Kategorie

Czy opodatkować i oskładkować odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia oraz odprawę

Izabela Zawacka
Izabela Zawacka
Z powodów finansowych podjęliśmy decyzję o likwidacji kilkunastu stanowisk pracy, ale nie spełniamy limitów dla zwolnień grupowych. Jednak z tytułu tych zwolnień indywidualnych musimy wypłacić zwalnianym pracownikom odprawy pieniężne w wysokości wskazanej w przepisach o zwolnieniach grupowych. Jednocześnie skróciliśmy im okresy wypowiedzenia z 3 do 1 miesiąca, a za pozostałe 2 miesiące wypłacimy odszkodowania. Zarząd podjął także decyzję o wypłacie indywidualnych, dodatkowych odpraw pieniężnych dla wszystkich zwalnianych pracowników w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. Prawo do takiego fakultatywnego odszkodowania nie wynika z żadnego wewnątrzzakładowego przepisu. Czy od kwoty tych świadczeń należy odprowadzić składki ZUS oraz zapłacić podatek?

Od odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, a także od kwoty odprawy pieniężnej z tytułu likwidacji stanowiska (zarówno ustawowej, jak i fakultatywnej, przyznanych decyzją zarządu) należy potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wypłaty te nie podlegają oskładkowaniu.

Reklama

Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z przyczyn niedotyczących pracowników (np. z powodu likwidacji stanowiska pracy), pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres 3-miesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca (art. 361 § 1 Kodeksu pracy). Jest to jednostronna czynność prawna ze strony pracodawcy i dla swej skuteczności nie wymaga zgody pracownika. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia.

Z podatku zwolnione są otrzymane przez pracownika odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Nie dotyczy to jednak określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę (art. 21 ust. 3 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej updof). Zatem odszkodowanie w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia będzie stanowiło przychód pracownika ze stosunku pracy, niepodlegający zwolnieniu podatkowemu. Kwota takiego odszkodowania będzie jednak wyłączona z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Wszelkiego rodzaju odprawy, odszkodowania i rekompensaty, wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy (w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia) są bowiem zawsze zwolnione z podstawy wymiaru składek (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

WAŻNE!

Od kwoty odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia należy opłacić zaliczkę na podatek dochodowy, ale jest ono zwolnione ze składek ZUS.

Reklama

Odprawa pieniężna jest świadczeniem należnym pracownikowi z mocy prawa, jeżeli jego stosunek pracy zostanie rozwiązany z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i zakład zatrudnia co najmniej 20 pracowników. Jego wysokość jest ściśle określona w przepisach i wynosi równowartość 1-, 2- lub 3-miesięcznego wynagrodzenia (w zależności od zakładowego stażu pracy). Oprócz takiej ustawowej odprawy pracodawca zawsze może zadecydować o przyznaniu odprawy dodatkowej, fakultatywnej.

Zarówno odprawa ustawowa, jak i dodatkowa odprawa pieniężna w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia za pracę, jako świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku pracy, będą zwolnione z oskładkowania. Nie ma przy tym znaczenia, czy dodatkowa odprawa jest świadczeniem przyznanym jednorazowo, na zasadzie wyjątku, w drodze indywidualnej decyzji pracodawcy, czy wynika z zakładowego prawa pracy (np. regulaminu wynagradzania). Przepisy nie rozróżniają również, czy odprawa pieniężna wynika z przepisu ustawy (a więc jest obowiązkowa) czy źródłem jej wypłaty jest dobrowolna decyzja pracodawcy lub akt zakładowego prawa pracy.

Zarówno od odprawy obowiązkowej, jak i fakultatywnej należy odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Tego rodzaju świadczenia stanowią bowiem, w myśl przepisów podatkowych, przychód ze stosunku pracy, który nie podlega zwolnieniu podatkowemu. W przypadku odprawy ustawowej jej wyłączenie ze zwolnienia podatkowego wynika wprost z przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a updof). Z kolei w przypadku świadczenia fakultatywnego przyznanego w drodze decyzji zarządu, nazwanego przez pracodawcę „odprawą dodatkową”, brakuje wyszczególnienia takiego przychodu w katalogu świadczeń zwolnionych z podatku. Co prawda z przepisów podatkowych wynika, że zwolnione z podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, ale tylko wtedy, gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Odprawa fakultatywna nie wynika z żadnego przepisu rangi ustawowej lub wykonawczej, a zatem także od niej należy odprowadzić podatek.

Podstawa prawna:

  • art. 361 Kodeksu pracy,
  • art. 1, art. 8, art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844, ze zm.),
  • art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?