Kategorie

Kiedy naliczyć składki przy opóźnieniu w wypłacie wynagrodzenia

Małgorzata Kozłowska
Nasza firma, ze względu na przejściowe problemy z płynnością finansową, nie wypłaciła pracownikom wynagrodzenia za grudzień 2011 r. (termin płatności do 10 stycznia 2012 r.). Wypłaty dokonamy wraz z odsetkami w lutym br. Czy w styczniu należy naliczyć składki na ubezpieczenia za grudzień w sytuacji, gdy należne wynagrodzenie nie zostało faktycznie wypłacone? Jakie dokumenty rozliczeniowe trzeba złożyć do ZUS?
Reklama

Niewypłacone wynagrodzenie nie stanowi podstawy wymiaru składek. Jeśli w styczniu 2012 r. firma nie wypłaciła pracownikowi wynagrodzenia (za grudzień 2011 r.), za ten okres powinna złożyć dokumenty rozliczeniowe, wykazując zerową podstawę wymiaru składek oraz zerową kwotę składek na ubezpieczenia. Składki na ubezpieczenia trzeba będzie opłacić od faktycznie wypłaconego w lutym br. wynagrodzenia (bieżącego oraz zaległego) oraz rozliczyć i wykazać w dokumentach rozliczeniowych składanych w ZUS za ten miesiąc. Odsetki za zwłokę w wypłacie wynagrodzenia nie stanowią podstawy wymiaru składek.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy systemowej). Przychód stanowi również podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe (art. 20 ust. 1 ustawy systemowej). Przychodem natomiast są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 updof).

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależne od tego, czy ich wartość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 updof).

Szczegółowe zasady rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne zostały określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest ZUS.

Dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnik składek uwzględnia w dokumentach rozliczeniowych (tj. w deklaracji i imiennym raporcie miesięcznym) należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat (...), stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w okresie od pierwszego do ostatniego dnia danego miesiąca kalendarzowego (§ 2 ust. 6 rozporządzenia).

WAŻNE!

Przychód ze stosunku pracy rozlicza się w ZUS dopiero w miesiącu, w którym został faktycznie wypłacony lub pozostawiony do dyspozycji pracownika.


W dokumentach rozliczeniowych przekazywanych do ZUS przychód ze stosunku pracy może być uwzględniony w podstawie wymiaru składek dopiero w miesiącu, w którym został wypłacony lub postawiony do dyspozycji pracownika. Oznacza to, że składki na ubezpieczenia opłaca się tylko i wyłącznie od faktycznie wypłaconego pracownikowi wynagrodzenia. Zatem jeśli w danym miesiącu pracodawca nie dokonał wypłaty wynagrodzenia, nie należy tego wynagrodzenia wykazywać w dokumentach rozliczeniowych za ten miesiąc, mimo że powstał obowiązek jego wypłaty.

PRZYKŁAD

Reklama

Firma POLTEX miała problem ze ściągnięciem płatności od swoich kontrahentów. W związku z tym wynagrodzenie za grudzień 2011 r. wypłaci swoim pracownikom razem z wynagrodzeniem za styczeń 2012 r. W dokumentach rozliczeniowych za grudzień, które firma złoży w ZUS w styczniu 2012 r., powinna więc wykazać zerową podstawę wymiaru składek i zerową kwotę składek. Ponieważ faktyczna wypłata wynagrodzenia (zaległego za grudzień i bieżącego za styczeń) nastąpi w styczniu 2012 r., rozliczenia składek powinna dokonać w dokumentach za styczeń.

Tę wykładnię przepisów potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z 10 września 2009 r. (I UZP 5/09), stwierdzając, że niewypłacone pracownikowi wynagrodzenie za pracę nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu tej uchwały SN wskazał, że „składki na ubezpieczenia społeczne opłaca się od przychodu, tj. środków pieniężnych wypłaconych, a więc otrzymanych przez pracownika lub przekazanych do jego dyspozycji (jeszcze niepobranych). Podatek dochodowy jest należy od środków pieniężnych, którymi pracownik dysponuje lub może dysponować”. Z tego względu, zdaniem składu orzekającego, nie jest prawnie możliwe uwzględnianie w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników jakichkolwiek należności, które nie stały się przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód powstaje dopiero w momencie rzeczywistego otrzymania lub postawienia go do dyspozycji pracownika. Stąd przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne istotne jest, czy powstał przychód z tytułu stosunku pracy, a więc czy nastąpiła wypłata należności lub postawienie jej do dyspozycji ubezpieczonego. Wierzytelności, nawet jeżeli są wymagalne, nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy systemowej. Tym samym nie jest dopuszczalne uwzględnianie w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników jakichkolwiek należności, które nie stały się przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

WAŻNE!

Składki na ubezpieczenia należy obliczać i opłacać tylko od wynagrodzeń faktycznie wypłaconych lub pozostawionych do dyspozycji pracownika – podstawy wymiaru składek nie stanowi wynagrodzenia należne, ale niewypłacone.

Również w sytuacji, gdy zaległe wynagrodzenie jest zasądzone prawomocnym wyrokiem, składki na ubezpieczenia opłaca się dopiero wówczas, gdy zostało ono pracownikowi wypłacone lub wyegzekwowane. Jeżeli w danym miesiącu nie ma przychodu z tytułu umowy o pracę, to brak również podstawy, od której można ustalić składki na ubezpieczenia.

PRZYKŁAD

Paweł O. wystąpił do sądu z powództwem o zapłatę zaległego wynagrodzenia za okres od stycznia do lipca 2011 r. w kwocie 15 400 zł wraz z odsetkami. Sąd pracy 7 grudnia 2011 r. uwzględnił powództwo Pawła O. i zasądził na jego rzecz kwotę 15 400 zł wraz z odsetkami. Pracodawca dokonał wypłaty zasądzonego wynagrodzenia wraz z odsetkami 28 stycznia 2012 r. Należne składki na ubezpieczenia powinien zatem rozliczyć w dokumentach rozliczeniowych za styczeń br. od kwoty wypłaconego wynagrodzenia (15 400 zł). W podstawie wymiaru składek płatnik nie powinien uwzględniać kwoty odsetek.

W razie wypłaty zaległego wynagrodzenia pracodawca musi również naliczyć i przekazać pracownikom odsetki za zwłokę. Odsetki te nie wchodzą jednak do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Mimo istnienia pewnego związku między wypłatą odsetek od zaległego wynagrodzenia a pozostawaniem w zatrudnieniu w ramach stosunku pracy, brakuje dostatecznych podstaw prawnych do uznania, że odsetki stanowią podstawę wymiaru składek i że od ich kwoty należy naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Zasada ta dotyczy zarówno odsetek należnych z tytułu opóźnienia wypłaty wynagrodzeń i świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy, jak i odsetek zasądzanych przez sądy pracy wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowaniem. Takie stanowisko zostało potwierdzone przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w piśmie z 23 listopada 2000 r. (sygn. U.520–333/2000).

Odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzenia są również zwolnione z podatku dochodowego.

WAŻNE!

Odsetki od nieterminowej wypłaty wynagrodzeń są zwolnione z podatku dochodowego i nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Podstawa prawna:

  • art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 78, poz. 465 ze zm.),
  • art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?