| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Składki na ubezpieczenie > Wyrok SN z dnia 20 października 2005 r., sygn. I UK 72/05

Wyrok SN z dnia 20 października 2005 r., sygn. I UK 72/05

Termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników należy liczyć od pierwszego dnia kwartału, w którym ubezpie­czenie powstało (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.).  

Ponieważ ustawodawca jednoznacznie przesądził, iż jakkolwiek rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu można podlegać bądź z mocy ustawy bądź na wniosek (art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), to jednak zawsze „składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik” (art. 4 ust. 1 tej ustawy), a „obowiązek opłacania składki powstaje z pierwszym dniem kwartału, w którym powstało ubezpieczenie - a nie w dopiero w dniu, w którym wydana zostanie decyzja ustalająca podleganie temu ubezpieczeniu (art. 39 tej ustawy) - a ustaje z ostatnim dniem kwartału, w którym ustało ubezpieczenie” (art. 4 ust. 1 tej ustawy), to oznacza to, skoro w rozpoznawanej sprawie kwestia przedawnienia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników obejmuje okres od I kwartału 1995 r. do IV kwartału 1997 r., że powinna być ona oceniana na podstawie obowiązujących w tym czasie przepisów prawnych. Dokonane powyżej ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że w latach 1995-1997 - pierwotnie na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 52 ustawy o ubezpie­czeniu społecznym rolników, a następnie na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - obowiązywał 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Jeżeli więc, zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, „obowiązek opłacania składki powstaje z pierwszym dniem kwartału, w którym powstało ubezpieczenie, a ustaje z ostatnim dniem kwartału, w którym ustało ubezpieczenie”, zaś - zgodnie z art. 40 ust. 1 tej ustawy - składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał, zaś „termin płatności przypada ostatniego dnia pierwszego miesiąca danego kwartału”, to trafnie stwierdził Sąd Apelacyjny w uza­sadnieniu zaskarżonego wyroku, iż „wymagalność składek w przedmiotowej sprawie, jak słusznie podkreśla Sąd I instancji, istniała najpóźniej na dzień 31 października 2002 r.”, bo właśnie w dniu 31 października 2002 r. mijał pięcioletni termin przedaw­nienia wymagalności składek - podczas, gdy organ rentowy wydał decyzję, w której ustalił obowiązki obojga ubezpieczonych do opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od I kwartału 1995 r. do IV kwartału 1997 r., dopiero w dniu 13 września 2004 r. Tym samym oczywiście nietrafne okazały się podniesione w kasacji organu rentowego zarzuty naruszenia przez Sądy obu instancji orzekające w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 24 ust. 4 i ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w związku z art. 52 ust. 1 oraz art. 39 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) - „poprzez niezastosowanie wynikającego z niego 10-letniego okresu przedawnienia, liczonego od dnia, w którym stały się wymagalne należności z tytułu składek” oraz „poprzez przyjęcie, iż wymagalność składek nie wynika z pra­womocnej decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników”, al­bowiem zarzuty te opierają się na dwu błędnych i prawnie niedopuszczalnych założeniach: po pierwsze - wskazanie przez organ rentowy w kontekście rozpoznawanej sprawy na 10-letni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jaki określony został w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym dopiero od dnia 1 stycznia 2003 r., jest sprzeczne z kardynalną zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zgod­nie z którą „ustawa nie działa wstecz” (lex retro non agit); a po drugie - wyrażony przez organ rentowy pogląd prawny, wedle którego termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników należy liczyć dopiero od dnia wydania prawomocnej decyzji organu rentowego ustalającej podleganie temu ubez­pieczeniu, a nie od pierwszego dnia kwartału, w którym powstało ubezpieczenie (art. 4 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), prowadziłby w konsekwencji do oczywiście sprzecznego z prawem wniosku, że termin ten nie wiąże organu ren­towego, który w każdym czasie może wydać decyzję ustalającą podleganie ubezpie­czeniu społecznemu rolników, określającą sposób obliczania i opłacania składek (art. 39 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) - gdy tymczasem, termin przedaw­nienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników należy liczyć od pierwszego dnia kwartału, w którym ubezpieczenie to powstało.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 k.p.c. w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w sentencji.

Czytaj także

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Potrącenia komornicze i administracyjne z wynagrodzeń69.30 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS 2020

reklama

Ostatnio na forum

Wszystko co musisz wiedzieć o PPK

Eksperci portalu infor.pl

Flota Auto Biznes

FlotaAutoBiznes to motoryzacyjno-biznesowe czasopismo poświęcone zagadnieniom związanym z zarządzaniem samochodami w przedsiębiorstwach. Magazyn ukazuje się co dwa miesiące.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »