Emerytura osób prowadzących działalność gospodarczą

• Warunki nabycia prawa do emerytury przez przedsiębiorcę
• Jak obliczyć wysokość emerytury?
• Znaczenie kapitału początkowego dla wysokości emerytury
• Im dłużej pracujemy tym emerytura wyższa
• Emerytura minimalna
• Emeryt – przedsiębiorca
• Kiedy należy złożyć wniosek o emeryturę do ZUS?
• Kiedy decyzja o przyznaniu emerytury?
• Emerytura tylko na konto
• Prognozy emerytalne ZUS

Warunki nabycia prawa do emerytury przez przedsiębiorcę

Warunkiem nabycia prawa do emerytury zarówno w przypadku pracownika jak i przedsiębiorcy jest osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który od 1 października 2017 r. wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

- Dziś z każdej wpłaconej składki, po osiągnięciu wieku emerytalnego przez daną osobę i złożeniu wniosku o emeryturę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wylicza emeryturę – mówi Iwona Kowalska-Matis regionalny rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku. - Prawo do emerytury nabywamy z dniem osiągnięcia wieku emerytalnego, ale przyznaje się ją nie wcześniej niż od miesiąca, w którym złożymy wniosek do ZUS - dodaje.

Uzyskanie emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. nie jest uzależnione od posiadania określonego stażu ubezpieczeniowego, ale staż pracy może mieć wpływ na wysokość emerytury, szczególnie wtedy, gdy wyliczone świadczenie jest niższe od minimalnej gwarantowanej emerytury (od 1 marca br. 1200 zł brutto). Wtedy, aby je podwyższyć do wysokości najniższej emerytury konieczne jest udowodnienie wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Wysokość emerytury według nowych zasad zależna jest między innymi od kwoty zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne, po 31 grudnia 1998 r.

- Dłuższa aktywność zawodowa, a tym samym dalsze opłacanie składek emerytalnych powoduje, że wzrasta kwota składek zapisanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Dodatkowo kwota kapitału początkowego i składek zapisanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego wzrasta wskutek kolejnych waloryzacji – wyjaśnia Kowalska-Matis.

Dlatego według rzeczniczki, opłaca się dłużej pracować i odprowadzać składki do ZUS. Przedsiębiorcy, który zdecyduje się przejść na emeryturę w późniejszym wieku, do obliczenia podstawy wymiaru emerytury, przyjmuje się wyższy kapitał początkowy oraz wyższą kwotę składek i jednocześnie niższe (z każdym kolejnym miesiącem) średnie dalsze trwanie życia, przez, które dzieli się podstawę obliczenia emerytury. Kwota emerytury wychodzi, więc wyższa.

Jak obliczyć wysokość emerytury?

Emeryturę wylicza się na podstawie prostego wzoru. Najpierw sumuje się zgromadzone w ZUS składki emerytalne i kapitał początkowy uwzględniając ich waloryzację, a następnie dzieli się je przez średnie dalsze trwanie życia z dnia, w którym ubezpieczony przechodzi na emeryturę. Średnie dalsze trwanie życia to inaczej przewidywana liczba miesięcy, przez którą przeciętna osoba w danym wieku będzie pobierała emeryturę. Według najnowszych tablic średniego dalszego trwania życia (obowiązują do końca marca 2022 r.) osoba w wieku 60 lat ma przed sobą statystycznie 247,7 miesiąca pobierania emerytury, a osoba w wieku 65 lat – 204,3 miesiąca. Kwotę swojej przyszłej emerytury można poznać bardzo łatwo. Wystarczy skorzystać z kalkulatora emerytalnego, który jest dostępny na Platformie Usług Elektronicznych jak i również na stronie zus.pl.

Znaczenie kapitału początkowego dla wysokości emerytury

Nie jest tajemnicą, że kapitał początkowy stanowi znaczącą część naszej przyszłej emerytury i ma duży wpływ na jej wysokość. Emerytura zależy, bowiem od zwaloryzowanego kapitału początkowego, zwaloryzowanych składek zebranych na koncie emerytalnym oraz średniej dalszej długości życia. Jeśli więc ktoś sporo lat spędził w pracy przed 1999 rokiem, to wyliczony i zwaloryzowany kapitał znacznie podwyższy wartość emerytury. Co do zasady kapitał początkowy ustala się osobą urodzonym po 31 grudnia 1948 r., które opłacały składki na ubezpieczenie społeczne lub pozostawały w zatrudnieniu przed 1999 r.

- Wniosek o kapitał początkowy można złożyć w każdym czasie. Nie należy jednak z tym zwlekać i odkładać do osiągnięcia wieku emerytalnego. Trzeba mieć na uwadze, że wiele zakładów pracy jest likwidowanych lub przekształcanych i można mieć trudności z uzyskaniem dokumentów, szczególnie zaświadczeń o wysokości zarobków – przestrzega Iwona Kowalska-Matis.

Im dłużej pracujemy tym emerytura wyższa

Warto pamiętać, że również my sami mamy wpływ na wysokość naszej emerytury, która uzależniona jest od wielkości zebranych składek i momentu przejścia na emeryturę. Każdy dodatkowy rok pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego podnosi wysokość emerytury o średnio 8-10 proc. Zasadą jest, że im dłużej pracujemy, tym więcej składek zostaje zapisanych na koncie emerytalnym i więcej razy są one waloryzowane. Po drugie im później idziemy na emeryturę, tym mniejsza jest liczba miesięcy dalszego trwania życia, przez które dzielimy kapitał odłożony na koncie w ZUS.

Emerytura minimalna

Jeśli emerytura wyliczona ze składek okaże się niższa niż minimalna emerytura gwarantowana, to ZUS sprawdza staż ubezpieczeniowy emeryta. Jeżeli staż jest odpowiednio długi, to podwyższa świadczenie do minimalnej gwarantowanej ustawowo kwoty. Od 1 marca 2021 r. do końca lutego 2022 r. wynosi ona 1250,88 zł. Takie podwyższenie przysługuje kobietom, które mają za sobą, co najmniej 20 lat składkowych i nieskładkowych. W przypadku mężczyzn musi to być minimum 25 lat. Osobom z krótszym stażem przysługuje emerytura wyliczona wyłącznie z ich składek.

Emeryt – przedsiębiorca

Przedsiębiorca, po przejściu na emeryturę przedsiębiorca ma prawo do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Od daty uzyskania prawa do świadczenia, składki społeczne z działalności gospodarczej stają się dla niego dobrowolne.

Kiedy należy złożyć wniosek o emeryturę do ZUS?

Wniosek o emeryturę można złożyć w ZUS najwcześniej na 30 dni przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Jeśli wniosek wpłynie do ZUS wcześniej – wtedy wnioskodawca dostanie decyzje odmowną właśnie ze względu na brak wymaganego wieku. Przed złożeniem wniosku warto skonsultować się z doradcą emerytalnym ZUS, który policzy prognozę wysokości przyszłej wypłaty. Może też sprawdzić, o ile wzrośnie emerytura, jeśli przyszły emeryt złoży wniosek kilka miesięcy, rok lub nawet kilka lat po ukończeniu wieku emerytalnego. Ta informacja pomaga w podejmowaniu decyzji o momencie zakończenia aktywności zawodowej. Z doradcą emerytalnym można porozmawiać osobiście w ZUS albo podczas e-wizyty (wideorozmowy przez Internet). Można również wystąpić o wysłanie kalkulacji prognozy emerytury za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS.

Kiedy decyzja o przyznaniu emerytury?

ZUS wydaje decyzję o przyznaniu emerytury niezwłocznie, nie później niż w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. W decyzji znajdzie się informacja o wysokości świadczenia brutto i jak ta kwota została wyliczona, jakie są kwoty potrąceń (podatek, składka zdrowotna), ile emerytura wyniesie „na rękę” i jaki będzie jej comiesięczny termin wypłaty. Oprócz decyzji nowy emeryt dostanie również pocztą legitymację, która potwierdza, że ma on prawo do świadczenia z ZUS.

Emerytura tylko na konto

To emeryt wybiera jak chce dostawać, co miesiąc swoje pieniądze. Można dostawać emeryturę na bankowe konto lub przekazem pocztowym. Warto wybrać przelew do banku, bo to bezpieczny sposób przechowywania pieniędzy, gwarancja także szybkich i terminowych wypłat przez ZUS. Termin dostarczenia emerytury przez listonosza jest przecież od ZUS niezależny.

Prognozy emerytalne ZUS

W 2059 roku przeciętna emerytura kobiet prowadzących własną działalność wyniesie 1810 złotych, a mężczyzn - 2450 złotych. Przyjęto, że takie osoby rozpoczynają prowadzenie firmy w wieku 25 lat i pracują nieprzerwanie do emerytury. Oznacza to, że w momencie przejścia na świadczenie mężczyźni mają 40 lat okresów składkowych, a kobiety odpowiednio - 35 lat. W prognozie wzięto pod uwagę ulgi, jakie przysługują przedsiębiorcom, którzy zakładają biznes. W ten sposób podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne:

• W latach 2019-2023 wynosi 30 proc. minimalnego wynagrodzenia,
• W latach 2024-2058 wynosi 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia.