Kategorie

Wynagrodzenie za czas nieobecności w pracy

Jerzy Grycz
Wynagrodzenie przysługuje pracownikom za wykonywaną pracę. Jednak w pewnych sytuacjach pracodawca ma obowiązek wypłacić pracownikom pensję, gdy nie wykonują żadnej pracy.

Zgodnie z Kodeksem pracy wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Natomiast za czas nie wykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią (art. 80 k.p.). W pewnych sytuacjach pracodawca będzie więc miał obowiązek wypłacenia pracownikowi wynagrodzenia, mimo że nie wykonywał on żadnej pracy.

Kiedy przysługuje wynagrodzenie

Zgodnie z Kodeksem pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia m.in. za czas:

• zwolnienia od pracy na poszukiwanie pracy (art. 37 § 1 k.p.),

• zwolnienia od pracy pracownicy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą (art. 185 § 2 k.p.),

• zwolnienia od pracy na 2 dni na opiekę nad dzieckiem do lat 14 (art. 188 k.p.),

• powstrzymywania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca pracy ze względu na zaistnienie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracownika (art. 210 § 3 k.p.),

• przeprowadzania badań lekarskich okresowych i kontrolnych (art. 229 § 3 k.p.),

• szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 2373 § 3 k.p.),

• uczestnictwa w posiedzeniu komisji bezpieczeństwa i higieny pracy w charakterze członka tej komisji (art. 23713 § 2 k.p.),

• uczestnictwa w posiedzeniu komisji pojednawczej w charakterze członka tej komisji (art. 257 k.p.),

• niezdolności do pracy wskutek choroby (art. 92 k.p.).

Wiele przypadków zwolnień od pracy przewidzianych zostało w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU nr 60, poz. 281).

Zgodnie z powołanym rozporządzeniem pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia m.in. w następujących sytuacjach:

• udziału w posiedzeniu komisji pojednawczej w charakterze strony lub świadka w postępowaniu pojednawczym,

• przeprowadzania obowiązkowych badań lekarskich i szczepień ochronnych przewidzianych przepisami o zwalczaniu chorób zakaźnych, o zwalczaniu gruźlicy oraz o zwalczaniu chorób wenerycznych,

• na czas obejmujący 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,

• na czas obejmujący 1 dzień - w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Pracodawca jest również obowiązany zwolnić od pracy pracownika:

• będącego członkiem rady nadzorczej, działającej u zatrudniającego go pracodawcy, na czas niezbędny do uczestniczenia w posiedzeniach tej rady,

• pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi.

We wszystkich wskazanych wyżej przypadkach pracodawca obowiązany jest wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas nieobecności.

Odmiennie przedstawia się sytuacja w przypadku, gdy pracownik zostaje poproszony do stawienia się na wezwanie organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji albo organu prowadzącego postępowanie w sprawach o wykroczenia albo wykonuje czynności biegłego. Pracodawca ma wówczas obowiązek zwolnić pracownika, jednak nie wypłaca mu za ten czas wynagrodzenia, a jedynie wydaje zaświadczenie określające wysokość utraconego wynagrodzenia za czas tego zwolnienia, w celu uzyskania przez pracownika od właściwego organu rekompensaty pieniężnej z tego tytułu.

Kiedy nie ma obowiązku wypłaty wynagrodzenia

Nie każda usprawiedliwiona nieobecność pociąga za sobą prawo do wynagrodzenia. Niezawiniona przez pracownika niemożność dojechania do pracy, pobyt w areszcie albo więzieniu czy powstrzymywanie się od wykonywania pracy na podstawie art. 210 § 4 k.p. nie powodują nabycia przez pracownika prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy. W sytuacji gdy nieobecność pracownika spowodowana jest inną przyczyną niż choroba, a za dni lub godziny nieprzepracowane nie nabywa prawa do wynagrodzenia, należy stosownie do art. 80 k.p. wynagrodzenie określone stawką miesięczną w stałej wysokości zmniejszyć proporcjonalnie do czasu nieprzepracowanego.

Zasady obliczania wynagrodzenia za czas nieobecności w pracy

Za czas niewykonywania pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie obliczane według zasad zawartych w § 5 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

WaŻne!

Przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy.

Przykład

Pracownik w lipcu 2008 r. przebywał 2 dni na urlopie okolicznościowym z powodu ślubu oraz 1 dzień nie wykonywał pracy z powodu uczestnictwa w szkoleniu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W sierpniu 2008 r. pracownik nie pracował przez 1 dzień ze względu na konieczność przeprowadzenia okresowych badań lekarskich oraz przez 1 dzień nie był w pracy z uwagi na konieczność złożenia zeznań przed sądem w charakterze świadka.

Na wynagrodzenie pracownika składają się:

• wynagrodzenie zasadnicze określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości - 3200 zł,

• wynagrodzenie prowizyjne, które w lipcu tego roku wyniosło 580 zł, w sierpniu 300 zł.

Obydwa składniki uwzględniamy w wysokości należnej w miesiącu zwolnienia od pracy.

Otrzymujemy odpowiednio 3780 zł w lipcu i 3500 zł w sierpniu.

Otrzymane kwoty dzielimy przez liczbę dni pracy przypadających w każdym miesiącu, odpowiednio 23 w lipcu i 20 w sierpniu, aby otrzymać wynagrodzenie za dzień pracy w każdym z miesięcy.

Otrzymujemy wynagrodzenie za dzień pracy w wysokości odpowiednio 164,35 zł w lipcu i 175 zł w sierpniu.

Otrzymany wynik mnożymy przez liczbę dni, za które pomimo nieświadczenia pracy pracownik nabył prawo do wynagrodzenia. W lipcu są 3 takie dni, natomiast w sierpniu tylko 1, ponieważ występowanie przez pracownika przed sądem w charakterze świadka nie powoduje po stronie pracodawcy obowiązku wypłaty wynagrodzenia, a jedynie obowiązek udzielenia wolnego.

Pracownik powinien zatem otrzymać wynagrodzenie za czas nieobecności w lipcu 3 x 164,35 = 493,05 zł, natomiast w sierpniu 175 zł.

Jerzy Grycz

aplikant adwokacki

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?