Kategorie

Wyrok SN z dnia 5 lutego 2004 r. sygn. I PK 260/03

Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy kobiety w ciąży w przy­padku zwolnienia indywidualnego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.) wynika z art. 6 ust. 1 tej ustawy i nie stosuje się wówczas art. 10 ust. 3-5.

Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy kobiety w ciąży w przy­padku zwolnienia indywidualnego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.) wynika z art. 6 ust. 1 tej ustawy i nie stosuje się wówczas art. 10 ust. 3-5.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza

Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Józef Iwulski (sprawozdawca)

Reklama

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2004 r. sprawy z powództwa Agnieszki S. przeciwko „R.” Spółce z o.o. w P. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 23 stycznia 2003 r. [...]

zmienił zaskarżony wyrok, w ten sposób, że oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Mikołowie z dnia 10 września 2002 r. [...] oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania za drugą i trzecią instancję w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści).

Uzasadnienie

Reklama

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Mikołowie wyrokiem z dnia 10 września 2002 r. [...] przywrócił powódkę Agnieszkę S. do pracy w pozwanej „R.” Spółce z o.o. w P. Sąd ustalił, że powódka była zatrudniona od 3 sierpnia 1998 r. na czas określony, a następnie na podstawie umowy na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku handlowca-sprzedawcy. Pozwany pracodawca wypowiedział powódce umowę o pracę z przyczyn ekonomicznych w czasie urlopu wychowawczego. W okresie wypowiedzenia w dniu 17 czerwca 2002 r. lekarz stwierdził u powódki ciążę. Sąd pierwszej instancji uznał, że pracodawca naruszył art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.; jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.).

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2003 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że oddalił powództwo. Sąd Okręgowy podzielił ustalenie co do istnienia po stronie pozwanej okoliczności ekonomicznych uzasadniających zmniejszenie zatrudnienia. W takiej sytuacji według Sądu drugiej instancji, ma zastosowanie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Na podstawie tego przepisu rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia z pracownikami, których stosunek pracy podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem z mocy przepisów szczególnych, może nastąpić pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu. W razie niezgłoszenia sprzeciwu w tym terminie przez organizację związkową kierownik zakładu pracy podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania stosunku pracy. Sąd drugiej instancji uznał, że przepis ten nie przewiduje trybu postępowania w razie niedziałania w zakładzie pracy organizacji związkowej. Należy więc uznać, iż art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. obejmuje kobiety w ciąży słabszą ochroną, uzależnioną od działania w zakładzie zakładowej organizacji związkowej. Strona pozwana w dniu 22 kwietnia 2002 r. wypowiedziała powódce umowę o pracę. W dniu 17 czerwca 2002 r. lekarz stwierdził u powódki szósty tydzień ciąży. Zdaniem Sądu drugiej instancji, wypowiedzenie nastąpiło zgodnie z prawem, a podstawy jej roszczenia nie może stanowić art. 8 k.p.

Kasację od tego wyroku wniosła powódka, która zarzuciła naruszenie art. 177 k.p. oraz art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 3 i 4 oraz art. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. W uzasadnieniu kasacji powódka wywiodła, że wypowiedzenie zostało złożone w drugim dniu udzielonego urlopu wychowawczego i jako jego przyczynę podano względy ekonomiczne. W okresie wypowiedzenia lekarz stwierdził u powódki ciążę. Jej zdaniem, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. możliwe było rozwiązanie stosunku pracy ze względu na brak sprzeciwu organizacji związkowej. Trzeba uznać, że przy zwolnieniach indywidualnych z przyczyn określonych w art. 1 tej ustawy, z mocy jej art. 10 ust. 1 mają odpowiednie zastosowanie art. 5 ust. 3 i 4 oraz art. 6, a do pracowników objętych zakresem obowiązywania tych przepisów nie stosuje się art. 10 ust. 3-5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja powołuje się na usprawiedliwione podstawy, a do rozstrzygnięcia sprawy wystarczające jest stwierdzenie, że do powódki miała zastosowanie szczególna ochrona trwałości stosunku pracy określona w art. 6 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., a nie miał zastosowania jej art. 10 ust. 3-5. Wzajemny stosunek tych przepisów rzeczywiście budził wątpliwości w doktrynie, ale został trafnie rozstrzygnięty w utrwalonym orzecznictwie. W wyroku z dnia 1 grudnia 1998 r., I PKN 473/98 (OSNAPiUS 2000 nr 2, poz. 56), Sąd Najwyższy przyjął, że do pracownika będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej nie stosuje się art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. i zgodnie z art. 6 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 tej ustawy możliwe jest dokonanie mu wyłącznie wypowiedzenia zmieniającego. Inaczej mówiąc, dokonanie takiemu pracownikowi wypowiedzenia definitywnego jest naruszeniem tych przepisów. Podobnie w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I PKN 543/97 (OSNAPiUS 1999 nr 4, poz. 116), Sąd Najwyższy uznał, że art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. ma zastosowanie również do zwolnień indywidualnych (art. 10 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 tej ustawy). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, że z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. wynika, iż do indywidualnych zwolnień pracowników z przyczyn opisanych w art. 1 ust. 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio jej przepisy, z wyjątkiem art. 2-4. Nie budzi zatem wątpliwości, że stosuje się w takim przypadku art. 5 ust. 3 tej ustawy. Ten przepis nie jest bowiem objęty wyłączeniem i ma zastosowanie do indywidualnych zwolnień z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy. Stosowanie tego przepisu nie jest wyłączone na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy, który reguluje wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie. Hipoteza art. 10 ust. 3 ustawy wyraźnie odnosi się do szczególnej ochrony „z mocy przepisów Kodeksu pracy lub przepisów szczególnych". Nie odnosi się zatem do przypadków szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę, wynikających z przepisów samej ustawy o zwolnieniach grupowych. Przykładem takiej szczególnej ochrony jest ograniczenie dopuszczalności wypowiadania umowy o pracę wynikające z art. 5 ust. 3 ustawy. Przepis ten odwołuje się wprawdzie do treści art. 41 k.p., lecz jedynie w tym sensie, że przenosi do swej hipotezy „sytuacje opisane" w tamtym przepisie. Zakres ochrony przed zwolnieniem reguluje natomiast samodzielnie. Wszystkie te poglądy mają odniesienie do przypadku pracownicy w ciąży. Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy przy zwolnieniach grupowych wynika w takim przypadku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., zgodnie z którym jeżeli z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 ustawy nie jest możliwe dalsze zatrudnianie na dotychczasowym stanowisku pracy pracownicy, o której mowa w art. 177 k.p., pracodawca może jedynie wypowiedzieć jej dotychczasowe warunki pracy i płacy. Przepis ten samodzielnie ustanawia szczególną ochronę stosunku pracy, a jedynie odwołuje się w swojej hipotezie do art. 177 k.p. Dlatego ma on z mocy art. 10 ust. 1 ustawy zastosowanie także w razie zwolnień indywidualnych. W przypadku takich zwolnień ochrona nie wynika więc z mocy przepisów Kodeksu pracy lub przepisów szczególnych, lecz z art. 6 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., co z kolei oznacza, że nie ma zastosowania art. 10 ust. 3-5 tej ustawy.

Wobec tego na podstawie art. 39315 i art. 98 § 1 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym wchodzi w życie - Izrael i Turcja

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym podpisana między Polską i Izraelem oraz umowa podpisana między Polską a Turcją wchodzą w życie dnia 1 maja i 1 czerwca 2021 r.

    Czym jest informacja starosty?

    Informacja starosty to dokument związany z zatrudnianiem cudzoziemców. To tzw. test rynku pracy. Czemu służy? Kiedy jest wymagana, a kiedy nie?

    Badanie pracowników na obecność alkoholu i narkotyków a prawo

    Badanie pracowników na obecność alkoholu i narkotyków będzie zgodne z prawem? MRPiT pracuje nad projektem ustawy.

    Zgłoszenie do ubezpieczeń - zmiana od 16 maja 2021 r.

    Zgłoszenie do ubezpieczeń - jaka zmiana od 16 maja 2021 r.? W ZUS ZUA i ZUS ZZA należy wskazać kod zawodu. Będą nowe wzory formularzy ZUS.

    Urlopy rodzicielskie 2022 - ważne zmiany

    Urlopy rodzicielskie w 2022 r. czekają ważne zmiany. Urlop rodzicielski dla ojca będą określać nowe zasady. Polska musi dostosować Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance.

    Czy postojowe to pomoc publiczna?

    Postojowe z ZUS - czy to jest pomoc publiczna? Odpowiedź znajduje się w art. 15zzzh ust 1 ustawy covidowej.

    Zarobki studentów w 2021 r. [RAPORT]

    Zarobki studentów w 2021 r. zmalały. Ile zarabiają studenci w czasie pandemii? Jakie mają problemy?

    Kogo pracodawca powinien zapisać do PPK?

    PPK - kogo pracodawca powinien zapisać? 10 maja 2021 r. mija termin na zawarcie umowy o prowadzenie PPK. To już ostatni etap wdrażania PPK.

    Jak wybrać system kadrowo-płacowy?

    System kadrowo-płacowy powinien być dostosowany do działalności firmy. Jak wybrać? Oto garść użytecznych wskazówek.

    O co chodzi z tym kapitałem początkowym?

    Kapitał początkowy ma wpływ na wysokość emerytury. Jak to się dzieje? O co w tym wszystkim chodzi?

    Kodeks pracy 2021 a praca zdalna - zmiany

    Kodeks pracy w 2021 r. czekają zmiany. Znajdzie się w nim praca zdalna. Co się zmieni?

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedłużony do 23 maja 2021 r.

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przedłużony do 23 maja 2021 r. Kiedy przysługuje?

    Niedziela handlowa - maj 2021

    Niedziela handlowa - maj 2021 r. ma aż 5 niedziel. Czy 2 maja, 9 maja, 16 maja, 23 maja lub 30 maja jest niedziela handlowa? Czy dzisiaj/jutro jest niedziela handlowa?

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" [RAPORT]

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" - ile wynagrodzeń w Polsce wypłacanych jest na czarno? Jakie są skutki takiego procederu?

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi [PORADNIK]

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi czyli szybka droga do legalizacji zatrudnienia w Polsce dla obywateli sześciu państw. Jak krok po kroku zatrudnić na podstawie oświadczenia?

    Wsparcie z urzędu pracy dla osoby niepełnosprawnej

    Wsparcie z urzędu pracy - z jakich usług i instrumentów pomocy może skorzystać osoba niepełnosprawna?

    Praca zdalna a rozwój pracownika

    Rozwój pracownika podczas pracy zdalnej - jak go zaplanować? Czy można zdalnie ocenić wydajność pracy i ryzyko odejścia pracownika?

    Szczepienia w zakładach pracy - jakie zasady?

    Szczepienia w zakładach pracy - zapisy ruszyły 4 maja 2021 r. Jakie są zasady organizowania szczepień przez pracodawców?

    Kampania "niezwalniam.pl"

    Kampania "niezwalniam.pl" została zainicjowana przez Polish Supply Management Leaders. Celem Kampanii jest promocja formuły elastycznego zarządzania kapitałem ludzkim oparta na wspieraniu długoterminowych relacji pracownik – pracodawca, która koncentruje się na zatrudnianiu pracowników na umowie o pracę. Infor.pl dołącza do partnerów medialnych kampanii.

    Można składać wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0

    Wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0 można składać od 4 maja 2021 r. Dla kogo przewidziano wsparcie z ZUS? Do kiedy można składać wnioski?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID - jak się zapisać?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID-19 - dla kogo? Jaka szczepionka będzie udostępniana? Kiedy zaczną się szczepienia w zakładach pracy? Jak się zapisać?

    Bezrobocie w Polsce najniższe w UE - marzec 2021 r.

    Bezrobocie w Polsce jest najniższe w całej UE. Potwierdzają to statystyki Eurostatu z marca 2021 r. Sprawdź, ile bezrobocie wynosi w poszczególnych państwach UE.

    Najczęstsze przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. [RAPORT]

    Przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. dotyczyły częściej niż zwykle zaburzeń psychicznych. Poznaj wyniki raportu ZUS.

    Ubezpieczenie zdrowotne dla wszystkich?

    Ubezpieczenie zdrowotne będzie dla wszystkich? Planowane jest zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego także bez rejestracji w urzędzie pracy. Od kiedy?

    Wyzwania w zarządzaniu ludźmi w czasie pandemii

    Zarządzanie w czasie pandemii - jakie wyzwania stoją przed liderami? Czego im brakuje? Jak oceniają efektywność pracowników?