REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca. Często jest to nazywane niewidzialną pracą kobiet czy też mężczyzn. Czy za taką pracę w gospodarstwie domowym powinno przysługiwać wynagrodzenie? Czy opieka nad starzejącymi się członkami rodziny, ale i dziećmi oraz osobami niepełnosprawnymi powinna być uregulowana w ramach stosunku pracy? Jakie prawa powinni mieć pracownicy domowi?
rozwiń >

Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca

W ostatnim czasie, szczególnie ważne stało się urzeczywistnianie godnych warunków pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym. Okazuje się, że takich osób jest coraz więcej, ale nie wszystkie korzystają z przysługującym im praw, w tym prawa do wynagrodzenia minimalnego. 

REKLAMA

Autopromocja
Ważne
Konwencja nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) z 2011 r. dotyczy godnej pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym 

Konwencja ustanawia minimalne standardy światowe w celu ograniczenia nadużyć i wyzysku osób pracujących w gospodarstwie domowym i wymaga od sygnatariuszy zapewnienia tym osobom uczciwych i godnych warunków pracy.

Jednak nie wszystkie kraje dążą do wdrożenia konwencji do swojego porządku prawnego, jedynie kilka krajów UE ratyfikowało postanowienia Konwencji - Polska się na to nie zdecydowała.

Praca domowa pracowników w polskim Kodeksie Pracy?

W polskim porządku prawnym zostały podjęte próby uregulowania pracy domowej w projekcie, m.in. w projekcie Kodeksu pracy z 2006 r. Taka praca byłyby nietypowym stosunkiem pracy, który stanowiłby potwierdzenie pracowniczego charakteru zatrudnienia pracowników domowych. Regulacji nie wdrożono jednak ostatecznie w życie.

Niewidzialna praca kobiet, dziewcząt i migrantek

Mamy XXI w. a praca w gospodarstwie domowym jest nadal niedoceniana i niewidoczna. Wydaje się, że to standardowe czynności dnia codziennego, jednak gdyby zatrudnić do tych czynności nianię, rehabilitantkę, pielęgniarkę, kucharkę i sprzątaczkę  - ich wynagrodzenie opiewałoby na bardzo wysokie kwoty. Z naturalnego podziału ról społecznych wynika, że takie czynności najczęściej wykonują kobiety, ale i dziewczęta i dzieci (szczególnie w rodzinach ubogich i wielodzietnych), z których wiele to migrantki lub członkinie społeczności znajdujących się w niekorzystnej sytuacji (m.in. mniejszości narodowe czy pochodzące z ubogich krajów) i które są szczególnie narażone na wyzysk i dyskryminację oraz naruszenie praw człowieka.

Pracownicy domowi to jedna z najuboższych i najbardziej marginalizowanych grup społecznych.

Ważne
 Międzynarodowy Dzień Pracowników Domowych

W Międzynarodowym Dniu Pracowników Domowych, który przypadał 16 czerwca 2023 r., dyrektor generalny MOP wzywał wszystkie kraje do ratyfikowania Konwencji nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej pracowników domowych.

Dyrektor MOP wzywa:

Na całym świecie dziesiątki milionów pracowników domowych codziennie udaje się do pracy, aby opiekować się naszymi domami i rodzinami. Opieka, którą zapewniają w naszych domach, jest nie tylko niezbędna, ale stanowi fundament naszego wspólnego dobrobytu - naszego zdrowia, naszego życia, naszych rodzin, a nawet naszych gospodarek. Jednak zbyt często ich praca pozostaje nierozpoznana, niedoceniana i pozbawiona ochrony. Wzywam państwa do podjęcia działań w celu zapewnienia, że pracownicy domowi nie zostaną pominięci w przepisach dotyczących pracy i zabezpieczenia społecznego lub polityce opieki. Nie ma sprawiedliwości społecznej bez godnej pracy dla tych, którzy są podstawą opiekuńczego społeczeństwa. Troszczą się o nas. Teraz nasza kolej, aby ich dobro stało się priorytetem.

Czym jest praca domowa i kim jest pracownik domowy?

Zgodnie z postanowieniami konwencji "praca domowa" oznacza pracę wykonywaną w gospodarstwie domowym lub gospodarstwach domowych lub na ich rzecz. Z kolei określenie "pracownik domowy" oznacza każdą osobę wykonującą pracę domową w ramach stosunku pracy.

Przykład
Kto nie jest pracownikiem domowym?

Osoba, która wykonuje pracę domową jedynie okazjonalnie lub sporadycznie, a nie zawodowo, nie jest pracownikiem domowym.

Prawa pracowników domowych

Podstawowymi prawami pracowników domowych powinno być:

  • godne warunki pracy i płacy (co najmniej minimalne wynagrodzenie);
  • prawo do odpoczynku;
  • prawo do BHP;
  • wolności zrzeszania się i skutecznego uznawania prawa do rokowań zbiorowych;
  • zniesienie wszelkich form pracy przymusowej lub obowiązkowej;
  • faktyczne zniesienie pracy dzieci (a jeżeli dozwolone byłoby zatrudnianie pracowników domowych, którzy nie ukończyli 18 roku życia i nie osiągnęli minimalnego wieku zatrudnienia, nie jest dozwolone pozbawianie ich obowiązku szkolnego. Praca domowa nie może kolidować z możliwościami dalszego kształcenia lub szkolenia zawodowego);
  • zniesienie dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu;
  • zagwarantowanie skutecznej ochrony przed wszelkimi formami nadużyć, molestowania i przemocy;
  • w stosownych przypadkach zapewnienie wyżywienia i zakwaterowania - często bowiem praca domowa zaciera się z pracą sezonową.

Migrujący pracownicy domowi

Konwencja wskazuje, że ustawodawstwo krajowe wymaga, aby migrujący pracownicy domowi, którzy są zatrudniani w jednym kraju do pracy domowej w innym kraju, otrzymali pisemną ofertę pracy lub umowę o pracę, które są wykonalne w kraju, w którym praca ma być wykonywana.

Ważne
ONZ alarmuje, że w trakcie pandemii natężenie pracy nieodpłatnej kobiet wzrosło. Tymczasem w Polsce nie istnieją uregulowania prawne dotyczące nieodpłatnej pracy kobiet. Z różnych badań wynika, że:
  • 10,8 bln dol. wartość nieodpłatnej pracy kobiet dla globalnej gospodarki;
  • 96,7% kobiet w Polsce wykonuje prace i zajęcia domowe;
  • 42% kobiet na świecie nie może przez to znaleźć pracy.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Aktywnie w żłobku: wnioski będzie można składać od 1 października 2024 r. Nowe świadczenie zastąpi dofinansowanie pobytu w żłobku

Od 1 października 2024 r. rodzice małych dzieci będą mogli wystąpić o nowe świadczenie „Aktywnie w żłobku”. Świadczenie to zastąpi dotychczasowe dofinansowanie pobytu dziecka w żłobku w wysokości 400 zł.

Renta rodzinna 2024 i 2025 r.

Kto ma prawo do renty rodzinnej? Co z rentą rodzinną w 2024 i 2025? Czy renta rodzinna jest waloryzowana? Ile wynosi limit dorabiana do renty rodzinnej od czerwca 2024? Kiedy ZUS zawiesi albo zmniejszy rentę rodzinną? 

Wsparcie dla dzieci i uczniów z rodzin poszkodowanych wskutek zjawisk atmosferycznych – zasiłek 1000 zł, dofinansowanie wyjazdu 1540 zł, wsparcie organizacji zajęć 500 zł

W razie wystąpienia zjawisk pogodowych takich jak powódź czy huragan poszkodowane dzieci i uczniowie mogą skorzystać ze wsparcia. W ramach wsparcia możliwe jest otrzymanie zasiłku oraz dofinansowania do wyjazdu i zajęć opiekuńczych.

Kiedy wejdzie 35 dni urlopu?

NSZZ "Solidarność" chce wydłużenia urlopu wypoczynkowego do 35 dni i zrównania go dla wszystkich pracowników. Od kiedy każdy pracownik będzie miał prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego?

REKLAMA

Jak obliczyć ile dni urlopu się należy?

Każdy pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Liczbę przysługujących dni urlopu ustala się zależności od stażu pracy pracownika.

Czy opłaca się przejść na emeryturę w czerwcu?
Czy opłaca się przejść na emeryturę w czerwcu? Zdecydowanie nie, chodzi o roczną waloryzację. Chociaż w tym roku jest rekordowa, dobrze jest poczekać z przejściem na emeryturę przed czerwcem czy w lipcu i kolejnych miesiącach.
Urlop macierzyński to nie urlop: to praca w domu i opieka nad dzieckiem

Urlop macierzyński to nie urlop: to praca w domu i opieka nad dzieckiem. Trwa zbieranie podpisów pod petycją na rzecz zmiany określenia: "urlop macierzyński". Aż 90 proc. respondentów uważa, że określenie „urlop” nie pasuje do okresu opieki nad dzieckiem, szczególnie w pierwszych miesiącach jego życia. Podobnie powinno się zastąpić sformułowanie: zasiłek macierzyński - zasiłkiem rodzicielskim.

Kiedy 20 a kiedy 26 dni urlopu?

W zależności od okresu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika wynosi 20 lub 26 dni. Jakie okresy wlicza się do okresu, od którego ustala się wymiar urlopu?

REKLAMA

Ważne: Lex Uber [od 17 czerwca polskie prawo jazdy dla kierowców z aplikacji]

Tak zwane Lex Uber, to już od 17 czerwca 2024 r. kierowcy, którzy korzystają z aplikacji do realizacji usług przewozu muszą posiadać polskie prawo jazdy. Najważniejsze cele to: poprawa bezpieczeństwa pasażerów, wysokie kary dla pośredników i ujednolicenie zasad przewozu.

Oskładkowanie umów o dzieło. Komentarz ministry rodziny, pracy i polityki społecznej

Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podkreśliła, że pełne ozusowanie umów zleceń nie budzi kontrowersji ani pracodawców, ani pracowników. To rozwiązanie jest akceptowane przez organizacje społeczne.

REKLAMA