Kategorie

Zasady, tryb oraz podstawy udzielania urlopów okolicznościowych

Anna G. Dębińska
Przez potoczną nazwę „urlop okolicznościowy” rozumie się zwolnienie z pracy udzielane przez pracodawcę ze względu na szczególne zdarzenia i okoliczności, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej świadczenie.

Zagadnienia związane z urlopami okolicznościowymi, czyli katalog osób uprawnionych, podstawę oraz liczbę przysługujących dni wolnych od pracy określa rozporządzenie z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Pracownik jest zobligowany do poinformowania pracodawcy o swojej nieobecności oraz podania okresu jej trwania (§ 2 ww. rozporządzenia). Przy czym wyjaśnienia wymaga, że nie każde prawidłowe zawiadomienie pracodawcy przez pracownika o swojej nieobecności będzie jednoznaczne z usprawiedliwieniem jego absencji. Dane zdarzenie czy okoliczności, na które powołuje się pracownik, muszą stanowić przyczynę usprawiedliwiającą określoną przepisami prawa pracy.

Najczęstsze przyczyny przyznania urlopu okolicznościowego

Najbardziej powszechnymi okolicznościami, które uprawniają pracownika do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie mu urlopu okolicznościowego, są zdarzenia takie jak: ślub, narodziny dziecka albo pogrzeb. Treść § 15 rozporządzenia wskazuje przesłanki udzielenia wolnych dni.

Pracodawca jest zobowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

  • 2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
  • 1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Jak obliczyć wynagrodzenie pracownika, który chorował i był na urlopie okolicznościowym >>

Reklama

W przypadku urlopu okolicznościowego w zakresie trybu jego udzielania obowiązują takie same zasady jak przy urlopie wypoczynkowym. W praktyce oznacza to, że nawet powzięcie przez pracodawcę wiadomości o istnieniu przyczyny usprawiedliwiającej nieobecność danego pracownika w zakładzie pracy nie oznacza, że udzielenie mu urlopu następuje samoczynnie.

W każdym przypadku pracownik jest zobligowany do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem (z zaznaczeniem, że dotyczy to urlopu okolicznościowego), a pracodawca nie może odmówić udzielenia takiego urlopu. Ponadto, korzystając z przysługujących dni wolnych, nie jest wymagane, aby zwolnienie nastąpiło dokładnie w tym samym dniu co zdarzenie, na podstawie którego pracownik uzyskuje prawo do urlopu okolicznościowego.

W przypadku gdy pracownikowi przysługują 2 dni zwolnienia od pracy, nie ma on obowiązku wykorzystania tych dni łącznie. Jednak warunkiem skorzystania przez pracownika z pojedynczych dni jest utrzymanie racjonalnej przerwy czasowej między jednym a drugim wolnym dniem, tak aby z punktu widzenia pracodawcy nie budziło wątpliwości, że przynależne pracownikowi zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy wykorzystywane jest przez niego rzeczywiście tylko i wyłącznie w związku z konkretnym zdarzeniem, uzasadniającym przyznanie mu urlopu okolicznościowego.

WAŻNE!
Jeżeli w trakcie usprawiedliwionej nieobecności pracownika ma miejsce zdarzenie, które uzasadnia przyznanie mu urlopu okolicznościowego, wówczas takiemu pracownikowi nie przysługują dodatkowe dni wolne od pracy (np. w trakcie urlopu wypoczynkowego pracownik bierze ślub).


Przykład
Rozwiedzionemu pracownikowi zmarł teść. Czy przysługuje mu prawo do urlopu okolicznościowego w związku z pogrzebem byłego teścia?
Tak, pracodawca jest zobligowany zwolnić rozwiedzionego pracownika na czas obejmujący 1 dzień w razie pogrzebu teścia. Jednocześnie należy wyjaśnić, że zgodnie z zapisem art. 618 k.r.o. powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka trwa nadal mimo ustania małżeństwa.

Dokumentowanie przyczyn urlopu okolicznościowego

Reklama

Dowodami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są wszelkie dokumenty, wydane przez właściwe organy administracyjne, z których bezsprzecznie wynika, że miało miejsce zdarzenie, które upoważnia danego pracownika do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie mu dni wolnych (np. akt urodzenia dziecka, akt zgonu).

Pracodawca ma prawo zażądać, aby pracownik przedłożył właściwy dokument uzasadniający przyznanie mu zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Jednak w praktyce tego typu dokumenty wydawane są na ogół po danym wydarzeniu. A zatem pracownik, który składa wniosek o udzielenie mu urlopu okolicznościowego, może się zobowiązać względem pracodawcy, że wymagane zaświadczenie przedłoży w terminie późniejszym. Podobnie jak urlop wypoczynkowy okres zwolnienia od pracy w związku z ważnymi wydarzeniami rodzinnymi podlega gratyfikacji przez pracodawcę (według zasad obliczania obowiązujących przy urlopie wypoczynkowym).

urlop okolicznościowy z powodu śmierci babki jego żony" href="https://kadry.infor.pl/kadry/indywidualne_prawo_pracy/urlopy/345930,Czy-pracownikowi-przysluguje-urlop-okolicznosciowy-z-powodu-smierci-babki-jego-zony.html">Czy pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy z powodu śmierci babki jego żony >>

Inne przyczyny przyznania urlopu okolicznościowego

Pracownikowi będącemu jednocześnie rodzicem dziecka w wieku do 14. roku życia, w ciągu roku kalendarzowego przysługują 2 dni wolne od pracy na opiekę nad dzieckiem. W takiej sytuacji, składając wniosek o urlop, pracownik nie jest zobowiązany do udokumentowania podstawy swojego wniosku. Pracodawca za wystarczające powinien uznać samo oświadczenie pracownika o zaistnieniu przesłanek uzasadniających przyznanie urlopu na opiekę nad dzieckiem. Również w tym przypadku pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia.

Należy wskazać, że w sytuacji gdy oboje z rodziców są pracownikami, dni wolne od pracy na opiekę nad dzieckiem przysługują wyłącznie jednemu z nich lub mogą podzielić się uprawnieniami w ten sposób, że każde z pracujących rodziców otrzyma po 1 dniu zwolnienia.

W praktyce można spotkać się z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji, gdy pracownik posiada więcej niż jedno dziecko. Wyjaśnienia zatem wymaga, że wymiar tego zwolnienia nie jest uzależniony od liczby dzieci. Dany pracownik zachowuje prawo do 2 dni wolnych od pracy łącznie na wszystkie dzieci.

Do urlopów okolicznościowych, oprócz powyżej wskazanych, można zaliczyć również zwolnienia pracownika od obowiązku świadczenia pracy w związku z wykonywaniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, zwolnienia na poszukiwanie nowej pracy, na działalność naukową oraz zwolnienia związanie z wykonywaniem zawodu.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?