Jak w 2009 r. rozliczać umowy zlecenia na niskie kwoty z pracownikami i innymi osobami

RADA

Od wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej z Państwa pracownikiem powinni Państwo naliczyć koszty uzyskania przychodu i składki na ubezpieczenia społeczne. Od 1 stycznia 2009 r. nie powinni Państwo potrącać kosztów uzyskania przychodu od umów zlecenia zawartych z innymi niż Państwa pracownicy zleceniobiorcami na łączną kwotę do 200 zł miesięcznie.

UZASADNIENIE

Przy rozliczeniu wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej z własnym pracownikiem pracodawca - zleceniodawca nalicza koszty uzyskania przychodu, składki na ZUS oraz 18% podatek dochodowy. To oznacza, że od zaliczki na podatek pracodawca - zleceniobiorca odlicza do wysokości 7,75% pobranej składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ten sposób wynagrodzenie z umowy zlecenia zawartej z własnym pracownikiem zleceniodawca rozlicza niezależnie od wysokości tego wynagrodzenia w miesiącu.

Od 1 stycznia 2009 r. umowy cywilnoprawne (zlecenia, o dzieło) zawierane z osobami niebędącymi pracownikami, opiewające na kwotę niższą lub równą 200 zł, z reguły są opodatkowane podatkiem zryczałtowanym 18% (art. 30 ust. 1 pkt 5a pdof). Oznacza to, że ustalając podstawę opodatkowania płatnik nie może potrącić kosztów uzyskania przychodów. Podstawę tę stanowi bowiem przychód. Ponadto podatku tego nie pomniejsza się o kwotę składki zdrowotnej, jaka zostanie pobrana od wynagrodzenia uzyskanego z tytułu umowy zlecenia.

Inną konsekwencją zmiany sposobu opodatkowania tego rodzaju przychodów jest to, że płatnik po zakończeniu roku podatkowego rozliczy pobrany podatek zryczałtowany na specjalnym formularzu - PIT-8AR, a jednocześnie nie będzie zobowiązany do sporządzania dla zleceniobiorców informacji PIT-11, ponieważ tego rodzaju przychody nie będą wykazywane w rozliczeniu rocznym podatnika.

Taki sposób opodatkowania należności otrzymanych z tytułu realizacji umów cywilnoprawnych ma zastosowanie do umów, nawet kilku, których suma nie przekracza miesięcznie kwoty 200 zł od jednego zleceniodawcy (płatnika). Oznacza to, że jeśli firma zawrze z daną osobą trzy kilkudniowe umowy zlecenia opiewające w sumie na kwotę np. 180 zł i dokona wypłaty tej należności w jednym miesiącu, to będą miały zastosowanie ww. zasady. Natomiast gdy te trzy umowy w sumie będą opiewały na wyższą kwotę, np. 250 zł i taka będzie wypłata w jednym miesiącu, to do obliczenia podatku będą miały zastosowanie te same zasady, jakie obowiązywały dla umów cywilnoprawnych w 2008 r., czyli będą naliczane koszty uzyskania przychodu. W tym przypadku zmianie ulega tylko stawka zaliczki na podatek, która od 1 stycznia 2009 r. wynosi 18%.

---

PRZYKŁAD

Firma „ABC” w styczniu 2009 r. podpisała z Janem K. umowę zlecenia opiewającą na kwotę 190 zł brutto oraz umowę zlecenia z Anną N. na kwotę 210 zł brutto. Wypłata należności miała miejsce 10 lutego 2009 r. Oboje zleceniobiorcy są zatrudnieni na podstawie umów o pracę w innych zakładach pracy.

Ponadto umowę zlecenia na kwotę 190 zł zawarto z Magdaleną Z., która jest jednocześnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę w firmie „ABC”.

• Obliczenie podatku od wypłaty Jana K.:

podstawa opodatkowania z umowy zlecenia: 190 zł,

podatek zryczałtowany: 190 zł × 18% = 34,20 zł, po zaokrągleniu 34 zł,

składka zdrowotna 190 zł × 9% = 17,10 zł,

do wypłaty 190 zł - 34 zł - 17,10 zł = 138,90 zł.

Po zakończeniu roku podatkowego płatnik sporządzi tylko PIT-8AR.

• Obliczenie podatku od wypłaty Anny N.:

podstawa opodatkowania z umowy zlecenia: 210 zł,

koszty uzyskania przychodów: 210 zł × 20% = 42 zł,

dochód: 210 zł - 42 zł = 168 zł,

zaliczka na podatek: 168 zł × 18% = 30,24 zł,

składka zdrowotna: 210 zł × 9% = 18,90 zł,

składka zdrowotna do odliczenia: 210 zł × 7,75% = 16,28 zł,

zaliczka na podatek do zapłaty: 30,24 zł - 16,28 zł = 13,96 zł, po zaokrągleniu 14 zł,

do wypłaty: 210 zł - 18,90 zł - 14 zł = 177,10 zł.

Po zakończeniu roku podatkowego płatnik sporządzi PIT-4R i PIT-11.

• Obliczenie podatku od wypłaty Magdaleny Z. (pracownik):

podstawa opodatkowania z umowy zlecenia: 131 zł,

składki na ubezpieczenia społeczne od umowy zlecenia pokrywane przez zleceniobiorcę:

190 zł × 13,71% (9,76% emerytalna + 1,5% rentowa + 2,45% chorobowa) = 26,05 zł,

koszty uzyskania przychodów: (190 zł - 26,05 zł) × 20% = 32,79 zł,

dochód: 190 zł - 26,05 zł - 32,79 zł = 131,16 zł, po zaokrągleniu 131 zł,

zaliczka na podatek: 131 zł × 18% = 23,58 zł,

składka zdrowotna: (190 zł - 26,05 zł) × 9% = 14,76 zł,

składka zdrowotna do odliczenia: (190 zł - 26,05 zł) × 7,75% = 12,71 zł,

zaliczka na podatek do zapłaty: 23,58 zł - 12,71 zł = 10,87 zł, po zaokrągleniu 11 zł,

do wypłaty: 190 zł - 26,05 zł - 14,76 zł - 11 zł = 138,19 zł.

Po zakończeniu roku podatkowego płatnik sporządzi PIT-4R i PIT-11.

Podsumowując należy stwierdzić, że choć umowy zlecenia do kwoty 200 zł, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym, to nie dotyczy to sytuacji, gdy:

• taką umowę zawarto z własnym pracownikiem,
• w danym miesiącu suma wypłat (od jednego płatnika) z tytułu umów zlecenia zwartych z inną osobą niż pracownik przekroczyła wartość 200 zł.

Podstawa prawna

• art. 22 ust. 9 pkt 4, art. 30 ust. 1 pkt 5a, ust. 3, art. 41, art. 42 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.).