Kategorie

Czy można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego żonę pracownika na okres przerwy w prowadzeniu jej własnej działalności

Iwona Wiegopolanin
Pracownik poprosił o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego żony. Żona pracownika ma własną działalność gospodarczą, ale teraz faktycznie jej nie prowadzi. Czy mąż może ją zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny, mimo że żona nie wyrejestrowała działalności gospodarczej?

RADA

Do czasu wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego działalności, którą prowadzi żona pracownika, pracownik nie może zgłosić jej do ubezpieczenia zdrowotnego.

UZASADNIENIE

Pracownik, który podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu, ma obowiązek zgłosić do tego ubezpieczenia członków rodziny, którzy mieszkają na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) pod warunkiem, że osoby te nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie są uprawnione do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji.

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Zaprzestanie wykonywania działalności nie jest równoznaczne z ustaniem tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Żona pracownika, która nie wyrejestrowała prowadzonej działalności, nadal ma zatem własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego i powinna z tego tytułu opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne. Tym samym nie ma podstaw, by zgłosić ją do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu ubezpieczeń jej męża.

Na to, czy żona pracownika podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z tytułu działalności, decydujące znaczenie ma faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko posiadanie uprawnień do jej prowadzenia. Jeżeli żona pracownika, która jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, faktycznie tej działalności nie prowadzi, powinna wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego na formularzu ZUS ZWPA (wyrejestrowanie płatnika składek, podając kod przyczyny wyrejestrowania 111, tj. zaprzestanie prowadzenia działalności) oraz na druku ZUS ZWUA (wyrejestrowanie ubezpieczonego z kodem przyczyny wyrejestrowania 100 - ustanie tytułu do ubezpieczeń). Dopiero wówczas powstanie możliwość zgłoszenia jej do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny pracownika.

Do czasu, kiedy żona pracownika nie wyrejestruje działalności w ZUS, w dalszym ciągu uważa się, że z tytułu tej działalności podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu i jest zobowiązana do opłacania składek na te ubezpieczenia.

Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ prezentują odmienne stanowisko, zgodnie z którym osoba prowadząca działalność podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu do chwili wykreślenia działalności z właściwej ewidencji. Zdaniem tych instytucji bez znaczenia dla tego obowiązku jest to, czy działalność jest faktycznie wykonywana. Oznaczałoby to, że żona pracownika prowadząca działalność gospodarczą nie może być zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny, bowiem podlega temu ubezpieczeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności dawałoby podstawę do wyrejestrowania się z ubezpieczeń społecznych, ale nie z ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z tym żona pracownika musiałaby wyrejestrować się z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA i zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA.

ZUS uznaje jednak, że osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Skoro nastąpi faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności, osoba nie podlega zarówno ubezpieczeniom społecznym, jak i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Dyrektor oddziału NFZ może jednak wydać w stosunku do osoby posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej decyzję o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej działalności w okresie faktycznego zaprzestania wykonywania tej działalności. Decyzja ta podlega wykonaniu przez ZUS.

Podstawa prawna:

• art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU nr 210 poz. 2135 ze zm.),

• art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),

• załączniki nr 4, nr 6, nr 16 i nr 20 do rozporządzenia z 4 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (DzU nr 149, poz. 982 ze zm.).

Iwona Wiegopolanin

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

Orzecznictwo uzupełniające:

• 1. Do określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Nie jest przy tym istotne, czy uzyskuje się z niej przychody. Nie ma też żadnej zależności między obowiązkiem ubezpieczenia społecznego a obowiązkiem podatkowym. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

2. Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym, nie przewidują bowiem takiego stanu ani przepisy regulujące działalność gospodarczą, ani przepisy podatkowe, ani też przepisy dotyczące systemu ubezpieczeń społecznych. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2006 r., VI SA/Wa 210/06)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.