REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Pracownicy domowi i globalny kryzys opiekuńczy nad osobami niepełnosprawnymi i starszymi

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Pracownicy domowi i kryzys opiekuńczy
Rośnie globalne zapotrzebowanie na płatną opiekę
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Rośnie globalne zapotrzebowanie na płatną opiekę, czy to nad osobami starszymi czy nad osobami niepełnosprawnymi. Coraz więcej państw na całym świecie, w tym szczególnie w UE boryka się z kryzysem opiekuńczym. Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) szacuje, że kobiety stanowią trzy czwarte z 75,6 miliona pracowników domowych na całym świecie. Konieczne jest zapewnienie im ochrony w zatrudnieniu, w tym ochrony ubezpieczeniowej. MOP alarmuje o implementację przepisów. Praca domowa jest w dalszym ciągu niedoceniana i niedostrzegana oraz że w znacznej części jest wykonywana przez kobiety i dziewczęta, z których wiele jest migrantkami lub członkami społeczności znajdujących się w trudnej sytuacji i które są w szczególny sposób narażone na łamanie praw człowieka i pracownika, molestowanie seksualne czy dyskryminację. Czas to zmienić!

Coraz więcej osób będzie potrzebowało opieki, potrzebni będą opiekunowie - trzeba zagwarantować im godną pracę

Międzynarodowa Organizacja Pracy szacuje, że do 2030 r. 1,9 mld dzieci w wieku poniżej 15 lat i 200 mln osób starszych będzie wymagało opieki. Oznacza to łączny wzrost o 200 mln osób potrzebujących opieki w porównaniu z 2015 r. Ponadto ONZ przewiduje wzrost potrzeb w zakresie opieki długoterminowej, a odsetek osób starszych (w wieku 60 lat lub więcej) w światowej populacji ma wzrosnąć z 13,5 proc. w 2020 r. do 21,4 proc. do 2050 r. i 28,2 proc. do 2100 r. Oczekuje się, że w wyniku takich zmian demograficznych gospodarka opiekuńcza będzie rosła wraz ze zwiększonym popytem. Jeżeli inwestycje zaspokoją popyt i zagwarantują godną pracę pracownikom opiekuńczym, gospodarka opiekuńcza to szacuje się, że do 2035 r. powstanie 300 mln miejsc pracy  i zmniejszenie nierówności płci .

Autopromocja

Pracownicy domowi i kryzys opiekuńczy

W ostatnim czasie MOP wydała bardzo ważną publikację: Od globalnego kryzysu opiekuńczego do jakości w domu: argumenty przemawiające za włączeniem pracowników domowych do polityki opiekuńczej i zapewnieniem im praw w pracy. Mając na uwadze nieproporcjonalną obecność kobiet na rynku pracy - w ramach wykonywania czynności opiekuńczych - często "na czarno", czy bez odpowiednio wysokiego wynagrodzenia i ubezpieczenia, trzeba wdrożyć pewne postulaty i przepisy, tak aby zagwarantować tej grupie należytą ochronę. Okazuje się, że 80% opieki (m.in. na nad niepełnosprawnymi członkami rodziny, nad osobami starszymi czy nad dziećmi) w UE jest świadczona przez opiekunów nieformalnych, z których 75% stanowią kobiety. Jeśli chodzi o pracę nieformalną, kobiety w UE poświęcają 22 godziny tygodniowo na opiekę i prace domowe, podczas gdy mężczyźni spędzają tylko dziewięć godzin. Prawa pracowników domowych mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia równości płci.

Pracownicy domowi mają prawa na szczeblu międzynarodowym - co z tego, skoro Konwencja nie jest ratyfikowana

Sytuację pracowników domowych reguluje Konwencja nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca pracowników domowych. Przepisy ustanowiono już w 2011 r. kiedy to Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy została zwołana do Genewy. MOP alarmuje, że pracownicy domowi stanowią znaczącą część krajowej siły roboczej i pozostają w grupie osób najbardziej zmarginalizowanych, niedocenionych i takich, którzy nie mają zagwarantowanych praw pracowniczych. 

Ważne
Praca domowa i pracownik domowy

Zgodnie z Konwencją określenie „praca domowa” oznacza pracę wykonywaną w gospodarstwie domowym lub gospodarstwach domowych albo na ich rzecz. Z kolei "pracownik domowy” oznacza każdą osobę wykonującą pracę domową w ramach stosunku pracy ale już osoba wykonująca pracę domową jedynie dorywczo lub sporadycznie i nie zawodowo, nie jest pracownikiem domowym. W praktyce często prace domowe wykonują migranci, w tym młode migrantki - któe niekiedy nie mają inengo wyboru.

Pracownicy domowi często nie mają jednak dostępu do praw pracowniczych i ochrony socjalnej, a także nie mają dostępu do praw i usług opiekuńczych dla siebie i swoich rodzin, na przykład ochrony macierzyństwa, zasiłków na dzieci, opieki nad dziećmi i usług opieki długoterminowej. MOP dąży do tego, aby pracownicy domowi mieli zagwarantowaną np.: swobodę zrzeszania się, prawo do rokowań zbiorowych; aby praca domowa nie stanowiła pracy przymusowej lub obowiązkowej, aby zlikwidować pracę domową wśród dzieci oraz aby wyeliminować zjawisko dyskryminacji w zatrudnieniu i brak legalnego zatrudnienia pracowników domowych. 

Pracownicy domowi stanowią co najmniej 25 procent wszystkich płatnych pracowników opiekuńczych

Pracownicy domowi, zatrudniani bezpośrednio przez gospodarstwo domowe lub za pośrednictwem publicznego lub prywatnego usługodawcy, odgrywają integralną rolę w świadczeniu usług opiekuńczych. Jeżeli mają na uwadze nawet tylko osoby zatrudnione bezpośrednio w gospodarstwach domowych, pracownicy domowi stanowią co najmniej 25 procent wszystkich płatnych pracowników opiekuńczych, w tym pielęgniarek, nauczycieli, lekarzy i pracowników opieki osobistej. Udział pracowników domowych wśród pracowników opiekuńczych jest jednak znacznie wyższy w krajach, w których inwestycje w sektor opieki są niewielkie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W nowym dokumencie politycznym wzywa się rządy, organizacje pracowników i pracodawców zagwarantowania praw pracownikom domowym

Przykład
W nowym dokumencie politycznym MOP wzywa się rządy, organizacje pracowników i pracodawców zagwarantowania praw pracownikom domowym, w tym:
  • uznanie pracowników domowych za pracowników opiekuńczych i włączenie ich jako świadczeniodawców do krajowych polityk opiekuńczych i systemów zabezpieczenia społecznego;
  • zapewnienie praw pracowniczych, ochrony socjalnej i dostępu do usług opiekuńczych, które zaspokajają potrzeby pracowników domowych, w tym poprzez ratyfikację i wdrożenie Konwencji nr 189;
  • uznania umiejętności pracowników domowych i zapewnienia odpowiedniego wynagrodzenia i innych świadczeń;
  • podnoszenia świadomości na temat kluczowej roli, jaką pracownicy domowi odgrywają w opiece – bezpośrednio i pośrednio – nad dziećmi, osobami starszymi, osobami niepełnosprawnymi potrzebującymi wsparcia oraz osobami wymagającymi opieki długoterminowej.
  • skorzystania z metody Droga MOP do godnej pracy dla pracowników domowych  przy przyjmowaniu polityki opieki;
  • dopilnowania, aby głos pracowników domowych i pracodawców pracowników domowych był uwzględniany w dialogu społecznym.

W Polsce mamy urlop opiekuńczy, ponieważ pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego urlop opiekuńczy, w wymiarze 5 dni, w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. To zdecydowanie za mało, konieczne są regulacje ustawowe!

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Diety zagraniczne 2024 - tabela

    Diety zagraniczne w 2024 roku – ile wynoszą stawki diety zagranicznej w takich państwach jak Niemcy, Hiszpania, Włochy, Francja? Tabela z załącznika do rozporządzenia wskazuje wysokość diety za dobę w podróży zagranicznej. Jak liczyć dietę zagraniczną? Jak jest kwota limitu za nocleg?

    Podwyżka emerytur i rent dwa razy w roku – 1 marca i 1 września. Jest projekt dodatkowej waloryzacji

    10 kwietnia 2024 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt nowelizacji zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowej waloryzacji w przypadku, gdy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku, w którym przeprowadzona była roczna waloryzacja od 1 marca przekroczy 5%.

    30 dni lub 36 dni urlopu wypoczynkowego. Kiedy pracownik ma prawo do urlopu w takim wymiarze?

    Zwykle pracownicy mają prawo do 20 dni lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, w zależności od ogólnego stażu pracy. Jednak niektórym pracownikom przysługuje urlop wypoczynkowy w powiększonym wymiarze.

    Odpowiedzialność materialna pracownika - zasady, wina, przykłady

    Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swojej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w Kodeksie pracy.

    REKLAMA

    Dzień przyjemności w pracy. Nowe wydarzenie w kalendarzach działów HR

    Dzień przyjemności w pracy to nowa inicjatywa Pluxee, która ma szansę na stałe zagościć na mapie pracowniczych wydarzeń. Jest nie tylko okazją do tego, by zadbać o siebie i swoje potrzeby, lecz także przypomina, jak bardzo radość, przyjemność i pozytywna atmosfera wpływają na zaangażowanie i poczucie sensu pracy. Mimo że jest to działanie z obszaru tzw. miękkiego HR, jego efekty są konkretne i mierzalne. 

    OFE czy ZUS - okno transferowe 2024

    Okno transferowe OFE-ZUS otwarte jest od 1 kwietnia do 31 lipca 2024 roku. Czy część obowiązkowych składek emerytalnych przekazać do OFE? Ubezpieczeni mają 4 miesiące na decyzję.

    Elektroniczna legitymacja emeryta i rencisty - czy potrzebny jest wniosek?

    Elektroniczne legitymacja emeryta i rencisty działa jak tradycyjna karta plastikowa. Wystarczy mieć ją w telefonie w aplikacji mObywatel, by korzystać z ulg. Czy trzeba złożyć wniosek do ZUS, aby ją otrzymać? Jak wyrobić kartę emeryta?

    Świadczenie AKTYWNIE W ŻŁOBKU: Od czego będzie zależała wysokość świadczenia?

    Projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest częścią programu „Aktywny rodzic”. Program jest systemową strategią wspierania rodziców w łączeniu ról zawodowych z rolami rodzicielskimi. Wsparcie będzie polegać m.in. na wprowadzeniu nowych świadczeń dla rodziców, m.in. świadczenia „Aktywnie w żłobku”.

    REKLAMA

    Uwaga: można obniżyć składkę zdrowotną

    Czy składkę zdrowotną obniża się do wysokości podatku? Jak ustalić składkę na ubezpieczenie zdrowotne obniżona do wysokości zaliczki na podatek dochodowy? Również i w 2024 r. przedsiębiorcy, czyli osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają status: osoby z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności są uprawnione do tego, aby obniżyć roczną składkę na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości należnego podatku.

    Umowa o dzieło. Trwają kontrole ZUS!

    Uwaga: trwają kontrole ZUS co do umów o dzieło. ZUS ewidencjonuje takie umowy. Dlaczego? Ponieważ ZUS jak i PIP chcą przeciwdziałać zatrudnianiu w formie cywilnoprawnej (zlecenie czy dzieło) w miejsce umów o pracę. Na płatnikach składek ciąży obowiązek zgłaszania do ZUS umów o dzieło zawieranych od 1 stycznia 2021 r. Od momentu zawarcia umowy o dzieło masz 7 dni na poinformowanie o tym fakcie ZUS.

    REKLAMA