Kategorie

Wyrok SN z dnia 13 maja 2004 r. sygn. II UK 367/03

Okres odbywania przed dniem 31 stycznia 1992 r. zastępczej służby wojskowej w oddziałach obrony cywilnej w charakterze strażaka mianowanego w zakładowej straży pożarnej, traktuje się na równi ze służbą wymienioną w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: z 2004 r. Dz.U. Nr 8, poz. 67 ze zm.).

Okres odbywania przed dniem 31 stycznia 1992 r. zastępczej służby wojskowej w oddziałach obrony cywilnej w charakterze strażaka mianowanego w zakładowej straży pożarnej, traktuje się na równi ze służbą wymienioną w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: z 2004 r. Dz.U. Nr 8, poz. 67 ze zm.).

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk

Sędziowie SN: Beata Gudowska (sprawozdawca), Zbigniew Myszka

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004 r. sprawy z wniosku Bogdana L. przeciwko Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o emeryturę policyjną na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2003 r. [...]

uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Reklama

Decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej Bogdan L. został zwolniony ze służby w straży pożarnej po zakończeniu zatrudnienia traktowanego do celów emerytalnych jako służba w PSP, z dniem 30 czerwca 1999 r. Dyrektor Zakładu Emerytalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 12 czerwca 2000 r. odmówił mu prawa do emerytury na podstawie art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.) po stwierdzeniu, że w dniu zwolnienia ze służby, zamiast wymaganych 15 lat, wykazał tylko 14 lat, 8 miesięcy i 15 dni służby w Państwowej Straży Pożarnej. W stażu emerytalnym nie został uwzględniony okres odbywania zastępczej służby wojskowej w Oddziałach Obrony Cywilnej od dnia 1 października 1982 r. do dnia 1 października 1984 r., gdyż okres ten nie jest traktowany na równi ze służbą wojskową uwzględnianą przy ustalaniu emerytury wojskowej (art. 13 ust. 1 pkt2 ustawy).

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, oddalając odwołanie wyrokiem z dnia 31 października 2001 r., powołał się na art. 55 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.), odróżniający służbę w obronie cywilnej od służby wojskowej w Wojsku Polskim.

Apelację ubezpieczonego oddalił Sąd Apelacyjny w Warszawie, aprobując w wyroku z dnia 5 czerwca 2003 r. wywód prawny Sądu pierwszej instancji.

W kasacji, opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego - art. 12 i art. 13 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i pominięcie przy rozpoznaniu sprawy przepisu art. 162 ust. 7 i art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205) w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ubezpieczony wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie emerytury lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wywodził, że błędem było niezaliczenie do wysługi emerytalnej okresu, w którym - jako poborowy - został skierowany do służby w obronie cywilnej, którą pełnił w zakładowej zawodowej straży pożarnej przy Zakładzie Kineskopów Kolorowych w P. jako strażak - przewodnik roty, a po jej odbyciu kontynuował służbę w oddziałach Straży Pożarnej. Przytoczył także art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zgodnie z którym za równorzędne ze służbą w Straży Pożarnej uznaje się okresy zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej i nauki w szkołach pożarniczych, a także w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa i funkcjonariusza pożarnictwa przed dniem 31 stycznia 1992 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Reklama

Zgodnie z art. 60 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (w obowiązującym w dacie decyzji brzmieniu, Dz.U. z 1991 r. Nr 88, poz. 400 ze zm.), po 15 latach służby strażak nabywa prawo do emerytury według zasad i na warunkach ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (w ówczesnym brzmieniu - Dz.U. Nr 53, poz. 214). Według tej ustawy, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, którego wysługa emerytalna wynosi 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej i równorzędnych, łącznie z okresami, o których mowa w art. 14 i 16 (art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy). Okresami równorzędnymi ze służbą w tych jednostkach są wymienione w art. 13 okresy służby w charakterze funkcjonariusza Policji, organów bezpieczeństwa państwa, porządku i bezpieczeństwa publicznego (z wyjątkiem służby określonej w ust. 2), służby wojskowej uwzględnianej przy ustalaniu prawa do emerytury wojskowej, pod pewnymi warunkami służby w charakterze funkcjonariusza Służby Ochrony Kolei oraz okresy zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej i nauki w szkołach pożarniczych, w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa, a także funkcjonariusza pożarnictwa w terminie do dnia 31 stycznia 1992 r. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy, okresy te wlicza się do wysługi emerytalnej.

Bezsporne jest, że ubezpieczony nie odbywał zasadniczej służby wojskowej, lecz wykonywał obowiązek jej pełnienia zastępczo. Trafnie więc Sąd Apelacyjny stwierdził brak podstaw do uznania tego okresu za służbę w Wojsku Polskim (art. 12 ustawy o powszechnym obowiązku obrony), gdyż skarżący nie był żołnierzem w czynnej służbie wojskowej (nie odbywał zasadniczej, nadterminowej lub okresowej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego czy ćwiczeń wojskowych, jak stanowi art. 59 ustawy w brzemieniu tekstu jednolitego z 1992 r.). Sąd drugiej instancji pominął jednak, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy sporny okres - bez naruszenia zasad i warunków nabycia prawa do emerytury na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy - powinien być rozpatrywany zarówno jako okres służby wojskowej uwzględnianej przy ustalaniu prawa do emerytury wojskowej, jak też jako okres zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej do dnia 31 stycznia 1992 r., czyli okres służby w ochronie przeciwpożarowej. Okresy tej służby, przewidziane w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 ze zm.), i uwzględniane przez ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, są zaliczane do wysługi emerytalnej na zasadzie art. 129 ustawy, zgodnie z którym funkcjonariusze pożarnictwa, którzy nie podejmą służby w Państwowej Straży Pożarnej, zwalniani są z zachowaniem uprawnień przewidzianych w dekrecie z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, chyba że nabyli uprawnienia do zwolnienia ze służby na korzystniejszych warunkach. Chodzi więc o zachowanie statusu nabytego w czasie obowiązywania poprzednich ustaw regulujących służbę w straży pożarnej, w tym dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz.U. Nr 50, poz. 321 ze zm.), który w art. 1 stanowił, że funkcjonariusze pożarnictwa mogli być mianowani także w terenowych zawodowych strażach pożarnych, w resortowych jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej lub w jednostkach ochrony przeciwpożarowej organizacji spółdzielczych i społecznych przez komendantów tych jednostek. Mianowanie mogło nastąpić zarówno po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, jak po przeniesieniu do rezerwy bez odbycia tej służby lub po zwolnieniu od obowiązku służby wojskowej. Strażak mógł być mianowany na stopień pożarniczy jako szeregowiec pożarnictwa - strażak lub starszy strażak.

Sporny w niniejszej sprawie okres został udowodniony wpisem w książeczce wojskowej [...] jako okres czynnej służby wojskowej i potwierdzony w świadectwie służby wydanym przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej jako zaliczony do wysługi lat w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Jednocześnie z zaświadczenia wydanego przez „T.P.” w P. w dniu 2 września 1999 r. wynika, że Bogdan L. w tym okresie odbywał zastępczą służbę wojskową w zakładowej straży pożarnej przy Zakładzie Kineskopów Kolorowych w P. jako strażak - przodownik roty. Pełnił zatem służbę w zakładowej zawodowej straży pożarnej jako mianowany strażak, a po jej odbyciu kontynuował służbę w oddziałach Straży Pożarnej.

Bez znaczenia jest więc, że w spornym okresie ubezpieczony był zwolniony od odbywania zasadniczej służby wojskowej i odbywał służbę zastępczą skoro jej odbywanie polegało na służbie w terenowej zawodowej straży pożarnej.

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39313 § 1 k.p.c).

Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Nowy ład - elastyczna praca dla rodziców

    Nowy ład to też elastyczna praca dla rodziców. Rodzina to jeden z obszarów wymagających wsparcia. Polski Ład zakłada 3 formy ułatwień dla pracujących rodziców. Jakie?

    Nowy Ład - założenia

    Nowy Ład - jakie założenia zawiera Polski Ład? Które są korzystne, a które nie?

    Nocna zmiana - prawa pracownika

    Nocna zmiana - jakie prawa przysługują pracownikowi pracującemu w nocy? Przede wszystkim należy się dodatek do wynagrodzenia. Ile wynosi?

    Nastroje pracowników w czasie pandemii [BADANIE]

    Pracownicy w czasie pandemii - jakie nastroje przeważają na polskim rynku pracy? Czy zmieniła się motywacja do pracy? Jak wygląda komunikacja w firmie?

    Polski Ład niekorzystny dla lepiej zarabiających

    Polski Ład jest niekorzystny dla lepiej zarabiających. Jakie zmiany wprowadza? Czego brakuje?

    Szwecja - praca w lesie

    Praca w Szwecji - pracownicy sezonowi zatrudniani do sadzenia i czyszczenia lasów bywają wykorzystywani przez pracodawców. Jak? Ile zarabiają?

    Niemcy i Holandia walczą o polskich pracowników

    Praca w Niemczech i Holandii - niemieccy i holenderscy pracodawcy walczą o polskich pracowników. Dlaczego?

    Długa praca powoduje rocznie 745 tys. zgonów na świecie

    Długa praca powoduje rocznie aż 745 tys. przedwczesnych zgonów na świecie - podaje WHO. Na co najczęściej umierają przepracowane osoby?

    Tarcza a urząd pracy - do kiedy wnioski?

    Tarcza z urzędu pracy czyli dofinansowanie wynagrodzeń, pożyczka i dotacja 5000 zł - do kiedy można składać wnioski?

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę - obowiązki cudzoziemca

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nazywane jest zezwoleniem jednolitym. Jakie obowiązki ma cudzoziemiec, który otrzymał takie zezwolenie?

    Minimalne wynagrodzenie 2022

    Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2022 r. - ile płaca minimalna wyniesie brutto i netto?

    Płaca minimalna 2022

    Płaca minimalna w 2022 r. - strona związkowa proponuje wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę o 500 zł netto.

    Otrzymał wypowiedzenie w bombonierce!

    Wypowiedzenie umowy o pracę - pracownik otrzymał je w bombonierce! Czy taka forma uzasadnia prawo do przywrócenia do pracy?

    Pilotażowe szczepienia w zakładach pracy od 17 maja 2021 r.

    Szczepienia w zakładach pracy - pilotaż startuje 17 maja 2021 r. Pracodawcy mogą wspomóc proces szczepień.

    In vitro i prawo do ubezpieczenia społecznego – wyrok ETPCz

    Czy podjęcie przez pracownicę nowego zatrudnienia w trakcie procedury in vitro stanowi podstawę do odmowy ubezpieczenia społecznego?

    Kod wykonywanego zawodu w ZUS ZUA i ZUS ZZA

    Kod wykonywanego zawodu w dokumentach ZUS ZUA i ZUS ZZA to ważna zmiana, która wejdzie w życie 16 maja 2021 r. Na czym w praktyce będzie polegał nowy obowiązek?

    Kompetencje cyfrowe - tego wymagają pracodawcy [RAPORT]

    Kompetencje cyfrowe - tego przede wszystkim wymagają pracodawcy. Cyfryzacja rynku pracy to trend przyspieszony przez epidemię koronawirusa. Jak nową rzeczywistość oceniają pracownicy? Na to pytanie odpowiada raport "Cyfrowa ewolucja kariery".

    Dwie umowy o pracę - składki ZUS

    Dwie umowy o pracę - co na to prawo? Składki ZUS opłaca się od jednej czy dwóch umów?

    Poważne zachorowanie - oszczędności PPK mogą pomóc

    Poważne zachorowanie - co to jest w rozumieniu ustawy o PPK? Jak oszczędności PPK mogą pomóc, gdy uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zachoruje?

    Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

    Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

    Badanie trzeźwości pracownika 2021

    Badanie trzeźwości pracownika - w 2021 r. powstał projekt ustawy umożliwiający pracodawcy przeprowadzanie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracownika.

    Praca dla informatyka 2021 - zarobki i praca zdalna [ANALIZA]

    Praca dla informatyka w 2021 r. - liczba ofert pracy dla informatyków wciąż rośnie. Dla pracowników z branży IT liczą się zarobki i praca zdalna. Analiza przedstawia obecną sytuację informatyków na rynku pracy.

    Godziny pracy 2021

    Godziny pracy 2021 - ile godzin pracy i dni wolnych od pracy wypada w poszczególnych miesiącach? Jak obliczyć godziny pracy?

    Długotrwałe niewykonywanie obowiązków - wypowiedzenie umowy

    Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?

    Rozliczanie czasu pracy zdalnej

    Czas pracy zdalnej to dosyć kłopotliwe zagadnienie. Jak ewidencjonować i kontrolować pracownika na home office? W jaki sposób rozliczać nadgodziny i wprowadzić zadaniowy czas pracy?