Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wynagrodzenie za pracę w święta - jak rozliczać?

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Praca w święto - wynagrodzenie i dodatek (rozliczanie)
Praca w święto - wynagrodzenie i dodatek (rozliczanie)
shutterstock
Wynagrodzenie za pracę w święta to oprócz zwykłego wynagrodzenia także dodatek w wysokości 100%. Kiedy dozwolona jest praca w święto? Jak ją rozliczać?

Wynagrodzenie za pracę w święta

Pracownikowi wykonującemu pracę w święto przysługuje, oprócz wynagrodzenia, także dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w tym dniu. Takie jest stanowisko Sądu Najwyższego. Natomiast według PIP oraz resortu pracy pracownikowi przysługują dwa 100% dodatki - jeden z tytułu przekroczenia normy średniotygodniowej, a drugi z racji pracy w święto. O tym, jak rozliczyć się z pracownikiem, decyduje pracodawca.

Praca w święto

Praca w święto może być dozwolona m.in.:

  • w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  • w ruchu ciągłym;
  • przy pracy zmianowej;
  • przy niezbędnych remontach;
  • w transporcie i w komunikacji;
  • w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;
  • przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;
  • w rolnictwie i hodowli;
  • przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

- zakładach świadczących usługi dla ludności,

- gastronomii,

- zakładach hotelarskich,

- jednostkach gospodarki komunalnej,

- zakładach leczniczych i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,

- zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;

  • w stosunku do pracowników zatrudnionych w weekendowym systemie czasu pracy,
  • przy wykonywaniu prac polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej odbieranych poza terytorium Polski, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni świąteczne są u niego dniami pracy

- art. 15110 Kodeksu pracy.

Za pracę w święto, w przypadkach, kiedy praca jest dozwolona, uważa się pracę wykonywaną między godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina. Wtedy jednak trzeba zwrócić uwagę, by godziny pracy w święto nie pokryły się z czasem pracy w roboczym dniu.

Przykład

Za pracę w święto u pracodawcy X uważa się pracę wykonywaną między godz. 7.00 w tym dniu a godz. 7.00 w następnym dniu. 12 listopada 2021 r., a więc w dniu następnym po Narodowym Święcie Niepodległości, pracownik ma świadczyć pracę od godz. 6.00. Oznacza to, że jedna godzina pracy (od 6.00 do 7.00) będzie musiała być rozliczona jak praca świąteczna.

Praca w święta a wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym

Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, choć w uzasadnionych przypadkach może być wydłużony nawet do 12 miesięcy. Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, ustalany zgodnie z zachowaniem powyższych norm, oblicza się:

  • mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie
  • dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.

Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.

Ważne!

Praca w święta, przy zachowaniu dobowych norm czasu pracy, nie jest pracą w godzinach nadliczbowych. Należy jednak pamiętać, że nieudzielenie dnia wolnego może spowodować przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Pracownik bowiem przepracuje większą liczbę godzin, niż wynika z obliczonego dla danego okresu wymiaru czasu pracy.

Dodatkowe wolne lub dodatek za pracę w święto

Pracownikowi wykonującemu pracę w święta pracodawca jest zobowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy w ciągu okresu rozliczeniowego. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie dnia wolnego od pracy w powyższym terminie, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto.

Praca w święto przypadające w niedzielę

Jeśli praca zostanie wykonana w święto przypadające w niedzielę, to należy ją wynagrodzić tak jak pracę w niedzielę. Zatem, przysługuje w tym przypadku albo dzień wolny, albo dodatek pieniężny. Oczywiście pracownik zachowuje też prawo do normalnego wynagrodzenia, bo takie przysługuje za pracę wykonaną zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy.

Praca w święto i nadgodziny

Może się jednak zdarzyć sytuacja, kiedy w święto pracownik wykonywał obowiązki przez więcej niż 8 godzin. Udzielenie dnia wolnego zaspokaja roszczenie w granicach dobowej normy czasu pracy, czyli do 8 godzin. Natomiast praca w tym dniu powyżej 8 godzin jest pracą w godzinach nadliczbowych. Za pracę w godzinach nadliczbowych - stanowiących przekroczenie dobowej normy czasu pracy - przypadających w święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, pracownikowi przysługuje oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia lub udzielenie czasu wolnego.

Dodatek za pracę w święto - dzień wolny zgodnie z rozkładem czasu pracy

Nadal funkcjonują odmienne opinie na temat liczby dodatków za pracę w dni świąteczne, które nie są dla pracownika dniami pracy zgodnie z rozkładem czasu pracy i za którą pracownik nie otrzymał w zamian dnia wolnego. Zazwyczaj wówczas dochodzi do przekroczenia normy średniotygodniowej w okresie rozliczeniowym, a tym samym do wystąpienia pracy nadliczbowej.

Według Państwowej Inspekcji Pracy (stanowisko Komisji Prawnej Głównego Inspektoratu Pracy z 9 lutego 2005 r.) oraz Departamentu Prawa Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (pismo: sygn. PP III-4102-714/MF/04) pracownikowi przysługują 2 100% dodatki - 1 z tytułu przekroczenia normy średniotygodniowej, a 2 z racji pracy w święto. Jednak odmienne jest stanowisko Sądu Najwyższego. Zdaniem sądu, w razie nieudzielania przez pracodawcę innego dnia wolnego w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w święta, pracownik nabywa prawo tylko do jednego dodatku - za pracę w święto na podstawie art. 15111 § 3 Kodeksu pracy. Natomiast nie nabywa on prawa do dodatku z tytułu przekroczenia normy średniotygodniowej w okresie rozliczeniowym (uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r., II PZP 11/05, OSNP 2006/11-12/170).

W związku z brakiem jednolitego stanowiska w tej sprawie, do pracodawcy należy decyzja, jak rozliczy się z pracownikiem.

Wynagrodzenie za pracę w święto - jak rozliczyć?

Przykład

U pracodawcy obowiązuje 1-miesięczny okres rozliczeniowy. Pracownik jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy, od poniedziałku do piątku, po 8 godzin. Załóżmy, że 1 listopada 2021 r. wyjątkowo przepracował 6 godzin, a 11 listopada 2021 r. - 9 godzin. Do końca listopada 2021 r. nie udzielono mu dni wolnych w zamian za świąteczne dni. Łącznie w listopadzie br. pracownik przepracował 175 godzin. Jest to o 15 więcej, niż wynosi nominalny wymiar czasu pracy w tym miesiącu, z czego 14 godzin wynika z przekroczenia normy tygodniowej, a 1 godzina z dobowej (9 godzina pracy 11 listopada). Miesięczne wynagrodzenie zatrudnionego wynosi 4690 zł, a do tego dostaje 500 zł premii regulaminowej.

Obliczamy wynagrodzenie:

Normalne wynagrodzenie to takie, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie. Chodzi tu więc o wynagrodzenie zasadnicze, wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, oraz o inne składniki o charakterze stałym, do których pracownik ma prawo na podstawie przepisów płacowych obowiązujących w danej firmie (wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1986 r., I PRN 40/86, OSNCP 1987/9/140).

4690 zł + 500 zł = 5190 zł;

5190 zł : 160 godzin (wymiar czasu pracy w listopadzie 2021 r.) = 32,44 zł;

32,44 zł × 15 godzin = 486,60 zł.

Obliczamy 100% dodatki za pracę w święto i przekroczenie normy tygodniowej

Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. Stawka osobistego zaszeregowania to tylko i wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze określone w stałej stawce miesięcznej bądź ustalone godzinowo, bez żadnych dodatków, nawet stałych (uchwała Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2007r., II PZP 4/07; OSNP 2007/21-22/307).

4690 zł : 160 godzin = 29,31 zł,

29,31 zł × 15 godzin x 100% = 439,65 zł - dodatek za pracę w święto,

29,31 zł × 14 godz. × 100% = 410,34 zł - dodatek za przekroczenie normy tygodniowej.

Obliczamy 100% dodatek za pracę nadliczbową (przekroczenie normy dobowej)

29,31 zł x 1 godz. × 100% = 29,31 zł.

Za pracę w święta w listopadzie 2021 r. pracownik otrzyma łącznie 1365,90 zł (486,60 zł + 439,65 zł + 410,34 zł + 29,31 zł).

Przykład

Pracownik jest wynagradzany stawką miesięczną 5000 zł. Pracuje w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, w podstawowym systemie czasu pracy. 1 listopada 2021 r. został wezwany do pracy na 6 godzin. Dzień wolny odbierze w grudniu, a więc w trwającym okresie rozliczeniowym (październik - grudzień). Za listopad pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie powiększone o normalne wynagrodzenie za 6 dodatkowych godzin pracy:

5000 zł : 160 godz. = 31,25 zł,

31,25 zł × 6 godz. = 187,50 zł.

Z kolei w grudniu ze względu na odebranie całego dnia wolnego - 8 godzin, nie wypracuje pełnego miesięcznego wymiaru. Wynagrodzenie za grudzień pracodawca powinien jednak pomniejszyć jedynie o 6, a nie 8 godzin. Wynika to z faktu, że pracownik nie powinien tracić finansowo na tym, że korzysta z całego dnia wolnego, a nie z czasu odpowiadającego pracy w święto.

5000 zł : 176 godz. (wymiar czasu pracy w grudniu) = 28,41 zł,

28,41 zł × 6 godz. = 170,46 zł,

5000 zł - 170,46 zł = 4 829,54 zł.

Przykład

Pracownik jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy (poniedziałek - piątek, po 8 godzin, 1-miesięczny okres rozliczeniowy). Otrzymuje wynagrodzenie w stawce miesięcznej w wysokości 3700 zł oraz stałą miesięczną premię regulaminową - 400 zł. W święto 11 listopada 2021 r. pracował przez 10 godzin. W zamian zostanie mu udzielony wolny cały dzień 12 listopada. Udzielenie dnia wolnego zrównoważy pracę w święto tylko do 8 godzin. Pozostałe 2 godziny są nadliczbowe z przekroczenia normy dobowej, za które pracodawca nie zamierza udzielić czasu wolnego i pracownik też nie wystąpił o to z wnioskiem. Wobec tego pracownikowi przysługuje:

Łącznie przepracuje bowiem 162 godziny (160 godz. + 10 godz. - 8 godz.), a nie 160.

Normalne wynagrodzenie z uwzględnieniem stałej stawki zasadniczej i premii:

(3700 zł + 400 zł) : 160 godz. = 25,63 zł,

25,63 zł x 2 godz. = 51,26 zł.

Dodatek (tylko z wynagrodzenia zasadniczego):

3700 zł : 160 godz. = 23,13 zł,

23,13 zł × 2 godz. = 46,26 zł.

Łącznie za listopad 2021 r. otrzyma wynagrodzenie w wysokości 4197,52 zł (3700 zł + 400 zł + 51,26 zł + 46,26 zł).

Podstawa prawna:

art. 80, art. 130, art. 1511, art. 15110 - 15111 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; ost. zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1162)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski pracownik w obliczu inflacji
    Pomimo sytuacji gospodarczej, wojny w Ukrainie oraz pandemii, wielu Polaków jest gotowych do zmiany miejsca zatrudnienia. Czynnikiem szczególnie wpływającym na postawy zawodowe jest inflacja.
    Prawnicy - ile zarabiają?
    Wywołana przez pandemię niechęć do zmiany miejsca zatrudnienia zaowocowała zmniejszoną responsywnością na oferty pracy przez doświadczonych kandydatów na stanowiska prawnicze i wysoką liczbą odrzuconych ofert. Z tego powodu pracodawcy często byli zmuszeni uelastyczniać swoje wymagania wobec kandydatów oraz redefiniować widełki wynagrodzenia na korzyść pracownika. Więcej w analizie przygotowanej przez Manpower.
    Wskaźniki dla przyszłych emerytów bardzo dobre
    Stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, na których gromadzone są składki na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. – mówi prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.
    Osoby na przedemerytalnym muszą rozliczyć się z ZUS
    Jak co roku tylko do końca maja czas osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na powiadomienie ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.
    Co czwarta firma chce pozyskiwać nowych pracowników
    ManpowerGroup opublikował swój najnowszy raport, w ramach którego firmy zdradzają swoje plany zatrudnienia na czas od lipca do końca września. Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, która jest barometrem rynku pracy i pokazuje chęci firm związane z pozyskiwaniem nowych kadr wynosi +11%. To wynik wyższy o 5 punktów procentowych od prognozy deklarowanej na bieżący kwartał. Podczas gdy 27% badanych przedsiębiorstw mówi o planach zatrudnienia nowych pracowników, 17% prognozuje redukcje etatów. Jednocześnie co druga firma (54%) chce pozostawić liczbę pracowników na niezmienionym poziomie, a jedynie 2% nie zna planów zatrudnienia na kolejny kwartał.
    Ukraińcy pracują na Dolnym Śląsku
    W pierwszym kwartale tego roku o prawie 7 proc. wzrosła ilość zatrudnionych na Dolnym Śląsku Ukraińców. Na koniec grudnia 2021 roku do ZUS w województwie dolnośląskim było zgłoszonych 66 638 pracowników pochodzących z Ukrainy, na koniec marca 2022 roku już 71 238.
    Reputacja oparta na powrotach, czyli dlaczego reboarding ma znaczenie
    Dla wielu pracowników powrót do pracy po pandemii był prawdziwym wyzwaniem. Podobnie jak dla pracodawców. Okazało się, że po długiej nieobecności w biurze trzeba na nowo uczyć się firmowej rzeczywistości offline. Lepiej poradziły sobie z tą sytuacją firmy, które w swojej strategii HR uwzględniły reboarding. Tym bardziej, że termin ten nie dotyczy tylko powrotu do postpandemicznej biurowej rzeczywistości.
    Pracodawcy powinni przygotować się na zmiany w ustawie o PPK
    Pracodawca będzie mógł szybciej zapisać pracownika do PPK. Szybciej niż dotychczas będzie mógł także dokonać pierwszych wpłat do tego programu, nawet od razu po ich naliczeniu i pobraniu.
    Algorytmy SI pod kontrolą związków zawodowych?
    Projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, przewiduje obowiązek pracodawcy udzielenia stronie społecznej informacji o parametrach, zasadach i instrukcji stanowiących bazę dla algorytmów lub systemów sztucznej inteligencji, a które wpływać mogą na warunki pracy.
    Poszukiwani pracownicy sezonowi do zbioru truskawek
    Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku poszukuje pracowników sezonowych do zbioru truskawek i malin, m.in. w gminach Czerwińsk nad Wisłą, Załuski i Naruszewo. Wkrótce ma ruszyć kampania informacyjna, zachęcająca do podjęcia zatrudnienia, w tym skierowana do przebywających w Polsce obywateli Ukrainy.
    Powstanie platforma z bazą ofert pracy dla obywateli Ukrainy
    Nowa platforma ma pomóc w nawiązywaniu kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy. Kto będzie mógł korzystać z bazy?
    44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną
    44 proc. Polaków jest obecnie bardziej skłonnych do zmiany pracy na lepiej płatną ze względu na inflację; podobny odsetek ankietowanych starał się w ciągu ostatniego roku o podwyżkę z powodu wzrostu cen.
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy?
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy po 24 lutego br. jest zauważalny; napływ uchodźców z pewnością go nie uzupełni - stwierdził dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie Andrzej Pruszkowski.
    Zniesienie stanu epidemii a postojowe
    Jeszcze tylko do 16 sierpnia przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce Covid-19, mają czas na złożenie wniosku o wypłatę tzw. postojowego.
    Niedziela handlowa – czerwiec 2022
    Niedziela handlowa — czerwiec 2022 ma 4 niedziele. Czy 5 czerwca, 12 czerwca, 19 czerwca lub 26 czerwca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?
    Boże Ciało 2022 - czy jest wolne od pracy?
    Czy Boże Ciało jest dniem wolnym od pracy? Kiedy wypada? Czy można wtedy załatwić sprawy urzędowe albo zrobić zakupy?
    Europejskie Dni Pracodawców 2022
    W dniach 16 – 20 maja 2022 r. odbywa się Europejski Tydzień Umiejętności Zawodowych, w ramach którego sieć Europejskich Publicznych Służb Zatrudnienia organizuje Europejskie Dni Pracodawców 2022.
    1/3 uchodźców zamierza zostać w Polsce przez co najmniej trzy lata
    – Około 30 proc. wszystkich uchodźców wstępnie deklaruje chęć pozostania w Polsce na najbliższe trzy lata. Niektórzy po prostu nie mają dokąd wracać – mówi Artem Zozulia, prezes zarządu Fundacji Ukraina. Podkreśla, że organizacje pozarządowe nie są w stanie dalej same dźwigać ciężaru, jaki wiąże się z pomocą ukraińskim uchodźcom. Potrzebne im są wsparcie i długofalowe plany działań pomocowych, m.in. w zakresie integracji w Polsce, rozpoczęciu pracy zarobkowej czy znalezieniu pomocy psychologicznej.
    KRUS - nowa obowiązująca stawka odsetek za zwłokę
    Ustalono nową stawkę odsetek za zwłokę. Ile wynosi?
    Więcej płatników składek i ubezpieczonych
    Pod koniec kwietnia 2022 r. zarejestrowanych w ZUS płatników składek było 2,8 mln, a ubezpieczonych - 16,1 mln, w tym cudzoziemców - 970 tys. Liczby te rosną z miesiąca na miesiąc i są znacznie wyższe niż przed wybuchem epidemii.
    Pracownice handlu w miejscowościach turystycznych alarmują: będziemy pracować ponad siły
    Pracownicy dyskontów pracujący nad morzem obawiają się nadchodzącego sezonu letniego. Do stowarzyszenia STOP Nieuczciwym Pracodawcom trafia duża ilość wiadomości, że ruch rośnie z dnia na dzień, a pracowników zamiast przybywać… ubywa.
    Barometr Ofert Pracy spadł o 5 pkt.
    Barometr Ofert Pracy spadł do 413,5 pkt. w kwietniu z 418,5 pkt. w marcu br. Napięcie geopolityczne, a także inflacja negatywnie wpłyną na zapotrzebowanie na pracę.
    Zniesienie stanu epidemii a przepisy prawa pracy
    Zakończenie stanu epidemii w Polsce nie wprowadza zmian w przepisach prawa pracy - obowiązujący od poniedziałku stan zagrożenia epidemicznego podtrzymuje dotychczasowe regulacje dotyczące m.in. wykonywania pracy zdalnej, kierowania pracowników na zaległy urlop oraz na okresowe badania lekarskie.
    Zmiany w ścieżce awansu zawodowego nauczycieli
    Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela zakłada likwidację stopni nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego. Po czterech latach pracy w szkole nauczyciel będzie mógł zdać egzamin na nauczyciela mianowanego. Zmiany mają obowiązywać od 1 września 2022 r.
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?