Ustalanie prawa do zasiłku macierzyńskiego

RADA

Pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu ubezpieczenia pracowniczego, ponieważ związek małżeński zwarła w trakcie pobierania zasiłku chorobowego. Do dnia porodu pracownica ma prawo również do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia pracowniczego.

UZASADNIENIE

Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność ZUS uważa małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy wykonywaniu tej działalności.

Osoba podlega ubezpieczeniom społecznym jako współpracująca, jeżeli spełnia równocześnie trzy warunki: stopień pokrewieństwa lub powinowactwa, pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym i wykonywanie współpracy.

Jeżeli pracownica zawiera związek małżeński z pracodawcą w trakcie pobierania świadczeń z tytułu choroby lub macierzyństwa bądź przebywania na urlopie wychowawczym, zmiana tytułu ubezpieczenia ma miejsce dopiero w sytuacji, gdy osoba ta powróci do pracy i podejmie współpracę przy prowadzeniu działalności. Tytułem do ubezpieczeń będzie dla tej osoby współpraca od następnego dnia po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego lub po zakończeniu urlopu wychowawczego, nawet jeżeli okresy pobierania zasiłków i korzystania z urlopu wychowawczego następują kolejno po sobie.

Pracownica zawarła związek małżeński z pracodawcą w trakcie pobierania zasiłku chorobowego, a następnie będzie korzystała z zasiłku macierzyńskiego W tym przypadku nie nastąpiło więc rozpoczęcie współpracy.

Przekazanie do ZUS dokumentacji do wypłaty zasiłku macierzyńskiego musi nastąpić z tytułu ubezpieczenia pracowniczego. Dlatego powinni Państwo dostarczyć do ZUS:

• zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu – w przypadku wypłaty zasiłku macierzyńskiego przed porodem,

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka – za okres od dnia porodu,

• zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego,

• zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3.

Podstawą wymiaru zasiłku macierzyńskiego, którą muszą Państwo wykazać w zaświadczeniu płatnika składek (Z-3), jest wynagrodzenie pracownicy wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy (przyjęte do ustalenia podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego). Mimo że nastąpi zmiana rodzaju pobieranego świadczenia z zasiłku chorobowego na zasiłek macierzyński, podstawy wymiaru zasiłku ZUS nie ustali na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków nie było przerwy lub przerwa trwała krócej niż 3 miesiące kalendarzowe.

Przy wypełnianiu zaświadczenia ZUS Z-3 powinni Państwo zwrócić uwagę na zasady wypłaty składników wynagrodzenia. Jeżeli przepisy płacowe przewidują pomniejszanie wysokości składników wynagrodzenia za okres pobierania, ale tylko niektórych zasiłków, to mimo że przerwa w pobieraniu zasiłków nie trwała co najmniej 3 miesiące kalendarzowe, ZUS na nowo ustali podstawę wymiaru z wyłączeniem tych składników wynagrodzenia. Jednak w tym przypadku podstawy wymiaru zasiłku przysługującego po zmianie rodzaju pobieranego zasiłku lub po przerwie ZUS nie ustala z nowego okresu, a jedynie uwzględni lub wyłączy dany składnik wynagrodzenia.

Podstawa prawna:

• art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 36, art. 41, art. 43, art. 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.),

• § 1, § 12 rozporządzenia z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznawania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 65, poz. 742 ze zm.),

• art. 8 ust. 11, art. 13 pkt 5 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.).