie organizacji. Od zatrudniania i szkolenia po zarządzanie konfliktami i wspieranie pozytywnej kultury pracy działy personalne odgrywają kluczową rolę w pielęgnowaniu rozwoju kapitału ludzkiego. Jaką zatem konkretną wartość wnoszą te działy do organizacji?

ZUS: Wkrótce zmienią się limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Kiedy zawieszenie świadczenia?

Nowe limity zarobkowe dla wcześniejszych emerytów i rencistów zaczną obowiązywać od czerwca 2024 r. Dolny próg wzrośnie o niemal 425 zł. Drugi, wyższy limit zwiększy się o blisko 790 zł.

Czy 2 czerwca 2024 to niedziela handlowa?

Czy 2 czerwca 2024 to niedziela handlowa? Czy w czerwcu jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Jakie kary za pracę w dni niehandlowe? Kto może stać za ladą w niedziele?

REKLAMA

Czy w Boże Ciało idzie się do pracy

Co to jest za święto Boże Ciało? Kiedy wyapda Boże Ciało? Czy w Boże Ciało trzeba iść do kościoła? Czy w Boże Ciało idzie się do pracy? Czy w Boże Ciało sklepy są otwarte? Komu przysługuje rekompensata za pracę w Boże Ciało?

Będzie więcej niedziel handlowych. Wyższe wynagrodzenia pracowników. Skutki VAT

W Sejmie znajduje się projekt ustawy nowelizującej ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele i święta. Znacznie zwiększy się liczba niedziel, w które handel będzie dozwolony. Ustawa rozszerzy też wynagrodzenia i inne uprawnienia pracownicze z tytułu pracy w niedzielę. Jakie byłyby skutki zwiększenia liczby handlowych niedziel w zakresie podatku VAT?

REKLAMA