REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca
Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca. Często jest to nazywane niewidzialną pracą kobiet czy też mężczyzn. Czy za taką pracę w gospodarstwie domowym powinno przysługiwać wynagrodzenie? Czy opieka nad starzejącymi się członkami rodziny, ale i dziećmi oraz osobami niepełnosprawnymi powinna być uregulowana w ramach stosunku pracy? Jakie prawa powinni mieć pracownicy domowi?
rozwiń >

Praca domowa i obowiązki rodzinne to też praca

W ostatnim czasie, szczególnie ważne stało się urzeczywistnianie godnych warunków pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym. Okazuje się, że takich osób jest coraz więcej, ale nie wszystkie korzystają z przysługującym im praw, w tym prawa do wynagrodzenia minimalnego. 

Autopromocja
Ważne
Konwencja nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) z 2011 r. dotyczy godnej pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym 

Konwencja ustanawia minimalne standardy światowe w celu ograniczenia nadużyć i wyzysku osób pracujących w gospodarstwie domowym i wymaga od sygnatariuszy zapewnienia tym osobom uczciwych i godnych warunków pracy.

Jednak nie wszystkie kraje dążą do wdrożenia konwencji do swojego porządku prawnego, jedynie kilka krajów UE ratyfikowało postanowienia Konwencji - Polska się na to nie zdecydowała.

Praca domowa pracowników w polskim Kodeksie Pracy?

W polskim porządku prawnym zostały podjęte próby uregulowania pracy domowej w projekcie, m.in. w projekcie Kodeksu pracy z 2006 r. Taka praca byłyby nietypowym stosunkiem pracy, który stanowiłby potwierdzenie pracowniczego charakteru zatrudnienia pracowników domowych. Regulacji nie wdrożono jednak ostatecznie w życie.

Niewidzialna praca kobiet, dziewcząt i migrantek

Mamy XXI w. a praca w gospodarstwie domowym jest nadal niedoceniana i niewidoczna. Wydaje się, że to standardowe czynności dnia codziennego, jednak gdyby zatrudnić do tych czynności nianię, rehabilitantkę, pielęgniarkę, kucharkę i sprzątaczkę  - ich wynagrodzenie opiewałoby na bardzo wysokie kwoty. Z naturalnego podziału ról społecznych wynika, że takie czynności najczęściej wykonują kobiety, ale i dziewczęta i dzieci (szczególnie w rodzinach ubogich i wielodzietnych), z których wiele to migrantki lub członkinie społeczności znajdujących się w niekorzystnej sytuacji (m.in. mniejszości narodowe czy pochodzące z ubogich krajów) i które są szczególnie narażone na wyzysk i dyskryminację oraz naruszenie praw człowieka.

Pracownicy domowi to jedna z najuboższych i najbardziej marginalizowanych grup społecznych.

Ważne
 Międzynarodowy Dzień Pracowników Domowych

W Międzynarodowym Dniu Pracowników Domowych, który przypadał 16 czerwca 2023 r., dyrektor generalny MOP wzywał wszystkie kraje do ratyfikowania Konwencji nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej pracowników domowych.

Dyrektor MOP wzywa:

Na całym świecie dziesiątki milionów pracowników domowych codziennie udaje się do pracy, aby opiekować się naszymi domami i rodzinami. Opieka, którą zapewniają w naszych domach, jest nie tylko niezbędna, ale stanowi fundament naszego wspólnego dobrobytu - naszego zdrowia, naszego życia, naszych rodzin, a nawet naszych gospodarek. Jednak zbyt często ich praca pozostaje nierozpoznana, niedoceniana i pozbawiona ochrony. Wzywam państwa do podjęcia działań w celu zapewnienia, że pracownicy domowi nie zostaną pominięci w przepisach dotyczących pracy i zabezpieczenia społecznego lub polityce opieki. Nie ma sprawiedliwości społecznej bez godnej pracy dla tych, którzy są podstawą opiekuńczego społeczeństwa. Troszczą się o nas. Teraz nasza kolej, aby ich dobro stało się priorytetem.

Czym jest praca domowa i kim jest pracownik domowy?

Zgodnie z postanowieniami konwencji "praca domowa" oznacza pracę wykonywaną w gospodarstwie domowym lub gospodarstwach domowych lub na ich rzecz. Z kolei określenie "pracownik domowy" oznacza każdą osobę wykonującą pracę domową w ramach stosunku pracy.

Przykład
Kto nie jest pracownikiem domowym?

Osoba, która wykonuje pracę domową jedynie okazjonalnie lub sporadycznie, a nie zawodowo, nie jest pracownikiem domowym.

Prawa pracowników domowych

Podstawowymi prawami pracowników domowych powinno być:

  • godne warunki pracy i płacy (co najmniej minimalne wynagrodzenie);
  • prawo do odpoczynku;
  • prawo do BHP;
  • wolności zrzeszania się i skutecznego uznawania prawa do rokowań zbiorowych;
  • zniesienie wszelkich form pracy przymusowej lub obowiązkowej;
  • faktyczne zniesienie pracy dzieci (a jeżeli dozwolone byłoby zatrudnianie pracowników domowych, którzy nie ukończyli 18 roku życia i nie osiągnęli minimalnego wieku zatrudnienia, nie jest dozwolone pozbawianie ich obowiązku szkolnego. Praca domowa nie może kolidować z możliwościami dalszego kształcenia lub szkolenia zawodowego);
  • zniesienie dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu;
  • zagwarantowanie skutecznej ochrony przed wszelkimi formami nadużyć, molestowania i przemocy;
  • w stosownych przypadkach zapewnienie wyżywienia i zakwaterowania - często bowiem praca domowa zaciera się z pracą sezonową.

Migrujący pracownicy domowi

Konwencja wskazuje, że ustawodawstwo krajowe wymaga, aby migrujący pracownicy domowi, którzy są zatrudniani w jednym kraju do pracy domowej w innym kraju, otrzymali pisemną ofertę pracy lub umowę o pracę, które są wykonalne w kraju, w którym praca ma być wykonywana.

Ważne
ONZ alarmuje, że w trakcie pandemii natężenie pracy nieodpłatnej kobiet wzrosło. Tymczasem w Polsce nie istnieją uregulowania prawne dotyczące nieodpłatnej pracy kobiet. Z różnych badań wynika, że:
  • 10,8 bln dol. wartość nieodpłatnej pracy kobiet dla globalnej gospodarki;
  • 96,7% kobiet w Polsce wykonuje prace i zajęcia domowe;
  • 42% kobiet na świecie nie może przez to znaleźć pracy.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Komunikat PFRON: Znacznie dłuższy okres dofinansowania do wynajmu mieszkania

    1 marca 2024 r. weszła w życie korzystna zmiana w Programie „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mieszkanie dla absolwenta. Wydłużony został okres, na który może być udzielone dofinansowanie do wynajmu mieszkania lub domu jednorodzinnego.

    Nowe przepisy dla rolników od 7 marca 2024 r. Zmiany dot. BHP przy obsłudze ciągników, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie

    W czwartek 7 marca 2024 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 14 lutego 2024 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie. Jakie zasady BHP wynikają z tego rozporządzenia? Co muszą wiedzieć rolnicy?

    Posiłki profilaktyczne. Czy nadejście wiosny zwalnia pracodawców z obowiązku wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom

    Mamy dopiero początek marca, ale temperatury sięgające nawet kilkunastu stopni Celsjusza sugerują koniec zimy i początek wiosny. Czy oznacza to, że pracodawca może zaprzestać wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom wykonującym prace fizyczne na otwartej przestrzeni podczas zimy?

    Można zarobić 7500 zł za miesiąc. I to na początku kariery. Co trzeba zrobić, że dostać taką pracę?

    7500 zł może zarobić student lub absolwent na płatnym stażu. Na chętnych czeka ponad 50 firm w 14 miastach Polski. Oferują stażystom wynagrodzenia w wysokości co najmniej 4500 zł. 1 marca 2024 r. ruszył nabór aplikacji w dwudziestej pierwszej edycji Programu Kariera. Kto może wziąć w nim udział?

    REKLAMA

    Podwyżka wynagrodzeń dla młodocianych pracowników od 1 marca 2024 r. W czasie nauki zawodu młodociany może zarobić nawet 754,04 zł

    Młodociani zatrudnieni w celu przygotowania zawodowego dostają podwyżki wynagrodzeń. Począwszy od 1 marca 2024 r. obowiązują nowe stawki, których podstawą jest wysokość przeciętnego wynagrodzenia w IV kwartale 2023 r. Dzięki temu młodociany w pierwszym roku nauki zawodu zarobi 603,23 zł, a w trzecim roku – 754,04 zł. 

    Dodatek aktywizacyjny w 2024 r. wynosi nawet 745,95 zł. Od 1 czerwca 2024 r. maksymalna kwota wzrasta do 834,72 zł. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić!

    Dodatek aktywizacyjny to jedno ze świadczeń wypłacanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy określają, komu należy się dodatek aktywizacyjnej oraz przesłanki przyznania tego świadczenia. Obecnie dodatek aktywizacyjny wynosi maksymalnie 745,95 zł. 1 czerwca 2024 r. osoby uprawnione dostaną podwyżkę – dodatek aktywizacyjny wzrośnie do 834,72 zł.

    PFRON: Program „Aktywny samorząd” będzie kontynuowany w 2024 r. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania

    PFRON w 2024 r. będzie kontynuować program „Aktywny samorząd”. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania a także pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym. Wnioski o dofinansowanie można składać od 1 marca 2024 r.

    Nie ma żadnych prac nad projektem ograniczającym zakaz handlu w niedziele

    Nie milkną dyskusje i spekulacje dotyczące ograniczenia zakazu handlu w niedziele. Tymczasem ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że na chwilę obecną MRPiPS nie prowadzi żadnych prac nad projektem dotyczącym niedziel handlowych.

    REKLAMA

    Krótszy czas pracy w Polsce? Min. Dziemianowicz-Bąk: skrócenie tygodnia pracy o 1 dzień organizacyjnie łatwiejsze niż skrócenie o kilka godzin

    Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi analizy dotyczące czasu pracy, długości urlopów, dni pracy pod kątem ew. skrócenia tygodnia pracy. Resort pracy analizuje także pilotaże skrócenia tygodnia pracy, które wprowadzają same przedsiębiorstwa. Takie informacja przekazała 1 marca 2024 r. ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w Polsat News. Ministra wskazała, że osobiście jest najbardziej otwarta na propozycję premiera Donalda Tuska dotyczącą 4 dni, a nie 35 godzin pracy w tygodniu.

    5278,30 zł – tyle wynosi limit dorabiania na wcześniejszej emeryturze lub rencie

    Zwiększyły się limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Od 1 marca 2024 r. można dorobić 5278,30 zł. Wyższa kwota spowoduje zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia.

    REKLAMA