Kategorie

Uprawnienia reprezentatywnych organizacji związkowych

Beata Skrobisz-Kaczmarek
W rokowaniach dotyczących zawarcia układu zbiorowego pracy musi brać udział co najmniej jedna reprezentatywna organizacja związkowa. Za taką uważa się m.in. organizację będącą członkiem reprezentacyjnej ponadzakładowej organizacji związkowej.

Działanie związków zawodowych, ich status, jak również zasady tworzenia reguluje ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Związki zawodowe są organizacją pracowników, która ich reprezentuje, broni praw, interesów zawodowych i socjalnych. W działalności statutowej związki zawodowe są niezależne od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego, a także innych organizacji.

Przy reprezentowaniu praw i interesów pracowniczych bardzo istotna jest reprezentatywność zakładowej organizacji związkowej. Jest to cecha uzależniona od liczebności danej organizacji związkowej, dlatego nie ma trwałego charakteru.

Komisja Trójstronna

Reklama

W ustawie o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego reprezentatywność organizacji związkowych ma charakter ogólny, czyli odnosi się do organizacji związkowych działających na terenie kraju. W Komisji Trójstronnej pracowników reprezentują wyłącznie reprezentatywne organizacje związkowe (w rozumieniu ustawy).

Zgodnie z zawartą w ustawie definicją za reprezentatywne organizacje związkowe uznaje się ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków zawodowych i ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje), które spełniają łącznie określone w ustawie dodatkowe warunki.

Organizacja jest reprezentatywna, gdy:

  • zrzesza więcej niż 300 000 członków będących pracownikami,
  • działa w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w więcej niż w połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), o której mowa w przepisach o statystyce publicznej (art. 6 ust. 2 ustawy).
Reklama

Ustalając kryterium liczebności organizacji związkowej, należy uwzględnić nie więcej niż po 100 000 członków organizacji będących pracownikami, którzy są zatrudnieni w podmiotach gospodarki narodowej, a podstawowy rodzaj ich działalności jest określony w jednej sekcji PKD.

Przy ustalaniu liczby pracowników zrzeszonych w organizacji związkowej ubiegającej się o uznanie za reprezentatywną nie uwzględnia się pracowników zrzeszonych w tych spośród jej organizacji członkowskich, które są lub w okresie roku przed złożeniem wniosku o stwierdzenie reprezentatywności były zrzeszone w reprezentatywnej organizacji związkowej mającej przedstawicieli w składzie Komisji (art. 6 ust. 3 ustawy).

Reprezentatywność organizacji związkowej stwierdza Sąd Okręgowy w Warszawie na wniosek zainteresowanej organizacji.

Do definicji reprezentatywności organizacji związkowych ustalonej w ustawie o Trójstronnej Komisji odwołują się przepisy innych ustaw.

Przepisy uprawniają reprezentatywne organizacje m.in. do:

  • przedstawiania kandydatów do Rady Ochrony Pracy, pełniącej zadania określone w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy,
  • opiniowania założeń i projektów aktów prawnych oraz dokumentów konsultacyjnych i projektów aktów prawnych Unii Europejskiej, a ponadto do występowania z wnioskami o wydanie lub zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objętych zadaniami związku zawodowego,
  • wskazywania przedstawicieli do Naczelnej Rady Zatrudnienia oraz wojewódzkich i powiatowych rad zatrudnienia, pełniących zadania określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
  • wskazywania przedstawicieli do Rady Statystyki, pełniącej zadania określone w ustawie o statystyce publicznej,
  • wskazywania przedstawicieli do Rady Nadzorczej PFRON, a ponadto do Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych, pełniącej zadania określone w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
  • wskazywania przedstawicieli do Rady Nadzorczej ZUS, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych.

Układ zbiorowy a reprezentatywność związku

Pojęcie reprezentatywności organizacji związkowej pojawia się również w Kodeksie pracy. Ustawodawca wymaga, aby reprezentatywne organizacje związkowe brały udział w procedurze negocjowania i zawierania układu zakładowego i ponadzakładowego układu zbiorowego pracy.

W myśl przepisów Kodeksu pracy w rokowaniach dotyczących zawarcia układu zbiorowego pracy jest zobowiązana brać udział co najmniej jedna reprezentatywna organizacja związkowa, jeżeli do rokowań przystąpiły tylko niektóre organizacje związkowe, które są uprawnione do reprezentowania pracowników, dla których układ ma być zawarty.

Reprezentatywną organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja związkowa:

  • reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych,
  • zrzeszająca co najmniej 10% ogółu pracowników objętych zakresem działania statutu, nie mniej jednak niż 10 000 pracowników,
  • zrzeszająca największą liczbę pracowników, dla których ma być zawarty określony układ ponadzakładowy.

Reprezentatywnymi organizacjami związkowymi z mocy prawa są ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia (federacje) związków zawodowych, jeśli wchodzą w skład reprezentatywnej ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji).

Pojęcie reprezentatywności występuje także na poziomie zakładowej organizacji związkowej.

Kodeks pracy za reprezentatywną zakładową organizację związkową uznaje organizację:

  • będącą jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną na podstawie art. 24117 § 1 pkt 1 k.p., pod warunkiem że zrzesza ona co najmniej 7% pracowników zatrudnionych u pracodawcy,
  • zrzeszającą co najmniej 10% pracowników zatrudnionych u pracodawcy.

W sytuacji gdy żadna z zakładowych organizacji związkowych nie spełnia wymienionych warunków, za reprezentatywną organizację uznaje się organizację zrzeszającą największą liczbę pracowników. Ustalając liczbę zrzeszonych pracowników, należy uwzględnić pracowników należących do danej organizacji przez okres co najmniej 6 miesięcy przed przystąpieniem do rokowań. Jeżeli dany pracownik należy do kilku organizacji związkowych, uwzględniony może być tylko jako członek jednej wskazanej przez niego organizacji związkowej.

Stwierdzenia reprezentatywności ponadzakładowej organizacji związkowej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie, natomiast zakładowej organizacji związkowej sąd rejonowy – sąd pracy właściwy dla siedziby pracodawcy.

Podstawa prawna:

  • art. 24114a, 24117, 24125a, 24130 Kodeksu pracy,
  • art. 6 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (DzU nr 100, poz. 1080 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?