Czy od umowy o dzieło pobiera się składki?

Umowa o dzieło - najważniejsze informacje

Umowa o dzieło jest umową nazwaną, uregulowa­ną w art. 627-646 k.c. Przez umowę o dzieło przyj­mujący zamówienie (zwany dalej także wykonawcą) zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło jest umową rezultatu i wymaga, by działa­nie przyjmującego określone zamówienie doprowa­dziło do konkretnego, indywidualnie oznaczonego efektu (dzieła).

Umowa o dzieło może być zawierana między oso­bami fizycznymi, prawnymi oraz jednostkami orga­nizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej. Przedmiotem omawianej umowy powinno być kon­kretne dzieło, uzgodnione przez strony, przy czym może być ono rozumiane szeroko: jako obejmujące zarówno przedmioty w postaci materialnej (np. zbu­dowanie budynku, wykonanie szafki kuchennej, wyrzeźbienie figurki), jak i w postaci niematerial­nej (np. napisanie piosenki, zorganizowanie kon­certu lub konferencji).

Z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o dzie­ło wykonawcy nie przysługują żadne uprawnienia z zakresu prawa pracy, ponieważ umowa o dzieło jest umową cywilnoprawną i nie podlega przepisom prawa pracy. Pracodawca powinien jedynie zapew­nić takiej osobie bezpieczne i higieniczne warunki pracy, jeżeli wykonuje ona pracę na terenie zakła­du pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

Redakcja poleca produkt: Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne (PDF)

Jeżeli zatrudnienie na podstawie umowy o dzie­ło spełnia warunki właściwe dla umowy o pracę, tzn. praca jest wykonywana w podporządkowaniu, w stałych godzinach, w stałym miejscu, osobiście, za wynagrodzeniem w pieniądzu, to bez względu na nazwę umowy taką pracę uważa się za zatrud­nienie na podstawie stosunku pracy. Wykonawca może wówczas wystąpić do sądu pracy o uznanie zawartej umowy o dzieło za umowę o pracę.

Umowa o dzieło a wynagrodzenie

Umowa o dzieło zawsze jest odpłatna. Wysokość wynagrodzenia za wykonanie dzieła można okre­ślić ryczałtowo, przez wskazanie podstaw do jego ustalenia. Jeżeli strony nie określiły wyso­kości wynagrodzenia ani nie wskazały podstaw do jego ustalenia, uznaje się w razie wątpliwo­ści, że strony miały na myśli zwykłe wynagrodze­nie za dzieło tego rodzaju. Jeżeli również w ten sposób nie można ustalić wysokości wynagro­dzenia, wykonawcy należy się wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym nakładom przyjmującego zamówienie.

Strony mogą również określić wynagrodzenie za wykonanie umowy w formie kosztorysowej, tj. na podstawie zestawienia planowanych prac i przewi­dywanych kosztów. Jeżeli podczas wykonywania dzieła zarządzenie właściwego organu państwo­wego zmieniło wysokość cen lub stawek obowią­zujących dotychczas w obliczeniach kosztoryso­wych, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany umówionego wynagrodzenia. Nie dotyczy to jednak należności uiszczonej za materiały lub robociznę przed zmianą cen lub stawek. Jeśli w trakcie wykonywania dzieła zajdzie koniecz­ność przeprowadzenia prac, które nie były prze­widziane w zestawieniu prac planowanych będą­cych podstawą obliczenia wynagrodzenia koszto­rysowego, a zestawienie sporządził zamawiający, przyjmujący zamówienie może żądać odpowied­niego podwyższenia umówionego wynagrodze­nia.

W przypadku gdy zestawienie planowanych prac sporządził przyjmujący zamówienie, może on żądać podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności przeprowadzenia prac dodatkowych. Przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, jeże­li wykonał dodatkowe prace bez uzyskania zgody zamawiającego.

Gdyby zaszła konieczność znacznego podwyższe­nia wynagrodzenia kosztorysowego, zamawiający może niezwłocznie odstąpić od umowy i zapłacić przyjmującemu zamówienie odpowiednią część umówionego wynagrodzenia. Jeżeli strony umówi­ły się na wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wyna­grodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac.

Umowa o dzieło a podatek

Przychody uzyskiwane z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy o dzieło uznaje się za przy­chody z działalności wykonywanej osobiście, pod warunkiem że są uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej albo od właściciela (posiadacza) nierucho­mości, w której lokale są wynajmowane, lub dzia­łającego w jego imieniu zarządcy albo administra­tora, jeżeli podatnik wykonuje usługi wyłącznie na potrzeby związane z tą nieruchomością. Taki spo­sób opodatkowania przychodów z umów o dzieło nie dotyczy przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów z umów o zarządzanie przedsię­biorstwem.

W przypadku umów o dzieło koszty uzyskania przychodów zostały ustalone w sposób zryczałtowany i wynoszą 20% uzyskanego przycho­du, pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emery­talne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Jeżeli jednak podatnik jest w stanie udowodnić, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż 20% uzyskanego przychodu, to koszty uzyskania przyj­muje się w wysokości kosztów faktycznie ponie­sionych.

Wypłacający należności jest zobowiązany odprowadzić zaliczkę na podatek (18%) oraz spo­rządzić i przekazać podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu imienną informację o wyso­kości osiągniętego dochodu w terminie do końca lutego następnego roku (PIT-11). Jeżeli przyjmują­cym zamówienie jest przedsiębiorca, który złoży oświadczenie, że czynności wykonywane w ramach umowy o dzieło wchodzą w zakres jego działalno­ści gospodarczej, wówczas zamawiający jako płat­nik nie ma obowiązku potrącania zaliczki na poda­tek dochodowy od wypłacanej należności. W takiej sytuacji podatek od tego przychodu odprowadzi przedsiębiorca.

Ubezpieczenie społeczne i zdrowotne

Samoistnie wykonywana umowa o dzieło nie jest tytułem ani do obowiązkowych, ani do dobrowol­nych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego.

Wyjątek: tytułem do opłacenia składek na obo­wiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz ubezpie­czenie zdrowotne jest umowa o dzieło zawarta z własnym pracownikiem oraz praca na podstawie umowy o dzieło wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym wykonawca pozostaje w stosunku pracy.

Osiągnięty wówczas przychód uważa się do celów ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowot­nego za przychód ze stosunku pracy, a nie za przy­chód z umowy cywilnoprawnej.

Zadaj pytanie na FORUM