Kategorie

Polsko - Amerykańska umowa o zabezpieczeniu społecznym

Zakres przedmiotowy polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym odnosi się do emerytur i rent. Umowa nie obejmuje swoim zasięgiem świadczeń krótkoterminowych, czyli np. zasiłków z tytułu choroby.

Umowa z 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki oraz Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania tej umowy weszła w życie 1 marca 2009 r.

Postanowienia umowy w stosunku do naszego kraju stosuje się do przepisów prawa dotyczących niżej wymienionych świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego rolników:

  • emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych,
  • jednorazowych odszkodowań oraz rent z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
  • zasiłków pogrzebowych.

Natomiast w odniesieniu do Stanów Zjednoczonych Ameryki umowa ma zastosowanie do świadczeń przysługujących z amerykańskiego federalnego systemu ubezpieczeń emerytalnych, rodzinnych oraz z tytułu niezdolności do pracy.

Do polskich świadczeń, które mogą być przyznawane z zastosowaniem uregulowań ww. umowy, zaliczamy:

  • w przypadku powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych (administrowanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych):

- emerytury,

- renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia,

- renty rodzinne,

- jednorazowe odszkodowania i renty z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

- zasiłki pogrzebowe,

  • w przypadku systemu ubezpieczenia społecznego rolników (administrowanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego):

- emerytury rolnicze,

- renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy,

- renty rodzinne,

- jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy rolniczej lub rolniczych chorób zawodowych,

- zasiłki pogrzebowe.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że zakres przedmiotowy polsko-amerykańskiej umowy zdecydowanie odnosi się do tzw. świadczeń długoterminowych, tj. emerytur i rent. Umowa nie obejmuje swoim zasięgiem świadczeń krótkoterminowych, czyli zasiłków z tytułu choroby i macierzyństwa, świadczeń finansowanych z budżetu państwa (świadczeń rodzinnych i zasiłków z tytułu bezrobocia), a także świadczeń rzeczowych (zdrowotnych).


Zakres podmiotowy umowy

Postanowienia umowy mają zastosowanie do:

  • osób, które podlegają lub podlegały przepisom prawa jednej lub obu stron umowy,
  • innych osób w odniesieniu do przysługujących im praw pochodzących od osób, które podlegają lub podlegały przepisom prawa jednej lub obu stron umowy.

Z treści umowy wynika, że jej postanowienia nie ograniczają się wyłącznie do obywateli jednej lub drugiej strony, lecz do wszystkich osób, które podlegają lub podlegały przepisom prawnym jednej lub obu stron. A zatem istotne jest podleganie ubezpieczeniom społecznym w Polsce i/lub w USA, a nie obywatelstwo osoby ubezpieczonej. Oznacza to, że umowa ma zastosowanie także do obywateli państw trzecich.

Stąd też z prawa do świadczeń określonych w umowie mogą skorzystać osoby, które:

  • są lub były ubezpieczone w jednym z państw stron umowy, a zamieszkują w drugim państwie,

Przykład

Jan Kowalski obywatel Polski pracował i podlegał ubezpieczeniom w Polsce. Obecnie mieszka w Stanach Zjednoczonych, czyli może w pełni korzystać z prawa do świadczeń określonych w umowie.

  • są lub były ubezpieczone w obu państwach (w Polsce i USA) - stronach umowy i obecnie mieszkają w jednym z nich lub w państwie trzecim,

Przykład

Zbigniew Nowak przez 15 lat pracował i podlegał ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Następnie wyemigrował do USA, gdzie z tytułu zatrudnienia również był ubezpieczony. Obecnie mieszka w Kanadzie. Umowa ma do niego zastosowanie ze względu na fakt, że podlegał ubezpieczeniom społecznym w obu państwach umowy.

  • wywodzą swoje prawa do świadczeń od wyżej wymienionych osób (np. członkowie rodziny ubiegający się o rentę rodzinną po osobie, która podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce i/lub w USA).

Postanowieniami umowy objęci są zarówno pracownicy (praca najemna), jak i osoby pracujące na własny rachunek (prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą).


Podleganie ubezpieczeniu społecznemu

O zastosowaniu właściwego ustawodawstwa decyduje miejsce wykonywania pracy. Osoba zatrudniona na terytorium Polski lub USA podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego zgodnie z przepisami prawnymi tej strony, na której terytorium świadczona jest praca, czyli odpowiednio ustawodawstwu polskiemu lub amerykańskiemu.

Przykład

Lech Kowalczyk zatrudniony jest na umowę o pracę w Polsce. Z tego tytułu obowiązkowo podlega pracowniczym ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Od tej zasady umowa przewiduje wyjątki, które wynikają ze specyfiki wykonywanej pracy. Dotyczą one:

  • pracowników wysłanych, czyli delegowanych,
  • osób pracujących na własny rachunek,
  • podróżujących pracowników lotniczych firm transportowych,
  • osób zatrudnionych w służbie państwowej.

Osoba zatrudniona na terytorium jednej strony przez pracodawcę działającego na tym terytorium, która zostanie czasowo wysłana przez tego pracodawcę na terytorium drugiej strony, podlega przepisom prawa wyłącznie pierwszej strony, tak jakby była zatrudniona na terytorium pierwszej strony, pod warunkiem że przewidywany okres zatrudnienia na terytorium drugiej strony nie przekracza 5 lat (art. 6 ust. 2 omawianej umowy). Na potrzeby zastosowania tych postanowień w przypadku pracownika, który zostanie wysłany z terytorium jednej strony przez pracodawcę działającego na tym terytorium, na terytorium drugiej strony pracodawca oraz podmiot stowarzyszony tego pracodawcy traktowany jest jako ten sam pracodawca, pod warunkiem że zatrudnienie na terytorium drugiej strony podlega przepisom prawa tej strony, z której ta osoba została wysłana.

To uregulowanie ma również zastosowanie także w przypadku, gdy osoba wysłana przez swojego pracodawcę z terytorium jednej strony (Polski lub USA) na terytorium państwa trzeciego (np. do Kanady), obowiązkowo podlegająca przepisom prawa tej strony w okresie zatrudnienia na terytorium państwa trzeciego, zostanie następnie wysłana przez tego pracodawcę z terytorium państwa trzeciego na terytorium drugiej strony.

Podstawa prawna:

  • umowa z 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki - DzU z 2009 r. nr 46, poz. 374,
  • Porozumienie administracyjne z 2 kwietnia 2008 r. w sprawie stosowania Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki - DzU z 2009 r. nr 46, poz. 376.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.