Pracownik - kogo obejmuje ten tytuł i jakim ubezpieczeniom taka osoba podlega?

Pracownicy podlegają przez cały czas trwania stosunku pracy obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom:

• emerytalnemu,
• rentowemu,
• chorobowemu,
• wypadkowemu,
• zdrowotnemu.

Nie ma znaczenia ilość zawartych umów o pracę, jak również wymiaru czasu pracy. Obowiązek uiszczenia składek na ubezpieczenia istnieje w przypadku każdej tego rodzaju umowy.

Amelia D. jest księgową. Jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w 3 firmach. W pierwszej pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy, a w drugiej i trzeciej w wymiarze ¼  etatu. Każda z tych umów stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. A więc od przychodów z każdej z trzech umów o pracę płatnicy Amelii D. odprowadzają obowiązkowo składki na ubezpieczenia.

Cezary M. w trakcie urlopu bezpłatnego został zatrudniony np. przez własnego pracodawcę w ramach umowy o dzieło oraz wykonuje  pracę na podstawie umowy zlecenia. Ponieważ sama umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych, pracownik ten nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Z tytułu umowy zlecenia pracownik ten podlega ubezpieczeniom społecznym jak zleceniobiorca, a nie jak pracownik.

Zobacz: W jaki sposób rozstrzyga się zbiegi tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych?

Przepisy rozszerzają termin pracownika o osoby, które zawarły jednocześnie umowę cywilnoprawną z:

• pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy,
• z innym podmiotem niż pracodawca, ale w ramach tych umów praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy.

Powyższa zasada dotyczy zawartych nie wcześniej niż 14 stycznia 2000 r. umów :

• zlecenia,
• agencyjnej,
• innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (zwanej dalej umową o świadczenie usług),
• umowy o dzieło.

Z tytułu wykonywania tych umów ubezpieczeni ci podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na zasadach określonych dla pracowników.

Należy więc zaznaczyć, że na fakt podlegania ubezpieczeniom nie ma w takim przypadku ani ustalone prawo do emerytury lub renty (dotyczy do umów o dzieło zawartych od 1 lipca 2004 r.), ani okres, na jaki umowa została zawarta, ani też wymiar czasu pracy w ramach stosunku pracy, jak również fakt bycia studentem lub uczniem.

Dariusz P. zatrudniony w firmie X na podstawie umowy o pracę podpisał ze swoim pracodawcą umowę zlecenia. Dla celów ubezpieczeń w trakcie trwania z obu tytułów jednocześnie jest traktowany jak pracownik i podlega wszystkim ubezpieczeniom obowiązkowo.

Pracownikiem jest również młodociany, tj. osoba, która ukończyła 16, ale nie przekroczyła 18 lat, zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Osoby takie, nieposiadające kwalifikacji zawodowych, mogą być zatrudnione tylko w celu przygotowania zawodowego poprzez naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy.

Należy zaznaczyć, że osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogą być traktowane dla celów ubezpieczeń społecznych jako osoby współpracujące przy prowadzeniu pozarolniczej działalności.

Dzieje się tak, kiedy osoby takie spełniają następujące kryteria:

• są w stosunku do osoby prowadzącej działalność:
  • małżonkiem,
  • dzieckiem własnym,
  • dzieckiem drugiego małżonka,
  • dzieckiem przysposobionym,
  • rodzicem,
  • macochą bądź ojczymem,
  • osobą przysposabiającą,
• pozostają z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym,
• współpracują przy prowadzeniu działalności.

Powyższa zasada nie ma zastosowania do osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Zobacz serwis: Jakie ubezpieczenie społeczne dla zleceniobiorcy?

Aleksandra W. od 1 czerwca 2007r.  jest zatrudniona w firmie Leszka P. jako recepcjonistka. Dnia 14 września 2008r. Aleksandra W. zawarła związek małżeński ze swoim pracodawcą – Leszkiem P. i zamieszkała z nim. Tym samym stała się członkiem rodziny osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą. Po ślubie Aleksandra W. podjęła współpracę z mężem w jego firmie więc będzie podlegała ubezpieczeniom społecznym jako osoba współpracująca.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 13 października 2008r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74, ze zm.)