Kategorie

Dochód jako kryterium przyznawania pomocy z zfśs

Anna Martuszewicz
Pracodawca może żądać od pracownika podania stosownych informacji oraz przedłożenia odpowiednich dokumentów uzasadniających przyznanie świadczenia z funduszu.

Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej (art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.).

Przepis określający kryteria socjalne jest dosyć ogólnikowy i nie zawiera żadnych wskazówek dotyczących sposobu oceny tej sytuacji, jak również sposobu jej dokumentowania.

Dane dotyczące sytuacji socjalnej

Pracodawca ma prawo zbierać dane dotyczące sytuacji socjalnej pracownika. O tym, jakie będą to dane, powinien decydować regulamin funduszu wydany w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową lub jeżeli nie działa w zakładzie, z przedstawicielem pracowników (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 maja 2002 r. I PKN 267/01, OSNP 2004/6/99), zgodnie z którym pracodawca ma prawo na podstawie przepisów ustawy o funduszu i wydanego zgodnie z jej przepisami regulaminu zbierać informacje o sytuacji materialno-życiowej pracownika, aby przyznać mu świadczenie.

WAŻNE!

Podawanie przez pracownika jakichkolwiek danych dotyczących jego sytuacji socjalnej oraz osiąganych przez niego i członków jego rodziny dochodach ma charakter dobrowolny, choć ich nieudzielenie może skutkować nieprzyznaniem świadczeń z funduszu.

Najczęściej pracodawcy, przynajmniej w odniesieniu do niektórych świadczeń, jako miarodajny wskaźnik sytuacji rodzinnej i materialnej traktują dochód na jednego członka rodziny. Daje to oczywiście pewne pojęcie o sytuacji finansowej rodziny pracownika, jednak w nikłym stopniu odzwierciedla sytuację rodzinną i materialną. Sytuacji materialnej nie można bowiem ograniczać wyłącznie do dochodów, jakie osiąga rodzina pracownika - przy tych samych dochodach sytuacja materialna różnych pracowników może się znacząco różnić (np. jeden z nich ma znaczny, odziedziczony majątek, drugi zaś go nie posiada). Dochód w żadnym stopniu nie odzwierciedla sytuacji życiowej (np. nie uwzględnia takich zdarzeń losowych, jak kradzież, powódź, niepełnosprawność itp.).

A zatem dochód jako kryterium przyznawania świadczeń z funduszu należy traktować z pewną ostrożnością, bowiem ograniczenie się wyłącznie do niego może spowodować, że faktycznie nie będą stosowane kryteria socjalne.

Jak ustalić dochód

Niekiedy pracodawcy, określając w regulaminie sposób ustalania dochodu, poprzestają na uwzględnianiu wyłącznie wynagrodzenia osoby uprawnionej, z pominięciem pozostałych dochodów osiąganych przez nią i jej rodzinę. Takie ograniczenie w żadnym stopniu nie będzie odzwierciedlać kryteriów socjalnych i należy je uznać za nieprawidłowe.

W powyższym wyroku z 8 maja 2002 r. Sąd Najwyższy uznał, że w art. 8 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych „jest (...) zawarta zasada przyznawania ulgowych usług i świadczeń oraz dopłat z funduszu według kryteriów o charakterze wyłącznie socjalnym, tj. uzależnionych co do zasady i wysokości od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Z tego punktu widzenia nie może być obojętne to, czy i jakie dochody osiąga pracownik poza zakładem pracy, w którym ubiega się o świadczenie, oraz jaka jest sytuacja życiowa wszystkich członków jego rodziny, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Jeżeli więc przyznawanie świadczeń jest uzależnione od wymienionych wyżej kryteriów, to oczywiste staje się, że sytuacja pracownika lub innej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu wymaga każdorazowo wyjaśnienia, ustalenia i oceny”.

O tym, jakie dochody będą brane przez pracodawcę pod uwagę oraz jaki będzie sposób ich udowadniania, decyduje pracodawca (w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi lub przedstawicielem pracowników) w regulaminie funduszu. Uprawnienie pracodawcy do żądania podania stosownych informacji oraz przedłożenia odpowiednich dokumentów uzasadniających przyznanie świadczenia z funduszu powinno zatem znajdować uzasadnienie w regulaminie. W jego postanowieniach powinny być sprecyzowane zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu oraz tryb rozpatrywania wniosków o ich przyznanie. Regulamin powinien także określać, jakie informacje i dokumenty są niezbędne do dokonania oceny, czy osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych spełnia kryteria, od których uzależnia się jego przyznanie.

Sposób wykazania przez pracownika osiąganych dochodów może być następujący:

• oświadczenie pracownika,

• zaświadczenia o dochodach współmałżonka i innych wspólnie zamieszkujących członków rodziny wraz z wiedzą pracodawcy na temat wynagrodzenia osiąganego przez pracownika,

• tzw. odcinki rent i emerytur,

• PIT-y za poprzednie lata.

Ponieważ przepisy nie narzucają ani konieczności wyboru określonej formy, ani też sposobu liczenia dochodu do tych celów - podjęcie decyzji będzie należeć do autorów regulaminu.

Trzy ostanie sposoby udowadniania dochodu są preferowane przez pracodawców jako eliminujące możliwość uzyskania nieprawdziwych informacji. Niekiedy jednak ze względów praktycznych pracodawcy decydują się na przyjęcie pierwszej z form. Wówczas wskazane byłoby zawarcie w regulaminie funduszu sankcji za podanie nieprawdziwych informacji, np. w postaci zapisu pozbawiającego przez określony czas prawa do świadczeń w przypadku podania nieprawdziwych informacji.

Ochrona danych osobowych

Zbieranie powyższych danych jest dopuszczalne w świetle ustawy o ochronie danych osobowych. Pracodawca może bowiem gromadzić dane osobowe, jeśli spełni jeden z warunków określonych w art. 23 ust. 1 oraz w art. 27 ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.).

Zgodnie z tymi przepisami wykorzystywanie danych jest możliwe, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W omawianym zakresie przepisami takimi będą ustawa o funduszu oraz zakładowy regulamin funduszu.

W związku z tym pracodawca ma prawo domagać się od pracownika (lub innej osoby uprawnionej) udzielania, w określonej formie, informacji o dochodach, pod warunkiem że będzie to wynikać z regulaminu funduszu i odmowa ich udzielenia może skutkować nieprzyznaniem świadczenia.

 Anna Martuszewicz

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.