Jak ustalić zakładowy staż pracy pracownika potrzebny do przyznania odprawy przy zwolnieniach grupowych

RADA

Pracownik, w związku ze zwolnieniami grupowymi, powinien otrzymać 3-miesięczną odprawę. Pracownik ten ma bowiem ponad 8 lat stażu pracy. W opisanej sytuacji do tzw. stażu zakładowego należy wliczyć wszystkie okresy zatrudnienia pracownika, a nie opierać się tylko na ostatnim nieprzerwanym zatrudnieniu.

UZASADNIENIE

Wysokość wypłacanych pracownikom odpraw w przypadku zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników jest uzależniona od tzw. zakładowego stażu pracy. Bierze się więc pod uwagę długość zatrudnienia pracownika w danej firmie. Bez znaczenia jest tu okoliczność, że staż pracy pracownika nie jest ciągły. Może się bowiem zdarzyć, że pracownik kilka razy rozstawał się i ponownie został zatrudniany w danym zakładzie pracy. Wówczas do zakładowego stażu pracy, od którego zależy wysokość odpraw, należy wliczyć także staż zakładowy z poprzednich okresów zatrudnienia. Dopiero zsumowanie wszystkich okresów zatrudnienia da zakładowy staż pracy danego pracownika.

WAŻNE!

Przy ustalaniu zakładowego stażu pracy należy sumować wszystkie okresy zatrudnienia bez względu na długość przerw między nimi.

W opisanej sytuacji, wypłacili już Państwo temu pracownikowi 2-miesięczną odprawę w związku ze zwolnieniem w 2002 r. Jednak fakt ten nie ma wpływu na prawo tego pracownika do kolejnej odprawy w związku z aktualnymi zwolnieniami w Państwa firmie. Wypłacona poprzednio odprawa nie zmniejsza również w żaden sposób wysokości aktualnie przysługującej odprawy.

PRZYKŁAD

Janina W. pracowała w firmie ABC od 1 stycznia 2000 r. do 31 sierpnia 2001 r. W sierpniu 2001 r. została zwolniona z powodu redukcji etatów. Wypłacono jej odprawę pieniężną w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. Od 1 lutego 2008 r. Janina W. została ponownie zatrudniona w firmie ABC. Pracodawca w kwietniu 2009 r. wypowiedział jej umowę o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy. Umowa o pracę rozwiąże się 31 maja 2009 r. Janinie W. należy ponownie wypłacić odprawę pieniężną. Aby ustalić jej wysokość, okres poprzedniego zatrudnienia w firmie ABC trzeba zsumować z bieżącym okresem. Ponieważ łączny staż zakładowy Janiny W. wynosi ponad 2 lata, jednak nie przekracza 8 lat, to należy jej wypłacić odprawę w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia.

Odprawy mogą otrzymać pracownicy pracujący u pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, z którymi rozwiązano stosunek pracy w ramach zwolnień grupowych oraz zwolnień indywidualnych. W przypadku zwolnień indywidualnych wyłączną podstawą rozwiązania umowy o pracę muszą być przyczyny istniejące po stronie pracodawcy (art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych).

Wysokość odprawy jest uzależniona od dwóch czynników: stażu pracy u pracodawcy, u którego dochodzi do zwolnienia (tzw. stażu zakładowego), oraz wysokości wynagrodzenia zwalnianego pracownika. Na wysokość odprawy nie ma zatem wpływu wymiar czasu pracy pracownika.

Pracownikowi zwalnianemu z przyczyn go niedotyczących przez zakład pracy objęty przepisami ustawy o zwolnieniach grupowych, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

• 1-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
• 2-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
• 3-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat (art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników).

Wysokość odprawy pieniężnej wypłacanej przy zwolnieniu grupowym ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Jednak wysokość odprawy w 2009 r. nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 19 140 zł (15 × 1276 zł).

Odprawa z tytułu zwolnień grupowych jest zwolniona ze składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Nie jest natomiast zwolniona z podatku dochodowego. W miesiącu wypłaty odpraw pracodawca, pełniąc rolę płatnika, musi naliczyć, pobrać i odprowadzić do urzędu skarbowego stosowną zaliczkę na podatek, tak jak od innych dochodów ze stosunku pracy.

Podstawa prawna

• art. 1, art. 8, art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz U nr 90, poz. 844 ze zm.),
• art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 31, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),
• § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 3 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).