Kategorie

Odszkodowanie a wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia

Magdalena Kasprzak
Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Odszkodowanie a wynagrodzenie za skrcóny okres wypowiedzenia. /Fot. Fotolia
inforCMS
Odszkodowanie i wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia to podwójna finansowa odpowiedzialność pracodawcy za bezpodstawne skrócenie okresu wypowiedzenia. Skrócenie przysługującego pracownikowi okresu wypowiedzenia umowy o pracę stanowi naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów określonych w przepisach Kodeksu pracy. Ustawodawca potraktował je w sposób szczególny.

Zastosowanie okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany następuje nie tylko w przypadku zastosowania okresu krótszego niż to uzasadnia staż pracy pracownika (np. jednomiesięcznego zamiast trzymiesięcznego). Ze skróceniem okresu wypowiedzenia mamy również do czynienia przy niewłaściwym określeniu terminu ustania stosunku pracy (np. przy miesięcznym wypowiedzeniu złożonym 20. dnia błędnie oznaczono termin rozwiązania stosunku pracy na 20. następnego miesiąca – zamiast na jego koniec). 

Wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia 

Niezależnie od formy skrócenia okresu wypowiedzenia, przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) przewidują dwie sankcje takiego zachowania. W razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy (art. 49 k.p.). Pierwszą sankcją jest zatem rozwiązanie umowy o pracę z upływem okresu wymaganego. Oznacza to, że do tego czasu strony powinny wykonywać swoje obowiązki wynikające z nawiązanego stosunku pracy – pracownik świadczyć pracę umówionego rodzaju, a pracodawca zatrudniać pracownika i wypłacać umówione wynagrodzenie. 

Przykład 

Przez pomyłkę skróciliśmy pracownikowi stowarzyszenia przysługujący mu okres wypowiedzenia umowy o pracę. Umowa powinna rozwiązać się z końcem marca 2013 r. W wypowiedzeniu umowy o pracę, jako datę zakończenia stosunku pracy wskazaliśmy 31 stycznia 2013 r. Czy pracownik ma prawo do „dodatkowego” wynagrodzenia za dwa miesiące skróconego okresu wypowiedzenia, skoro faktycznie je przepracuje? 

Nie – w takim przypadku pracownik pozostanie w pracy za normalnym wynagrodzeniem. Umowa o pracę tego pracownika powinna rozwiązać się dopiero z końcem marca 2013 r. 

Reklama

Przepis art. 49 k.p. przewiduje, że w razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy. W sytuacji opisanej w pytaniu umowa o pracę nie została jeszcze rozwiązana. Możliwa jest zatem zmiana w dokonanym wypowiedzeniu, polegająca na wskazaniu prawidłowego terminu zakończenia umowy. W związku z tym pracownik będzie mógł do końca marca normalnie świadczyć pracę za przysługującym mu wynagrodzeniem. W takim przypadku nie ma podstaw prawnych do wypłaty pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 49 k.p. 

Jeśli po upływie nieprawidłowo zastosowanego (skróconego) okresu wypowiedzenia pracodawca nie dopuszcza pracownika do pracy, w grę wchodzi druga sankcja – pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy.

Zobacz także: Uprawnienia pracownika w związku z bezprawnym wypowiedzeniem

Przykład 

Przez pomyłkę skróciliśmy pracownikowi stowarzyszenia przysługujący mu okres wypowiedzenia. Umowa powinna rozwiązać się z końcem stycznia 2013 r. W wypowiedzeniu umowy o pracę jako datę zakończenia stosunku pracy wskazaliśmy 30 listopada 2012 r. Czy pracownik ma prawo do „dodatkowego” wynagrodzenia za dwa miesiące skróconego okresu wypowiedzenia, jeżeli jego umowa rozwiązała się z końcem listopada 2012 r.? 

Reklama

Tak – pracownik będzie uprawniony do wynagrodzenia za skrócony okres przysługującego mu wypowiedzenia na podstawie art. 49 k.p. Co więcej – termin rozwiązania umowy o pracę zostanie przesunięty na koniec prawidłowo ustalonego okresu wypowiedzenia – czyli na 31 stycznia 2013 r. Pracownik ma zatem prawo do wynagrodzenia za 2 miesiące tytułem skróconego, a przysługującego mu okresu wypowiedzenia. 

Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia, do czasu rozwiązania umowy o pracę pracownika – czyli za skrócony okres przysługującego mu wypowiedzenia – stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop (§ 1 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy). Obliczając wysokość takiego wynagrodzenia, posługujemy się zatem przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop – w zakresie potrzebnym do ustalenia wysokości miesięcznego wynagrodzenia pracownika. 

Składniki wynagrodzenia: 

  • określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości – uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do wynagrodzenia,
  •  przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż miesiąc, uzyskane przez pracownika i wypłacone w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do wynagrodzenia – uwzględnia się w przeciętnej wysokości z tego okresu,
  • przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do wynagrodzenia – uwzględnia się w średniej wysokości z tego okresu. 

Przykład

Pracownik był zatrudniony w fundacji na czas nieokreślony. Zamiast 3 miesięcy okresu wypowiedzenia jego umowa rozwiązała się z końcem grudnia 2012 r. (czyli po 2 miesiącach). Musimy wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia. Jak obliczyć jego wysokość, gdy pracownik otrzymywał wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości 1800 zł, premię regulaminową za grudzień w wysokości 150 zł, za listopad 180 zł, za październik 150 zł i za wrzesień w wysokości 200 zł? Pracownik otrzymywał również dodatek motywacyjny w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego. 

Obliczamy miesięczne wynagrodzenie pracownika, stanowiące podstawę przysługującego mu wynagrodzenia za okres skróconego wypowiedzenia umowy o pracę. 

1800 zł – stałe miesięczne wynagrodzenie pracownika. 

Prawo do wynagrodzenia z tytułu skrócenia przysługującego mu okresu wypowiedzenia pracownik nabył w styczniu 2013 r. W związku z tym zmienne składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc ustalamy z grudnia, listopada i października 2012 r. – czyli z trzech miesięcy poprzedzających nabycie prawa do wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia. 

150 zł – premia za grudzień,
180 zł – premia za listopad,
150 zł – premia za październik.
150 zł + 180 zł + 150 zł = 480 zł.
480 zł : 3 miesiące = 160 zł (średnia premii z 3 miesięcy).
10% x 1800 zł = 180 zł (wysokość dodatku motywacyjnego wypłacanego wraz z wynagrodzeniem zasadniczym).
1800 zł + 160 zł + 180 zł = 2140 zł (miesięczne wynagrodzenie pracownika). 

Pracownik ma prawo do wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia, który wynosił 1 miesiąc. Przysługujące mu wynagrodzenie z tego tytułu wyniesie zatem 2140 zł. 

Wynagrodzenia, odszkodowania i inne należności ustalane w wysokości wynagrodzenia za jeden dzień lub wielokrotności wynagrodzenia za jeden dzień oblicza się, dzieląc miesięczną kwotę ustaloną według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop przez współczynnik ekwiwalenty, a następnie mnożąc przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie, odszkodowanie lub inna należność są ustalane (§ 2a rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań).

Polecamy również serwis: Rozliczanie wynagrodzeń

Wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia, a wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy 

W prawie pracy obowiązuje zasada, zgodnie z którą pracownik ma tyle roszczeń wynikłych z jednego zdarzenia, ile przewiduje prawo – chyba że ustanowiono przepis, że jedno roszczenie wyłącza drugie. Jeżeli pracodawca zastosował zbyt krótki okres wypowiedzenia, to w razie przywrócenia pracownika do pracy na podstawie art. 45 § 1 k.p., pracownikowi należy się wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy – niezależnie od wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia przysługującego z art. 49 k.p. Jak wynika bowiem z art. 47 k.p., pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, który jest objęty szczególną ochroną przed zwolnieniem (wiek, ciąża, urlop macierzyński), wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy. Innymi słowy, w przypadku gdy sąd uzna, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (np. ze względu na zastosowanie krótszego niż wymagany okresu wypowiedzenia) i zasądzi przywrócenie pracownika do pracy – pracownik uzyska prawo do wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia (z art. 49 k.p.), jak również może uzyskać wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (z art. 47 k.p.) – jeżeli faktycznie taki okres wystąpił. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy również liczymy jak ekwiwalent za urlop. 

Wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia a odszkodowanie 

W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (np. przez skrócenie przysługującego pracownikowi okresu wypowiedzenia), sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. 

W przypadku gdy pracownik zostanie przywrócony do pracy, otrzyma jedynie wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia. Natomiast gdy przywrócenie do pracy nie jest możliwe lub gdy pracownik wnioskuje jedynie o odszkodowanie, sąd zasądzi odszkodowanie za naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę. Jeśli naruszenie takie polegało na skróceniu przysługującego pracownikowi okresu wypowiedzenia, pracownik – poza odszkodowaniem – otrzyma również wynagrodzenie za skrócone wypowiedzenie. 

Odszkodowanie z art. 45 § 1 k.p. przysługuje pracownikowi niezależnie od wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia z art. 49 k.p. Pracownik otrzyma zatem dwa świadczenia z innych tytułów prawnych. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 471 k.p.). Wszystko zależy od tego, w jaki sposób skrócono pracownikowi przysługujący mu okres wypowiedzenia. Wysokość odszkodowania ustalana jest podobnie jak wynagrodzenie z art. 49 i 47 k.p. – czyli na zasadach obowiązujących przy ustaleniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Podstawa prawna:

Źródło: Poradnik Organizacji Non Profit
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.