Kategorie

Zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych (cz. 2)

Dariusz Socha
Osoby, które w okresie urlopu wychowawczego prowadzą działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia tej działalności.

Dariusz SochaArtykuł stanowi kontynuację rozważań poświęconych problematyce zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych.

Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi z kilku takich tytułów jak:

• praca nakładcza,

• umowa agencyjna,

• umowa zlecenia lub

• inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,

• prowadzenie działalności pozarolniczej i współpraca przy takiej działalności,

• bycie posłem lub senatorem, lub też

• duchownym,

jest objęta tylko ubezpieczeniem z tego tytułu, który powstał najwcześniej (art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej powołana jako ustawa systemowa). W takiej sytuacji jeden tytuł najwcześniejszy - z mocy samego prawa - jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Zmiana tytułu do ubezpieczeń

Jeżeli jednak ubezpieczony spełnia warunki do objęcia go obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych jeszcze tytułów niż ten, który zaistniał najwcześniej, może być objęty - na swój wniosek - ubezpieczeniem także:

• z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów albo

• zmienić tytuł ubezpieczeń, czyli np. wybrać jako obowiązkowy tytuł późniejszy.

Praktyka pokazała, że do zmiany tytułów dochodzi wtedy, gdy zainteresowany z powstałego później tytułu opłaca niższe składki.

Zleceniobiorca prowadzący działalność

Zleceniobiorcy prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą np. na podstawie przepisów o działalności gospodarczej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności. Wyjątkiem od zasady jest sytuacja, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu wskazanych umów cywilnoprawnych lub współpracy przy ich wykonywaniu jest równa lub wyższa od obowiązującej te osoby najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą (60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, a w przypadku osób rozpoczynających działalność po raz pierwszy - 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia). W takim przypadku ubezpieczony może wybrać jako tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń umowę zlecenia.

Ubezpieczony podlegający obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej może dobrowolnie „ubezpieczyć się” z tytułu umów zlecenia, agencyjnej lub innych umów, do których stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zlecenia albo wykonywania współpracy przy tych umowach. Regulacja ta ma na celu przeciwdziałanie sytuacji, w której osoby prowadzące działalność gospodarczą, a zarazem świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, wybierałyby umowy cywilnoprawne z niską podstawą wymiaru składek jako tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Trzeba też podkreślić, że omówione zasady podlegania ubezpieczeniom przez zleceniobiorców prowadzących jednocześnie działalność gospodarczą, nie mają zastosowania do wszystkich osób zaliczanych przez ustawę do prowadzących działalność pozarolniczą. Przykładowo, nie dotyczą one twórców i artystów, nie będą one dotyczyć także osób współpracujących przy prowadzeniu pozarolniczej działalności. Osoby te mogą więc wybrać podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu np. umowy zlecenia bez względu na podstawę wymiaru składek wynikającą z takiej umowy.

Kilka rodzajów działalności

Kolejny szczególny przypadek dotyczy osoby, która prowadzi kilka rodzajów działalności gospodarczej, co stanowi kolejny wyjątek od zasady podlegania ubezpieczeniu z tytułu najwcześniejszego.


Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:

• osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,

• twórcę i artystę,

• osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:

- w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

- z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,

• wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Osoba prowadząca równocześnie kilka rodzajów działalności gospodarczej obejmowana jest obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi tylko z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności (art. 9 ust. 3 ustawy systemowej). Do zastosowania tego przepisu może dojść wtedy, gdy zainteresowany prowadzi kilka rodzajów działalności gospodarczej, jak i gdy prowadzi działalność pozarolniczą w różnych formach. Po dokonaniu wyboru tytułu do ubezpieczeń z innych rodzajów działalności gospodarczej osoba taka ubezpieczeniom społecznym nie podlega. Należy podkreślić, że omawiana reguła nie ma zastosowania do osoby współpracującej z kilkoma osobami prowadzącymi działalność gospodarczą.

Działalność gospodarcza na urlopie wychowawczym

Osoby wykonujące odpłatnie pracę w czasie przebywania na urlopach wychowawczych lub pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów, z których wynika obowiązek ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowych z wymienionych tytułów ustaje w razie uzyskania przez zainteresowanego emerytury lub renty albo w razie zaistnienia innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń. Przy drugiej ewentualności inny tytuł staje się tytułem obowiązkowym. W praktyce na tle tego unormowania pojawił się problem dotyczący podlegania ubezpieczeniom przez osoby przebywające na urlopie wychowawczym lub pobierające zasiłek macierzyński, które korzystały z tych uprawnień w ramach stosunku pracy, a które - dodatkowo - rozpoczęły pozarolniczą działalność gospodarczą. W istocie sprowadzał się on do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej osoba taka powinna podlegać ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo czy tylko dobrowolnie. Spory na tym tle ustały dopiero po uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 23 maja 2006 r. (III UZP 2/06, OSNP 2007/1 2/20), w której wskazano, że osoby, które w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego pozostają w stosunku pracy i równocześnie prowadzą pozarolniczą działalność, podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia tej działalności.

Podstawa prawna:

• art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.