Standardy Ochrony Małoletnich w OSP od 15 lutego 2024

• Czy OPS dodatkowo musi mieć wprowadzone standardy ochrony małoletnich?
• Ochrona młodocianych - ustawa
• Czym są standardy ochrony małoletnich?
• Kto ma obowiązek wprowadzić standardy ochrony małoletnich?
• Co powinno znajdować się w standardach ochrony małoletnich?
• Gdzie ogłosić standardy ochrony małoletnich?
• Przegląd standardów - minimum raz na dwa lata
• Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej o standardach ochrony małoletnich

Czy OPS dodatkowo musi mieć wprowadzone standardy ochrony małoletnich?

Tak, od dnia 15 lutego 2024 r. muszą obowiązywać Standardy Ochrony Małoletnich w OSP, w których funkcjonują MDP lub DDP. Szczegóły poniżej.

Ochrona młodocianych - ustawa

W dniu 15 lutego 2024 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606, dalej jako: ustawa). Prezydent RP podpisał ustawę w dniu 2 sierpnia 2023 r. Ustawa została ogłoszona w dniu 14 sierpnia 2023 r., a w związku z tym, że w jej  art. 10 wskazano, że podmioty, o których mowa w art. 22b ust. 1 oraz art. 22c ust. 3 ustawy zmienianej w art. 7, mają obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, to właśnie w dniu 15 lutego 2024 r. przypada ten termin. 

Czym są standardy ochrony małoletnich?

Standardy ochrony małoletnich stanowią jeden z rodzajów szczególnych środków ochrony małoletnich. W standardach uwzględnia się sytuację dzieci niepełnosprawnych oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Co bardzo ważne, standardy powinny być tak przygotowane, aby osoby małoletnie je całkowicie zrozumiały, aby wiedziały jak zachować się w konkretnych sytuacjach oraz jakie prawa im przysługują. Nie może to być trudna, skomplikowana procedura prawna. W projekcie do uzasadnienia wprowadzonych zmian podkreślono: "Nowy, szczególny środek oznacza, że wszystkie ww. placówki lub prowadzący wymienioną w nim działalności, muszą posiadać ustalone procedury ochrony małoletnich przed krzywdzeniem. Popełnianie przestępstw z użyciem przemocy, czy też przestępstw o charakterze seksualnym wobec małoletnich ma charakter wielowymiarowy, przeciwdziałanie im wymaga przedsięwzięcia środków o charakterze tak profilaktycznym jak i interwencyjnym ukierunkowanym na zawiadomienie właściwych organów oraz natychmiastową pomoc skrzywdzonemu, jego bliskim (o ile nie są krzywdzicielami) a także, w stosownych przypadkach, wsparcie otoczenia. Musi to znajdować odzwierciedlenie w omawianych procedurach, które tylko w ten sposób spełnią cel, który przyświeca ich wprowadzeniu.".

Kto ma obowiązek wprowadzić standardy ochrony małoletnich?

Obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich ma każdy: 

• organ zarządzający jednostką systemu oświaty, o której mowa w art. 2 pkt 1–8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900), oraz inną placówką oświatową, opiekuńczą, wychowawczą, resocjalizacyjną, religijną, artystyczną, medyczną, rekreacyjną, sportową lub związaną z rozwijaniem zainteresowań, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni;
• organizator działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, 
  medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich. 

Co powinno znajdować się w standardach ochrony małoletnich?

Standardy ochrony małoletnich muszą być dostosowane do charakteru i rodzaju placówki lub działalności. Ze względu na różnorodność podmiotów, których dotyczą standardy nie ma uniwersalnych wytycznych jak powinny wyglądać standardy. Ustawodawca podpowiada jedynie, co w szczególności określa się w standardach. Nie są to jednak jedyne zagadnienia, które powinny się w nich znaleźć, ponieważ jest to katalog otwarty. Użyto bowiem sformułowania: "w szczególności." Jakie są więc te generalne wytyczne? 

W standardach wprowadzanych w placówce lub miejscu prowadzonej działalności, o których mowa powyżej należy określić także: 
1) wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone; 
2) zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet; 
3) procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej 
formie; 
4) zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia. 

Gdzie ogłosić standardy ochrony małoletnich?

Większość podmiotów, które mają wprowadzić standardy powinny udostępnić je na swojej stronie internetowej oraz wywieszają w widocznym miejscu w swoim lokalu, w wersji zupełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla małoletnich. 

Przegląd standardów - minimum raz na dwa lata

Większość podmiotów zobowiązanych do wprowadzenia standardów, co najmniej raz na dwa lata dokonywać
oceny standardów w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy pisemnie udokumentować. 

Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej o standardach ochrony małoletnich

Jak podaje Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej: "przewidywał, że opracuje dla OSP wzorcowe standardy ochrony małoletnich. Jakkolwiek art. 22c ustawy określa co trzeba uwzględnić w standardach to ZOSP RP wstrzymywał się z opracowaniem wzorcowych standardów do czasu ukazania się wytycznych do opracowania standardów. Przygotowanie wytycznych do opracowania standardów leży w kompetencjach Zespołu do Spraw Ochrony Małoletnich, który ma działać przy Ministrze Sprawiedliwości (art. 22s ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich). Procedura powołania członków Zespołu do Sprawa Ochrony Małoletnich została wszczęta przez Ministra Sprawiedliwości 8 listopada 2023 r. Poniżej link:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ogloszenie-o-rozpoczeciu-procedury-powolywania-czlonkow-zespolu-do-spraw-ochrony-maloletnich. Zespół do Spraw Ochrony Małoletnich, jak dotąd, nie został powołany. Nie możemy więc liczyć, by do 15 lutego 2024 r. Zespół ten wytyczne przygotował. Dlatego ZOSP RP podjął szybkie prace nad opracowaniem wzorcowych Standardów, tak by na początku lutego 2024 r. mogły być one udostępnione OSP (m.in. na stronie internetowej Związku). Władzą uprawnioną do wprowadzenia standardów będzie Zarząd OSP.".