Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady, tryb oraz podstawy udzielania urlopów okolicznościowych

Anna G. Dębińska
Przez potoczną nazwę „urlop okolicznościowy” rozumie się zwolnienie z pracy udzielane przez pracodawcę ze względu na szczególne zdarzenia i okoliczności, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej świadczenie.

Zagadnienia związane z urlopami okolicznościowymi, czyli katalog osób uprawnionych, podstawę oraz liczbę przysługujących dni wolnych od pracy określa rozporządzenie z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Pracownik jest zobligowany do poinformowania pracodawcy o swojej nieobecności oraz podania okresu jej trwania (§ 2 ww. rozporządzenia). Przy czym wyjaśnienia wymaga, że nie każde prawidłowe zawiadomienie pracodawcy przez pracownika o swojej nieobecności będzie jednoznaczne z usprawiedliwieniem jego absencji. Dane zdarzenie czy okoliczności, na które powołuje się pracownik, muszą stanowić przyczynę usprawiedliwiającą określoną przepisami prawa pracy.

Najczęstsze przyczyny przyznania urlopu okolicznościowego

Najbardziej powszechnymi okolicznościami, które uprawniają pracownika do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie mu urlopu okolicznościowego, są zdarzenia takie jak: ślub, narodziny dziecka albo pogrzeb. Treść § 15 rozporządzenia wskazuje przesłanki udzielenia wolnych dni.

Pracodawca jest zobowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

  • 2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
  • 1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Jak obliczyć wynagrodzenie pracownika, który chorował i był na urlopie okolicznościowym >>

W przypadku urlopu okolicznościowego w zakresie trybu jego udzielania obowiązują takie same zasady jak przy urlopie wypoczynkowym. W praktyce oznacza to, że nawet powzięcie przez pracodawcę wiadomości o istnieniu przyczyny usprawiedliwiającej nieobecność danego pracownika w zakładzie pracy nie oznacza, że udzielenie mu urlopu następuje samoczynnie.

W każdym przypadku pracownik jest zobligowany do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem (z zaznaczeniem, że dotyczy to urlopu okolicznościowego), a pracodawca nie może odmówić udzielenia takiego urlopu. Ponadto, korzystając z przysługujących dni wolnych, nie jest wymagane, aby zwolnienie nastąpiło dokładnie w tym samym dniu co zdarzenie, na podstawie którego pracownik uzyskuje prawo do urlopu okolicznościowego.

W przypadku gdy pracownikowi przysługują 2 dni zwolnienia od pracy, nie ma on obowiązku wykorzystania tych dni łącznie. Jednak warunkiem skorzystania przez pracownika z pojedynczych dni jest utrzymanie racjonalnej przerwy czasowej między jednym a drugim wolnym dniem, tak aby z punktu widzenia pracodawcy nie budziło wątpliwości, że przynależne pracownikowi zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy wykorzystywane jest przez niego rzeczywiście tylko i wyłącznie w związku z konkretnym zdarzeniem, uzasadniającym przyznanie mu urlopu okolicznościowego.

WAŻNE!
Jeżeli w trakcie usprawiedliwionej nieobecności pracownika ma miejsce zdarzenie, które uzasadnia przyznanie mu urlopu okolicznościowego, wówczas takiemu pracownikowi nie przysługują dodatkowe dni wolne od pracy (np. w trakcie urlopu wypoczynkowego pracownik bierze ślub).


Przykład
Rozwiedzionemu pracownikowi zmarł teść. Czy przysługuje mu prawo do urlopu okolicznościowego w związku z pogrzebem byłego teścia?
Tak, pracodawca jest zobligowany zwolnić rozwiedzionego pracownika na czas obejmujący 1 dzień w razie pogrzebu teścia. Jednocześnie należy wyjaśnić, że zgodnie z zapisem art. 618 k.r.o. powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka trwa nadal mimo ustania małżeństwa.

Dokumentowanie przyczyn urlopu okolicznościowego

Dowodami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są wszelkie dokumenty, wydane przez właściwe organy administracyjne, z których bezsprzecznie wynika, że miało miejsce zdarzenie, które upoważnia danego pracownika do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie mu dni wolnych (np. akt urodzenia dziecka, akt zgonu).

Pracodawca ma prawo zażądać, aby pracownik przedłożył właściwy dokument uzasadniający przyznanie mu zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Jednak w praktyce tego typu dokumenty wydawane są na ogół po danym wydarzeniu. A zatem pracownik, który składa wniosek o udzielenie mu urlopu okolicznościowego, może się zobowiązać względem pracodawcy, że wymagane zaświadczenie przedłoży w terminie późniejszym. Podobnie jak urlop wypoczynkowy okres zwolnienia od pracy w związku z ważnymi wydarzeniami rodzinnymi podlega gratyfikacji przez pracodawcę (według zasad obliczania obowiązujących przy urlopie wypoczynkowym).

urlop okolicznościowy z powodu śmierci babki jego żony" href="https://kadry.infor.pl/kadry/indywidualne_prawo_pracy/urlopy/345930,Czy-pracownikowi-przysluguje-urlop-okolicznosciowy-z-powodu-smierci-babki-jego-zony.html" class="art-inner-link">Czy pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy z powodu śmierci babki jego żony >>

Inne przyczyny przyznania urlopu okolicznościowego

Pracownikowi będącemu jednocześnie rodzicem dziecka w wieku do 14. roku życia, w ciągu roku kalendarzowego przysługują 2 dni wolne od pracy na opiekę nad dzieckiem. W takiej sytuacji, składając wniosek o urlop, pracownik nie jest zobowiązany do udokumentowania podstawy swojego wniosku. Pracodawca za wystarczające powinien uznać samo oświadczenie pracownika o zaistnieniu przesłanek uzasadniających przyznanie urlopu na opiekę nad dzieckiem. Również w tym przypadku pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia.

Należy wskazać, że w sytuacji gdy oboje z rodziców są pracownikami, dni wolne od pracy na opiekę nad dzieckiem przysługują wyłącznie jednemu z nich lub mogą podzielić się uprawnieniami w ten sposób, że każde z pracujących rodziców otrzyma po 1 dniu zwolnienia.

W praktyce można spotkać się z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji, gdy pracownik posiada więcej niż jedno dziecko. Wyjaśnienia zatem wymaga, że wymiar tego zwolnienia nie jest uzależniony od liczby dzieci. Dany pracownik zachowuje prawo do 2 dni wolnych od pracy łącznie na wszystkie dzieci.

Do urlopów okolicznościowych, oprócz powyżej wskazanych, można zaliczyć również zwolnienia pracownika od obowiązku świadczenia pracy w związku z wykonywaniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, zwolnienia na poszukiwanie nowej pracy, na działalność naukową oraz zwolnienia związanie z wykonywaniem zawodu.

Podstawa prawna:

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.
    Połowa Polaków ocenia polskich szefów gorzej niż zagranicznych, a 28% potwierdza, że ich przełożony krzyczy na pracowników
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 73% Polaków ma szacunek dla swojego przełożonego, chociaż aż 28% przyznało, że szef krzyczy, a 21%, że źle traktuje swoich pracowników
    Prawie 6 godzin tygodniowo darmowych nadgodzin. 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholików
    Polacy coraz częściej zostają w pracy po godzinach; badania wykazują, że pracownicy tygodniowo wykonują średnio 5 h 48 minut dodatkowej pracy za darmo - wynika z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View”.
    Pozyskiwanie pracowników lokalnych - 10 sposobów
    Jak informuje Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, stopa bezrobocia rejestrowanego w lipcu 2022 r. wyniosła 4,9%. To o 0,2 punktu procentowego mniej niż w maju br. I jak każda informacja, ta również ma dwie strony medalu. Znalezienie pracowników staje się bowiem większym wyzwaniem, zwłaszcza dla firm lokalnych, rekrutujących wśród miejscowych społeczności. W jaki sposób można mu podołać? Odpowiadamy.
    Polski Ład 2.0 - problemy z wyliczeniem podstawy składki zdrowotnej
    Nowelizacja Polskiego Ładu, która zaczęła obowiązywać od 1 lipca 2022 roku, daje podatnikom rozliczającym się na ryczałcie możliwość zmiany formy opodatkowania na zasady ogólne już od połowy tego roku. Odpowiedniego wpisu do CEIDG należy dokonać do 22 sierpnia. W tym przypadku pojawia się jednak ważne pytanie: jak obliczyć składkę zdrowotną za pierwsze półrocze.