Podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne - nowy obowiązek od 15 lutego 2024

• Podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne - nowy obowiązek od 15 lutego 2024 - standardy ochrony małoletnich
• Kim jest małoletni? Kim jest młodociany?
• SOM w podmiotach świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne, a także prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego - wytyczne
• Praca młodocianych w hotelach

Podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne - nowy obowiązek od 15 lutego 2024 - standardy ochrony małoletnich

To szczególny środek ochrony dla młodocianych wprowadzony w związku z nowelizacją prawa rodzinnego i wdrożeniem przepisów przeciwko przestępczości na tle seksualnym, których ofiarą bardzo często padają dzieci. Podmioty takie jak: placówki oświatowe, opiekuńcze, wychowawcze, resocjalizacyjne, religijne, artystyczne, medyczne, rekreacyjne, sportowe lub związaną z rozwijaniem zainteresowań, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni jak i podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne, a także prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego, mają obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich (SOM), do 15 lutego 2024 roku. Wyżej wymienione podmioty miały na to 6 miesięcy, bowiem wtedy znowelizowano przepisy. Taki SOM powinien przybrać formę pisemną i być napisany zrozumiałym i przystępnym językiem, aby małoletni wiedział jak zachować się kiedy jego prawa zostały naruszone. Do kogo się zgłosić i jak zainicjować procedurę. W projekcie do uzasadnienia zmian podkreślono, że SOM mają na celu zniwelować zjawisko przestępczości w stosunku do małoletnich: (…) przeciwdziałanie im wymaga przedsięwzięcia środków o charakterze tak profilaktycznym jak i interwencyjnym ukierunkowanym na zawiadomienie właściwych organów oraz natychmiastową pomoc skrzywdzonemu, jego bliskim (o ile nie są krzywdzicielami) a także, w stosownych przypadkach, wsparcie otoczenia. Musi to znajdować odzwierciedlenie w omawianych procedurach, które tylko w ten sposób spełnią cel, który przyświeca ich wprowadzeniu.". Palcówki powinny udostępnić SOM np. na swojej stronie internetowej, umieścić w widocznym miejscu w swoim lokalu, w wersji zupełnej oraz skróconej. Co ważne, co najmniej raz na dwa lata należy należy dokonywać przeglądu procedury SOM. Dlaczego? Choćby z tego względu, że przepisy i realia się zmieniają. Oczywiście nie zmienia to faktu, że w tzw. międzyczasie procedura może być aktualizowana czy modyfikowana. Podmiot ją prowadzący ma w tym zakresie dowolność, bo wytyczne są dość generalne. 

Kim jest małoletni? Kim jest młodociany?

Małoletni to osoba, która nie ukończyła 18 roku życia lub uzyskała pełnoletność (wyjątek stanowi kobieta, która za zezwoleniem sądu wstąpi w związek małżeński po ukończeniu 16 lat). Taką definicję można wywieść z art. 10 § 1 i 2 Kodeksu Cywilnego. Należy jednak mieć na uwadze, że to nie zawsze jest tożsame z definicją nieletniego, np. na gruncie prawa wykroczeń czy prawa karnego, jak i np. definicją młodocianego na gruncie prawa pracy. Istotny jest więc kontekst w jakim chcemy zakwalifikować daną granicę wieku.

SOM w podmiotach świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne, a także prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego - wytyczne

Obowiązek wprowadzenia standardów mają podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne, a także prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego, w zakresie niezbędnym do zapewnienia ochrony małoletnich. W takich miejscach, SOM w sposób szczególny powinny być dostosowane do charakteru i rodzaju prowadzonych usług. W tych obiektach w standardach ochrony małoletnich powinny się znaleźć m.in. postanowienia zapewniające:

1) zasady zapewniające bezpieczne relacje między personelem podmiotu a małoletnim, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich; 
2) zasady i procedury identyfikacji małoletniego przebywającego w obiekcie hotelarskim i jego relacji w stosunku do osoby dorosłej, z którą przebywa w tym obiekcie; 
3) zasady i procedury reagowania w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że dobro małoletniego znajdującego się na terenie obiektu hotelarskiego lub korzystającego z usług turystycznych jest zagrożone; 
4) procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę
małoletniego oraz zawiadamianie sądu opiekuńczego; 
5) zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu podmiotu do stosowania standardów, 
zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności.                       6) zasady przeglądu i aktualizacji standardów; 
7) zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki lub organizatora do stosowania 
standardów, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności; 
8) zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów 
do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania; 
9) osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu 
wsparcia; 
10) sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego. 

Praca młodocianych w hotelach

Młodocianym w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465) jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. W Polsce dozwolone jest zatrudnianie młodocianych, jednak po spełnieniu kilku warunków. Generalnie młodociani mogą być zatrudnieni w ramach: przygotowania zawodowego, przyuczenia do wykonywania danej pracy w ramach szkoły branżowej do której uczęszczają, np. jako przyszli fryzjerzy, kelnerzy, mechanicy, pracownicy obsługi hotelowej czy w ramach gastronomii. W innym celu niż przygotowanie zawodowe, tj. młodociany może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac.. Istnieją wprawdzie prace wzbronione młodocianym, jednak wyjątkowo zezwala się na zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych młodocianym, jeżeli jest to niezbędne do odbycia przygotowania zawodowego młodocianych. Jednak musi się to odbywać ze szczególnym poszanowaniem BHP, w ściśle określonych w rozporządzeniu warunkach (np. liczba godzin takiej pracy - w zależności od specyfiki pracy). Przykładem są właśnie prace w warunkach mogących stanowić nadmierne obciążenie psychiczne, w szczególności prace pokojowych w domach wczasowych i turystycznych, pensjonatach i hotelach, w tym hotelach robotniczych.