Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Współdziałanie ze związkami zawodowymi

Powstanie w zakładzie pracy związków zawodowych powoduje również powstanie określonych powinności po stronie pracodawcy.

Obowiązki pracodawcy wobec związków zawodowych określa w szczególności Kodeks pracy oraz ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.; zwana dalej uozz). Uprawnienie organizacji związkowych do obrony praw pracowniczych obejmuje obronę wszelkich uprawnień, jakie mają oni w zakresie szeroko rozumianych warunków pracy i płacy oraz warunków socjalno-bytowych.

Zakładowe lub międzyzakładowe organizacje związkowe mogą w określonych sytuacjach wywierać mniejszy lub większy wpływ na stosowanie przepisów prawa pracy w danym przedsiębiorstwie.

WaŻne!

Związki zawodowe w zakresie praw i interesów zbiorowych reprezentują wszystkich pracowników, niezależnie od ich przynależności związkowej.

Pracodawca powinien współpracować z organizacją związkową, w szczególności w kwestii:

• wypowiadania umów o pracę (art. 38 § 1 k.p.),

• zmiany warunków pracy lub płacy (art. 42 § 1 k.p.),

• rozwiązywania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 3 k.p.),

• przeprowadzania zwolnień grupowych (art. 2 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników),

• konsultacji lub uzgodnień związanych z aktami prawa wewnątrzzakładowymi, tj. regulaminem pracy (art. 1042 § 1 k.p.), regulaminem wynagradzania (art. 771 § 4 k.p., art. 30 ust. 5 uozz), układem zbiorowym pracy (art. 2412 § 1 k.p.),

• konsultacji wszystkich działań związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy (art. 23711a k.p.),

• współpracy w zakresie powołania rady pracowników przez organizacje związkowe (ustawa o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji),

• tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych),

• odstąpienia od ustalania planu urlopów (art. 163 § 11 k.p.),

• ustaleń dotyczących Społecznej Inspekcji Pracy (ustawa o społecznej inspekcji pracy).

Związki zawodowe w powyższych sprawach mają możliwość wywierania wpływu w różny sposób. Ustawodawca przyznał im prawo przedstawiania stanowiska m.in. przez wyrażanie zgody, zgłaszanie zastrzeżeń, wyrażanie opinii.

Zgoda związku

Konieczność uzyskania zgody organizacji związkowej na określone działania pracodawcy jest szczególnym uprawnieniem, z którego organizacje związkowe chętnie korzystają. Stanowczy udział organizacji w procesie podejmowania decyzji oznacza, że pracodawca musi uzyskać zgodę związku na zamierzone działania.

W szczególności zgoda organizacji związkowej wymagana jest w następujących sprawach:

• rozwiązania stosunku pracy z działaczem związkowym podlegającym szczególnej ochronie stosunku pracy oraz zmiany jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść takiego pracownika (art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 32 ust. 8 uozz),

• wypowiedzenia, rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy, dokonania wypowiedzenia zmieniającego na niekorzyść pracownika przez zakład pracy pracownikowi pełniącemu z wyboru funkcję związkową poza zakładową organizacją związkową, korzystającemu u pracodawcy z urlopu bezpłatnego lub ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w okresie tego urlopu lub zwolnienia oraz rok po upływie tego okresu. Zgodę wyraża właściwy statutowo organ organizacji związkowej, w której pracownik pełni albo pełnił z wyboru funkcję związkową (art. 32 ust. 9 uozz),

• rozwiązania umowy o pracę z pracownicą w ciąży lub korzystającą z urlopu macierzyńskiego, bez wypowiedzenia z jej winy (art. 177 k.p.)

• nietworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i niewypłacania świadczenia urlopowego u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników (art. 3 ust. 3b ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych),

• podpisania porozumienia lub protokołu rozbieżności w przypadku zakończenia procedury rokowań w trakcie trwania sporu zbiorowego (art. 9 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych),

• wyboru mediatora w trakcie trwania sporu zbiorowego (art. 11 ust. 1 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych),

• podpisania porozumienia w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia (art. 3 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników).

Warto pamiętać o orzeczeniu Sądu Najwyższego z 21 marca 2001 r. (I PKN 320/00, OSNP 2002/24/599), w którym SN stwierdził, że regulamin pracy wydany przez pracodawcę bez wymaganego uzgodnienia z zakładową organizacją związkową nie ma mocy wiążącej.

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Ponadto pracodawca ma obowiązek zwolnić w całości lub w części działacza związkowego z obowiązku świadczenia pracy (art. 31 uozz). Gdy liczba pracowników będących członkami związku przekroczy 150 osób, pracodawca zwalnia jednego wskazanego związkowca z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Zwolnienie następuje z obowiązku świadczenia pracy określonej w umowie o pracę.

Pracodawcy muszą także ponosić konsekwencje nieobecności pracownika z tytułu wykonywania czynności doraźnej oraz mają obowiązek wypłaty za czas tej nieobecności wynagrodzenia.

Prawo do takiego zwolnienia przysługuje pracownikowi - działaczowi związkowemu, jeżeli ma wykonać czynność:

• doraźną,

• wynikającą z jego funkcji związkowej,

• która nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.

Tak samo jak w przypadku zwolnienia przez udzielenie godzin związkowych, udzielenie zwolnienia z tytułu czynności doraźnej wiąże się z obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia za czas tej nieobecności. Wysokość wynagrodzenia ustalana jest według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Uprawnienia kontrolne organizacji związkowych w zakresie bhp

Przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów bhp to podstawowe uprawnienie kontrolne organizacji związkowej. W zakresie prawa pracowników do bezpiecznej i higienicznej pracy ustawa związkowa przewidziała szczegółowo tryb sprawowania kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy (art. 29 ust. 1-3 ustawy o związkach zawodowych). Pracodawca poniesie także koszty badań przeprowadzonych na wniosek organizacji związkowej. Ewentualny spór pracodawcy i zakładowej organizacji związkowej co do celowości zamierzonych badań czy ich niezbędnego zakresu rozstrzyga okręgowy inspektor pracy.

Ewa Podgórska-Rakiel

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Podwyżki dla doktorantów?
    Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, zapowiedział podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich. Czy podwyżki dotyczą także doktorantów? Ile wyniosą? Kiedy można się ich spodziewać?
    Kto i kiedy wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu?
    Dlaczego zaświadczenie o zatrudnieniu jest potrzebne pracownikowi? Kto wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu? Jakie informacje muszą pojawić się na zaświadczeniu o zatrudnieniu? W jaki sposób na zatrudnieniu zaświadcza się o wysokości zarobków? Czy pracodawca musi wystawić zaświadczenie o zatrudnieniu? Jak długo zaświadczenie o zatrudnieniu jest ważne?
    Bezrobocie w Polsce spadło - czy będzie jeszcze niższe?
    Bezrobocie spadło - w sierpniu stopa bezrobocia wyniosła 4,8%, tj. obniżyła się zarówno w skali miesiąca (o 0,1 pkt proc.), jak i roku (o 1 pkt. proc.) – podał GUS.
    Staż uczniowski przygotowuje do pracy
    Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania - pisze Konfederacja Lewiatan.
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone. ZUS rozpoczął wypłatę czternastek 25 sierpnia i zakończył 20 września.
    Bezrobocie w końcu sierpnia na poziomie 4,8%
    Bezrobocie w Polsce 2022. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu sierpnia 2022 roku.
    Urlop rodzicielski - 9 tygodni tylko dla ojca
    Urlop rodzicielski. W polskim Kodeksie pracy pojawi się dziewięć dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojców.
    PPK - transfer środków na lokatę
    Uczestnik PPK, który ukończył 60 lat, może przekazać środki na lokatę terminową Po ukończeniu 60. roku życia, uczestnik PPK może rozpocząć wypłatę środków z rachunku PPK bez pomniejszeń, ale rozpoczęcie wypłaty powoduje, że nowe wpłaty na PPK nie są już dokonywane. Alternatywą jest wypłata transferowa na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej. Również taki transfer powoduje zakończenie wpłat na PPK
    Zwolnienie lekarskie a wynagrodzenie chorobowe
    Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Czy zwolnienie lekarskie pozostaje w związku z wynagrodzeniem chorobowym i zasiłkiem chorobowym? Jaka jest podstawa wymiaru świadczeń chorobowych i jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe?
    Nowe oferty pracy w branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości?
    Blisko co trzecia firma (29%) branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości chce w ostatnim kwartale 2022 roku zatrudniać nowych pracowników.
    Uregulowanie pracy zdalnej - ile kosztuje?
    Projekt nowelizacji Kodeksu pracy, regulujący m.in. zasady pracy zdalnej, trafił do dalszych prac w komisji. Z dużym prawdopodobieństwem nowe przepisy zaczną więc obowiązywać w ciągu kilku miesięcy. Jak wskazują eksperci W&W Consulting oraz kancelarii CMS - obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
    Praca zdalna - ile firmy zapłacą za nowe przepisy?
    Praca zdalna - projekt nowelizacji Kodeksu pracy ureguluje zasady pracy zdalnej. Obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
    Jak technologia zmienia rynek pracy?
    Rynek pracy. Mimo że sytuacja epidemiczna jest już mniej poważna, to pracownicy przyzwyczaili się do pracy zdalnej i hybrydowej i nie chcą z niej rezygnować. Działy HR nie przestają też umawiać kandydatów na spotkania zdalne. W niedalekiej przyszłości nowym miejscem pracy, rekrutacji i szkoleń najprawdopodobniej stanie się metawersum.
    Zasada równego traktowania – ubezpieczenia społeczne
    Na czym polega zasada równego traktowania na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych? Czego dotyczy? Odpowiadamy.
    Nawiązanie stosunku pracy
    Do czego zobowiązuje się pracownik poprzez nawiązanie stosunku pracy? Jakie są cechy stosunku pracy? Kiedy pracownik może skierować przeciwko pracodawcy roszczenie o ustalenie istnienia stosunku pracy? Odpowiadamy.
    Wzrost płac a inflacja
    Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w przedsiębiorstwach w sierpniu 2022 r. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku było wyższe o 12,7% i wyniosło 6583,03 zł (brutto). W stosunku do lipca zmniejszyło się o 2,9% – podał GUS.
    Polacy ograniczają zakupy?
    Sprzedaż detaliczna w cenach stałych w sierpniu 2022 r. była wyższa niż przed rokiem o 4,2%. W porównaniu z lipcem r. wzrosła o 1% – podał GUS.
    KRUS - nowa stawka odsetek za zwłokę
    KRUS. Informacja o nowej obowiązującej stawce odsetek za zwłokę.
    Rejestracja w urzędzie pracy a pełnienie roli w zarządzie spółki
    Pozostawanie w stosunku pracy, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej wykluczają rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Czy pełnienie funkcji w zarządzie wlicza się w któryś z tych przypadków. Czy zatem nabycie statusu osoby bezrobotnej w tej sytuacji będzie możliwe?
    Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
    Zasiłek dla bezrobotnych - ile wynosi w 2022 r. i komu przysługuje? Na jaki okres jest przyznawane prawo do zasiłku? Kiedy może przypadać okres pobierania zasiłku? Czy musi wyłącznie następować po ostatnim zatrudnieniu ubezpieczonego oraz po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, czy też może przypadać w innym termie?
    Czym jest stres w pracy?
    Stres w pracy - czym jest, jakie są jego skutki i objawy? Jak zwalczać stres u pracowników? Jakie są obowiązki pracodawcy w przeciwdziałaniu stresowi w miejscu pracy?
    Ostatnie 14 emerytury już na kontach
    14 emerytura 2022 - ZUS zakończył wypłatę. W dniu 20 września przelana została ostatnia transza dla 1,3 mln osób na łączną kwotę 1,5 mld zł. W całym kraju dodatkowa wypłatę dostało 7,2 mln osób a wydatkowana na ten cel kwota wyniosła ponad 8,7 miliardów zł. Przy czym trzy czwarte uprawnionych otrzymało wypłatę w pełnej wysokości, czyli 1217,98 zł na rękę.
    Umiarkowany optymizm w sprawie wynagrodzeń - Polacy spodziewają się wzrostu dochodów
    Aż połowa Polaków spodziewa się wzrostu dochodów, a 42 proc. szacuje, że ich wysokość pozostanie bez zmian. Oczekiwania są mniej optymistyczne niż na początku roku, ale nadal wysokie, zważywszy na niepewną koniunkturę i coraz częściej zauważane przez ekonomistów spowolnienie gospodarcze.
    Renta rodzinna po zmarłym małżonku a ZFŚS
    Renta rodzinna. Czy za pracownika szkoły, który nabył prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, dokonuje się odpisu na ZFŚS?
    Zaległy urlop wypoczynkowy do 30 września
    Zaległy urlop 2022. Pracownicy, którzy dotąd nie wykorzystali urlopu przysługującego im w 2021 roku, muszą zrobić to do końca września. Obowiązek dopilnowania, aby pracownik udał się w tym terminie na zaległy wypoczynek, spoczywa na pracodawcy.