Kategorie

Kiedy roszczenia pracownicze ulegają przedawnieniu

Kryspina Polewaczyk
Prawo do żądania wypłaty zaległych świadczeń pracowniczych jest ograniczone czasowo. Możliwość dochodzenia np. zaległego wynagrodzenia ulega przedawnieniu po upływie 3 lat od dnia, w którym świadczenie stało się wymagalne.

Terminy przedawnienia roszczeń, wynikające z Kodeksu pracy, są określone w sposób wiążący i nie podlegają skróceniu czy wydłużeniu. W związku z powyższym pracownik po upływie określonego w ustawie terminu nie będzie mógł w sposób skuteczny domagać się spełnienia przez pracodawcę jego obowiązków (np. zapłaty wynagrodzenia), jeżeli ten przed sądem skorzysta z zarzutu przedawnienia.

Należy dodać, że termin przedawnienia wskazany w art. 291 § 1 k.p. dotyczy każdego roszczenia, którego podstawą jest stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania bądź spółdzielczej umowy o pracę, a odnosi się do roszczeń zarówno majątkowych (np. roszczenie o wynagrodzenie, nagrodę jubileuszową), jak i niemajątkowych (np. roszczenie o zaległy urlop).

Wymagalność roszczeń

Za początek biegu okresu przedawnienia, wynikającego z art. 291 § 1 k.p., uznaje się dzień, w którym roszczenie pracownika stało się wymagalne, tzn. dzień, w którym pracownik może skutecznie żądać spełnienia świadczenia. Co do zasady do obliczenia terminu przedawnienia przyjmuje się termin 3-letni, ale okres ten w zależności od rodzaju roszczenia może być różnie liczony. Jeżeli jednak termin spełnienia świadczenia pracowniczego nie został określony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, dniem wymagalności jest dzień, w którym dłużnik został wezwany do jego wykonania (art. 455 k.c. w zw. z art. 300 k.p.).

Przedawnienie roszczenia o wynagrodzenie

Roszczenie pracownika o wynagrodzenie staje się wymagalne w dniu, w którym powinna nastąpić jego wypłata (tzn. w dniu ustalonym najczęściej w wewnętrznych regulacjach obowiązujących u konkretnego pracodawcy, np. 10. dnia miesiąca albo w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego). Prawo do żądania wypłaty zaległego wynagrodzenia przedawnia się zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z Kodeksu pracy (art. 291 § 1 k.p.), tzn. po upływie 3 lat od dnia jego wymagalności.

Czytaj także: O połowę krótsze terminy przedawnienia składek ZUS >>

Przykład

Pracodawca zawarł z pracownikiem umowę o pracę od 1 sierpnia 2011 r. (na okres próbny trwający 3 miesiące). Wynagrodzenie wypłaca ostatniego dnia każdego miesiąca kalendarzowego. Za ostatni miesiąc pracy (tj. październik) powinien więc zapłacić 31 października. Umowa o pracę została rozwiązana z końcem października, ale pracodawca za ten miesiąc nie wypłacił pracownikowi wynagrodzenia. W tej sytuacji roszczenie o należne wynagrodzenie ulegnie przedawnieniu 31 października 2014 r.

Przedawnienie prawa do dodatkowej gratyfikacji (nagrody)

Prawo do nagrody jubileuszowej jako świadczenia ze stosunku pracy przedawnia się zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z Kodeksu pracy, tzn. po upływie 3 lat od dnia jej wymagalności. Oznacza to, że 3-letni termin przedawnienia zaczyna biec od dnia, w którym upłynął okres zatrudnienia uprawniający pracownika do otrzymania nagrody jubileuszowej, lub dnia, kiedy ustalono termin płatności tej nagrody. Należy także podkreślić, że upływ terminu przedawnienia stwarza dla pracodawcy możliwość skutecznego zwolnienia się od obowiązku wypłaty nagrody przez podniesienie zarzutu przedawnienia.


Przykład

Pracownik 20 kwietnia 2007 r. osiągnął 25-letni staż pracy, stanowiący podstawę do wypłaty nagrody jubileuszowej. Pracodawca odmówił wypłaty, twierdząc, że w dobie kryzysu i słabej sprzedaży nie ma środków na wypłatę nagrody. Pracownik 29 lipca 2011 r. złożył w sądzie pozew o wypłatę tej nagrody. Pracodawca w odpowiedzi na pozew podniósł zarzut przedawnienia, a sąd oddalił powództwo z powodu upływu terminu przedawnienia.

Przedawnienie roszczenia o urlop

Bieg przedawnienia roszczenia pracownika o urlop wypoczynkowy, zgodnie z uzasadnieniem do uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 20 lutego 1980 r., rozpoczyna się co do zasady z upływem ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym pracownik nabył prawo do urlopu, chyba że szczególne przepisy Kodeksu pracy lub innych aktów normatywnych nakładają na pracodawcę obowiązek udzielenia urlopu w innych terminach. Należy dodać, że w przypadku przesunięcia terminu wykorzystania urlopu poza rok, za który ten urlop jest należny, z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy, bieg okresu przedawnienia roszczenia o urlop rozpoczyna się z upływem ostatniego dnia pierwszego kwartału kolejnego roku kalendarzowego (od 2012 r. zaległego urlopu można udzielać do końca września, od tej daty będzie też się liczył termin przedawnienia). Roszczenie o udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego przedawnia się wraz z upływem 3-letniego okresu przedawnienia.

Czytaj także: Urlop za ten rok do wykorzystania do końca września 2012 r. >>

Przykład

Reklama

Pracownik miał zgodnie z planem wykorzystać zaległy urlop za 2009 r. do końca marca 2010 r. Nie zrobił tego, chciał natomiast, żeby powstałe zaległości urlopowe zostały zlikwidowane przez zapłatę na jego rzecz odpowiedniego ekwiwalentu. W kadrach uzyskał informację, że bieg przedawnienia rozpoczął się 1 kwietnia 2010 r., ekwiwalent zaś nie przysługuje mu, gdyż nadal jest zatrudniony, a ekwiwalent za niewykorzystany urlop można wypłacić jedynie w sytuacji, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu.

Roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przedawnia się wraz z upływem ogólnego 3-letniego terminu liczonego od dnia, w którym świadczenie to stało się wymagalne. W przypadku ekwiwalentu będzie to data rozwiązania stosunku pracy. Trzeba pamiętać, że ekwiwalent przysługuje jedynie za nieprzedawniony urlop wypoczynkowy.

WAŻNE!

Przedawnienie urlopu nie pozwala na dochodzenie ekwiwalentu.

Przedawnienie prawa do odszkodowania

W przypadku odszkodowania np. za mobbing roszczenia pracownika ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku roszczeń pracowników dniem początkowym do obliczania 3-letniego terminu jest dzień, w którym pracownik powziął wiadomość o powstaniu rozstroju zdrowia spowodowanego mobbingiem, np. uzyskał opinię lekarską potwierdzającą ów rozstrój. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 16 kwietnia 1999 r., w którym stwierdził, że za datę, od której rozpoczyna się bieg przedawnienia, należy uznać dzień, kiedy poszkodowany pracownik dowiedział się na podstawie orzeczenia właściwej placówki medycznej o swojej chorobie, stopniu jej zaawansowania, powiązaniu jej z warunkami pracy.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • uchwała SN z 20 lutego 1980 r. (V PZP 6/79, OSNC 1980/7–8/131),
  • wyrok SN z 16 kwietnia 1999 r. (II UKN 579/98, PiZS 1999/10/40).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.