Jak po 2007 r. rozliczać za osoby niepełnosprawne składki na ubezpieczenia społeczne

RADA

Na podstawie korekt dokumentów nie będą Państwo mieli prawa do uzyskania dofinansowania składek od kwoty, o którą wcześniej została zaniżona podstawa wymiaru składek. Takie dofinansowanie przysługiwałoby, gdyby korekta została złożona do końca czerwca 2008 r.

UZASADNIENIE

W stosunku do pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładach pracy chronionej (oraz wykonawców umów chałupniczych), zgodnie z art. 25 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2007 r.:

• PFRON finansował część wynagrodzenia odpowiadającą należnej składce pracownika na ubezpieczenia emerytalne i chorobowe,

• budżet państwa finansował część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracodawcy, a PFRON finansował należną składkę na ubezpieczenie wypadkowe.

Do końca 2007 r. zakłady pracy chronionej pomniejszały kwotę składek należnych za dany miesiąc, wynikających z deklaracji rozliczeniowej, o część składek, jaka była finansowana ze środków PFRON i budżetu państwa.

Uprawnienie to przysługiwało jedynie do składek rozliczanych w dokumentach składanych za okres do grudnia 2007 r., jeżeli pracodawca wnioskował o takie dofinansowanie przez odpowiednie wypełnienie deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Od stycznia 2008 r. składki za niepełnosprawnych pracowników muszą być rozliczane i finansowane na ogólnych zasadach, a dopiero po ich rozliczeniu i opłaceniu pracodawca może się starać o ich refundację przez PFRON.

Pracodawca, który przy rozliczaniu składek należnych za okres do grudnia 2007 r. zaniżył podstawę wymiaru składek, w związku z czym musiał skorygować dokumenty rozliczeniowe, miał prawo rozliczyć składki na preferencyjnych zasadach obowiązujących do końca 2007 r. (tj. z uwzględnieniem dofinansowania), pod warunkiem, że złożył dokumenty korygujące przed 1 lipca 2008 r. Jeżeli złożenie tych dokumentów do ZUS nastąpiło po 30 czerwca 2008 r., to zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, rozliczone w dokumentach składanych za okres do grudnia 2007 r., nie podlegają finansowaniu na zasadach określonych w art. 25 ustawy o rehabilitacji (...) w brzmieniu obowiązującym do końca 2007 r. (art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji).

WAŻNE!

Zaległych składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych, które zostaną rozliczone w dokumentach składanych po 30 czerwca br. za okres do grudnia 2007 r., nie można rozliczyć z uwzględnieniem dofinansowania przez PFRON i budżet państwa.

Oznacza to, że płatnicy składający dokumenty rozliczeniowe (pierwszorazowe lub korygujące) po 30 czerwca 2008 r. za okres rozliczeniowy do grudnia 2007 r. nie mają już prawa do rozliczenia należnych składek z uwzględnieniem ich finansowania przez PFRON i budżet państwa. Mogą oni jedynie uwzględniać w tych dokumentach (w przypadku składania korekt) finansowanie składek przez PFRON i budżet państwa, ale wyłącznie w odniesieniu do podstawy wymiaru uprzednio uwzględnionej w dokumentach złożonych za dany okres przed 1 lipca 2008 r. Należne składki, które do 30 czerwca br. mogłyby zostać rozliczone z uwzględnieniem dofinansowania, po tej dacie powinny zostać rozliczone bez uwzględnienia ich finansowania przez PFRON i budżet państwa.

---

W celu rozliczenia składek należnych za okres do 31 grudnia 2007 r., kiedy to pracodawca korzystał z dofinansowania składek ze środków PFRON i budżetu państwa, które są rozliczane po 30 czerwca 2008 r., zostały wprowadzone nowe kody tytułu ubezpieczenia, które oznaczają:

• 01 13 xx - pracownik z ustalonym stopniem niepełnosprawności, za którego płatnik składek korzystał z dofinansowania składek na ubezpieczenia społeczne ze środków budżetu państwa i PFRON na podstawie art. 25 ust. 2, ust. 3 lub ust. 3a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...) w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2008 r., a obecnie ma obowiązek dopłaty składek i przekazuje po 30 czerwca 2008 r. dokumenty rozliczeniowe korygujące za okres do grudnia 2007 r.,

• 02 13 xx - osoba wykonująca pracę nakładczą z ustalonym stopniem niepełnosprawności, za którą płatnik składek korzystał z dofinansowania składek na ubezpieczenia społeczne ze środków budżetu państwa i PFRON na podstawie art. 25 ust. 2, ust. 3 lub ust. 3a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...) w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2008 r., obecnie ma obowiązek dopłaty składek i przekazuje po 30 czerwca 2008 r. dokumenty rozliczeniowe korygujące za okres do grudnia 2007 r.

Dokumenty korygujące za listopad 2007 r. złożą Państwo po 30 czerwca 2008 r. Z tego powodu nie mogą już Państwo rozliczyć w nich zaległych składek z uwzględnieniem ich finansowania ze środków PFRON i budżetu państwa.

Aby skorygować rozliczenie składek za listopad 2007 r., należy sporządzić i przekazać do ZUS następujące dokumenty:

• imienny raport miesięczny ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 13 xx za każdą z tych osób. W raportach powinny zostać rozliczone składki jedynie od premii wypłaconych w listopadzie ub.r., bez uwzględnienia finansowania składek przez PFRON i budżet państwa. Raporty z kodem 01 13 xx służą do rozliczenia składek od tych przychodów, które nie zostały uwzględnione w podstawie wymiaru składek przed 1 lipca br., a więc uzupełniają rozliczenie na dokumencie z kodem 01 10 xx. Oznacza to, że całość rozliczenia za danego pracownika za listopad 2007 r. będzie ujęta w dwóch raportach. Raporty z kodem 01 13 xx należy oznaczyć odpowiednio wyższym numerem identyfikatora raportu, zgodnym z oznaczeniem deklaracji rozliczeniowej korygującej;

• deklarację rozliczeniową korygującą ZUS DRA, z wpisanym w polu 03.III kodem „2”, uwzględniającą rozliczenie składek za wszystkich ubezpieczonych za listopad 2007 r., w tym rozliczenie zaległych składek z raportów oznaczonych kodem tytułu ubezpieczenia 01 13 xx.

Podstawa prawna:

• art. 11 ustawy z 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (DzU nr 115, poz. 791),

• art. 25 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2007 r.,

• rozporządzenie z 24 czerwca 2008 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (DzU nr 112, poz. 717).

Roman Dorawa

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych