Kategorie

Wynagrodzenie do ujawnienia i wyrównania?

Łukasz Guza
Łukasz Guza
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Wynagrodzenie do ujawnienia i wyrównania?/Fot. Shutterstock
Wynagrodzenie do ujawnienia i wyrównania?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Wynagrodzenie do ujawnienia i wyrównania? Takie rozwiązanie przewiduje projekt nowej dyrektywy przedstawiony przez Komisję Europejską.

Koniec z luką płacową. Pensja do ujawnienia i wyrównania

Mężczyźni i kobiety powinni zarabiać tyle samo za podobną pracę. Dlatego pracodawcy mają być zobowiązani do przedstawiania informacji o wysokości płac i ewentualnych różnicach.

Takie rozwiązanie przewiduje projekt nowej dyrektywy przedstawiony przez Komisję Europejską. Firma ma publikować wysokość pensji w ogłoszeniu o pracę lub przedstawiać ją kandydatowi przed rozmową kwalifikacyjną. Każdy pracownik będzie mógł domagać się od szefa informacji o przeciętnym wynagrodzeniu w grupie pracowników wykonujących takie same obowiązki, w podziale na płeć. Największe firmy mają publikować raporty o różnicach w wynagrodzeniach między zatrudnionymi kobietami i mężczyznami. Takie rozwiązania mają zapobiegać dyskryminacji i wyeliminować lukę płacową, która występuje we wszystkich krajach UE. Ale wywołają też wiele wątpliwości, choćby w zakresie naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa i prywatności zatrudnionych (którzy często chcą zachować dla siebie informację o zarobkach).

Bruksela ma czas na ich rozstrzygnięcie. Projekt trafi bowiem dopiero do oceny Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, czyli poszczególnych państw członkowskich. Jeśli zyska akceptację, rządy będą mieć dwa lata na dostosowanie krajowego prawa do nowych wymogów.

Duże komplikacje

Zakres projektu jest szeroki. Nowe rozwiązania dotyczą zarówno rekrutacji, jak i warunków zatrudnienia. W tym pierwszym etapie pracodawcy będą musieli przedstawić informację o początkowym poziomie proponowanego wynagrodzenia lub przedział zarobków, na jakie może liczyć kandydat (w ogłoszeniu o naborze lub przed rozmową kwalifikacyjną). Przepisy mają też jednoznacznie potwierdzać, że firma nie może pytać o dotychczasowe zarobki (w poprzednich miejscach zatrudnienia; teraz też nie ma ku temu podstawy prawnej, bo wysokość pensji to dana osobowa, którą rozporządza zarobkujący).

– Jeśli okaże się, że firma może określać potencjalne wynagrodzenie w przedziale np. 5–10 tys. zł, to takie rozwiązanie niewiele zmieni. Rozpiętość będzie zbyt duża. Sam pomysł przeciwdziałania dyskryminacji płacowej jest słuszny, ale trzeba go obudować odpowiednimi rozwiązaniami prawnymi, aby zmiany były skuteczne – wskazuje dr Jakub Szmit z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, ekspert NSZZ „Solidarność”.

Podobnie pomysł oceniają pracodawcy.

– Cele inicjatywy KE są uzasadnione. Nie można polemizować z wyrównywaniem płac kobiet i mężczyzn za taką samą pracę. Ale analizujemy, na ile zaproponowane rozwiązania mogą przełożyć się na nieproporcjonalne, złożone i kosztowne obowiązki firm – wskazuje Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy Konfederacji Lewiatan.

Podkreśla, że już teraz wiele przedsiębiorstw publikuje wysokość oferowanych zarobków w ogłoszeniach o pracę. – A teraz pojawi się wątpliwość, czy robią to prawidłowo, czy powinni ujmować w tej informacji jedynie wynagrodzenie zasadnicze, czy także np. premie za wyniki, a jeśli tak, to w jaki sposób? – dodaje.

Nie można też zapominać, że system wynagradzania to element modelu zarządzania w firmie, know-how. Ujawnienie stawek i stosowanych składników wynagrodzenia ma w tym względzie niebagatelne znaczenie. – Zwiększy się ryzyko wyłudzeń danych. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby np. udać się na rozmowy kwalifikacyjne do pięciu różnych firm farmaceutycznych i ustalić, jakie rozwiązania z zakresu płac i HR stosują konkurenci – wskazuje prof. Monika Gładoch, radca prawny z kancelarii M. Gładoch Specjaliści Prawa Pracy.

Pytania i raporty

Ochronę przed nierównym traktowaniem mają zyskać też osoby już zatrudnione. Każdy pracownik będzie mógł domagać się od szefa informacji o średnim poziomie wynagrodzenia w swojej grupie zawodowej (osób wykonujących taką samą pracę lub o takiej samej wartości), w podziale na płeć. Taka informacja na pewno ułatwi dochodzenie roszczeń (np. wyrównania pensji, odszkodowania za nierówne traktowanie), bo pracownik może łatwiej sprawdzić, czy nie jest dyskryminowany.

– W tym zakresie nie jest jasne, jak należy rozumieć pojęcie „wynagrodzenie” i czy obejmie ono np. premie, czyli składniki zależne od indywidualnych umiejętności i jakości świadczonych zadań. Pojawia się też pytanie, dlaczego taka informacja ma dotyczyć tylko różnicowania płac ze względu na płeć, a nie także na inne cechy, np. wiek. To jedno kryterium będzie faworyzowane, a przecież pracodawcy mają przestrzegać zasady równego traktowania w sposób generalny, a nie tylko z uwagi na konkretną cechę – podkreśla dr Szmit.

Dodatkowe obowiązki są przewidziane dla większych firm. Te zatrudniające co najmniej 250 pracowników będą musiały publikować informacje na temat zróżnicowania wynagrodzeń w zależności od płci. Jeżeli sprawozdania wykażą ich zróżnicowanie ze względu na płeć na poziomie co najmniej 5 proc., a pracodawca nie może uzasadnić różnicy czynnikami neutralnymi, będzie musiał przeprowadzić ocenę wynagrodzenia we współpracy z przedstawicielami pracowników.

– To dość niejasna i miękka konsekwencja różnicowania płac. Moim zdaniem projekt nie uwzględnia wystarczająco ekonomicznych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstw, w tym tego, że siatka płac i model HR są istotnymi elementami zarządzania i konkurencji na rynku. To delikatna materia, a KE zaproponowała łopatologiczny sposób na bolączki – ujawnimy informacje o pensjach i nierówności znikną – uważa prof. Gładoch.

Eksperci zwracają też uwagę na problemy kulturowe. W Polsce, w przeciwieństwie do niektórych krajów zachodnioeuropejskich, zarobki są prywatną sprawą. Rzadko ujawnia się ich wysokość, nawet w kręgu bliskich. Projekt nie przewiduje oczywiście pełnej jawności, ale w praktyce zawiera narzędzia, które pozwalają na ustalenie cudzych płac (choćby w sposób szacunkowy, uśredniony).

– Zakres zmian jest istotny i szeroki. W trakcie oceny zaproponowanych rozwiązań na pewno zwrócimy też uwagę na rozbudowane przepisy dotyczące postępowań sądowych w sprawach dotyczących nierówności płacowej – podkreśla Robert Lisicki.

Oczywiście projekt Brukseli może być jeszcze modyfikowany. Złożenie wniosku legislacyjnego przez KE to wstępny etap prac nad nowymi przepisami.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Komplet PREMIUM - Klasyfikacja budżetowa 2022 z programem online na 12 m-cy
Komplet PREMIUM - Klasyfikacja budżetowa 2022 z programem online na 12 m-cy
Tylko teraz
199,00 zł
328,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.