Czy możesz być zwolniony z pracy z powodu swoich ograniczeń zdrowotnych

Zaświadczenie lekarza medycyny pracy powinno określać zdolność pracownika do wykonywania pracy. Jakiekolwiek przeciwwskazania dotyczące wykonywania choćby jednego obowiązku należącego do zakresu czynności pracownika uzasadniają wypowiedzenie umowy o pracę.

Pracodawca ma obowiązek, przed dopuszczeniem do pracy, w terminach określonych w przepisach lub w zaświadczeniu lekarskim skierować pracownika na badania profilaktyczne, tj. na wstępne, okresowe lub kontrolne badania lekarskie.

Przepisy rozporządzenia dotyczącego profilaktycznej opieki zdrowotnej pracowników wskazują, jakie informacje powinny być zawarte w skierowaniu na badania profilaktyczne. Pracodawca powinien w nim wskazać w szczególności:

• na jakie badania pracownik jest kierowany,
• na jakim stanowisku wykonuje pracę,
• informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych,
• aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia wykonanych na tych stanowiskach.

Zaświadczenie lekarskie stwierdzające ograniczenie zdrowotne

Po przeprowadzeniu badania profilaktycznego lekarz może wydać orzeczenie, w którym stwierdzi, że brak jest przeciwwskazań zdrowotnych i pracownik jest zdolny do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Może również stwierdzić, że występują przeciwwskazania zdrowotne i pracownik stał się niezdolny do pracy na zajmowanym stanowisku.

Jedną z często spotykanych sytuacji, z którą pracodawcy mają do czynienia, to pracownik dostarczający pracodawcy zaświadczenie lekarskie, w którym jest stwierdzone, że jest on zdolny do wykonywania pracy na określonym stanowisku, jednak z pewnymi ograniczeniami zdrowotnymi, np. pracownik ma zakaz dźwigania ciężarów powyżej 5 kilogramów lub zakaz pracy na wysokościach itp. W większości przypadków ograniczenia zdrowotne wskazane w zaświadczeniu lekarskim nie pozwalają pracownikowi na wykonywanie czynności niezbędnych do pracy na zajmowanym przez niego stanowisku. W takiej sytuacji pracodawca powinien zdecydować, czy pracownik może wykonywać pracę na danym stanowisku, jednak bez prac objętych ograniczeniem, czy też nie dopuszczać pracownika do pracy na stanowisku i próbować znaleźć pracownikowi inne stanowisko pracy. Innym najmniej korzystnym rozwiązaniem jest wypowiedzenie umowy o pracę w związku z orzeczonymi ograniczeniami zdrowotnymi.

Przykład

Pracownik jest zatrudniony w firmie Korkociąg S.A. na stanowisku magazyniera. Po przeprowadzeniu badań okresowych lekarz orzekł, że pracownik jest zdolny do wykonywania pracy na ww. stanowisku, jednak z ograniczeniami zdrowotnymi. Pracownik nie może dźwigać ciężarów powyżej 5 kilogramów oraz wykonywać ruchów jednostronnie obciążających kręgosłup. Czynności te są podstawowymi obowiązkami na stanowisku magazyniera, które wykonuje codziennie.

Dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy w powyższych okolicznościach mogłoby stanowić naruszenie art. 207 § 2 pkt 1 k.p., a także art. 94 pkt 4 k.p., czyli podstawowego obowiązku pracodawcy, jakim jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych warunków pracy. Pracodawca w tej sytuacji powinien przenieść pracownika na inne stanowisko pracy (zgodnie z zaleceniami lekarza) lub wypowiedzieć umowę o pracę.

Ograniczenia zdrowotne a przyczyna wypowiedzenia

Jeżeli pracownik nie może wykonywać pracy na określonym stanowisku ze względu na ograniczenia zdrowotne, to pracodawca może rozważyć przede wszystkim przeniesienie pracownika na inne stanowisko (zgodnie z zaleceniem lekarza), na którym pracownik nie będzie zmuszony do wykonywania czynności objętych ograniczeniami.

Natomiast, jeżeli pracodawca nie będzie miał możliwości przeniesienia pracownika na inne stanowisko pracy, odpowiadające kwalifikacjom pracownika, to w takiej sytuacji pracodawca może rozważyć możliwość rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem za wypowiedzeniem.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu w artykule: Ograniczenia zdrowotne a przyczyna zwolnienia