Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odszkodowanie a wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia

Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Odszkodowanie a wynagrodzenie za skrcóny okres wypowiedzenia. /Fot. Fotolia
Odszkodowanie a wynagrodzenie za skrcóny okres wypowiedzenia. /Fot. Fotolia
inforCMS
Odszkodowanie i wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia to podwójna finansowa odpowiedzialność pracodawcy za bezpodstawne skrócenie okresu wypowiedzenia. Skrócenie przysługującego pracownikowi okresu wypowiedzenia umowy o pracę stanowi naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów określonych w przepisach Kodeksu pracy. Ustawodawca potraktował je w sposób szczególny.

Zastosowanie okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany następuje nie tylko w przypadku zastosowania okresu krótszego niż to uzasadnia staż pracy pracownika (np. jednomiesięcznego zamiast trzymiesięcznego). Ze skróceniem okresu wypowiedzenia mamy również do czynienia przy niewłaściwym określeniu terminu ustania stosunku pracy (np. przy miesięcznym wypowiedzeniu złożonym 20. dnia błędnie oznaczono termin rozwiązania stosunku pracy na 20. następnego miesiąca – zamiast na jego koniec). 

Wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia 

Niezależnie od formy skrócenia okresu wypowiedzenia, przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) przewidują dwie sankcje takiego zachowania. W razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy (art. 49 k.p.). Pierwszą sankcją jest zatem rozwiązanie umowy o pracę z upływem okresu wymaganego. Oznacza to, że do tego czasu strony powinny wykonywać swoje obowiązki wynikające z nawiązanego stosunku pracy – pracownik świadczyć pracę umówionego rodzaju, a pracodawca zatrudniać pracownika i wypłacać umówione wynagrodzenie. 

Przykład 

Przez pomyłkę skróciliśmy pracownikowi stowarzyszenia przysługujący mu okres wypowiedzenia umowy o pracę. Umowa powinna rozwiązać się z końcem marca 2013 r. W wypowiedzeniu umowy o pracę, jako datę zakończenia stosunku pracy wskazaliśmy 31 stycznia 2013 r. Czy pracownik ma prawo do „dodatkowego” wynagrodzenia za dwa miesiące skróconego okresu wypowiedzenia, skoro faktycznie je przepracuje? 

Nie – w takim przypadku pracownik pozostanie w pracy za normalnym wynagrodzeniem. Umowa o pracę tego pracownika powinna rozwiązać się dopiero z końcem marca 2013 r. 

Przepis art. 49 k.p. przewiduje, że w razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy. W sytuacji opisanej w pytaniu umowa o pracę nie została jeszcze rozwiązana. Możliwa jest zatem zmiana w dokonanym wypowiedzeniu, polegająca na wskazaniu prawidłowego terminu zakończenia umowy. W związku z tym pracownik będzie mógł do końca marca normalnie świadczyć pracę za przysługującym mu wynagrodzeniem. W takim przypadku nie ma podstaw prawnych do wypłaty pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 49 k.p. 

Jeśli po upływie nieprawidłowo zastosowanego (skróconego) okresu wypowiedzenia pracodawca nie dopuszcza pracownika do pracy, w grę wchodzi druga sankcja – pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy.

Zobacz także: Uprawnienia pracownika w związku z bezprawnym wypowiedzeniem

Przykład 

Przez pomyłkę skróciliśmy pracownikowi stowarzyszenia przysługujący mu okres wypowiedzenia. Umowa powinna rozwiązać się z końcem stycznia 2013 r. W wypowiedzeniu umowy o pracę jako datę zakończenia stosunku pracy wskazaliśmy 30 listopada 2012 r. Czy pracownik ma prawo do „dodatkowego” wynagrodzenia za dwa miesiące skróconego okresu wypowiedzenia, jeżeli jego umowa rozwiązała się z końcem listopada 2012 r.? 

Tak – pracownik będzie uprawniony do wynagrodzenia za skrócony okres przysługującego mu wypowiedzenia na podstawie art. 49 k.p. Co więcej – termin rozwiązania umowy o pracę zostanie przesunięty na koniec prawidłowo ustalonego okresu wypowiedzenia – czyli na 31 stycznia 2013 r. Pracownik ma zatem prawo do wynagrodzenia za 2 miesiące tytułem skróconego, a przysługującego mu okresu wypowiedzenia. 

Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia, do czasu rozwiązania umowy o pracę pracownika – czyli za skrócony okres przysługującego mu wypowiedzenia – stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop (§ 1 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy). Obliczając wysokość takiego wynagrodzenia, posługujemy się zatem przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop – w zakresie potrzebnym do ustalenia wysokości miesięcznego wynagrodzenia pracownika. 

Składniki wynagrodzenia: 

  • określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości – uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do wynagrodzenia,
  •  przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż miesiąc, uzyskane przez pracownika i wypłacone w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do wynagrodzenia – uwzględnia się w przeciętnej wysokości z tego okresu,
  • przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do wynagrodzenia – uwzględnia się w średniej wysokości z tego okresu. 

Przykład

Pracownik był zatrudniony w fundacji na czas nieokreślony. Zamiast 3 miesięcy okresu wypowiedzenia jego umowa rozwiązała się z końcem grudnia 2012 r. (czyli po 2 miesiącach). Musimy wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia. Jak obliczyć jego wysokość, gdy pracownik otrzymywał wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości 1800 zł, premię regulaminową za grudzień w wysokości 150 zł, za listopad 180 zł, za październik 150 zł i za wrzesień w wysokości 200 zł? Pracownik otrzymywał również dodatek motywacyjny w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego. 

Obliczamy miesięczne wynagrodzenie pracownika, stanowiące podstawę przysługującego mu wynagrodzenia za okres skróconego wypowiedzenia umowy o pracę. 

1800 zł – stałe miesięczne wynagrodzenie pracownika. 

Prawo do wynagrodzenia z tytułu skrócenia przysługującego mu okresu wypowiedzenia pracownik nabył w styczniu 2013 r. W związku z tym zmienne składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc ustalamy z grudnia, listopada i października 2012 r. – czyli z trzech miesięcy poprzedzających nabycie prawa do wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia. 

150 zł – premia za grudzień,
180 zł – premia za listopad,
150 zł – premia za październik.
150 zł + 180 zł + 150 zł = 480 zł.
480 zł : 3 miesiące = 160 zł (średnia premii z 3 miesięcy).
10% x 1800 zł = 180 zł (wysokość dodatku motywacyjnego wypłacanego wraz z wynagrodzeniem zasadniczym).
1800 zł + 160 zł + 180 zł = 2140 zł (miesięczne wynagrodzenie pracownika). 

Pracownik ma prawo do wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia, który wynosił 1 miesiąc. Przysługujące mu wynagrodzenie z tego tytułu wyniesie zatem 2140 zł. 

Wynagrodzenia, odszkodowania i inne należności ustalane w wysokości wynagrodzenia za jeden dzień lub wielokrotności wynagrodzenia za jeden dzień oblicza się, dzieląc miesięczną kwotę ustaloną według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop przez współczynnik ekwiwalenty, a następnie mnożąc przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie, odszkodowanie lub inna należność są ustalane (§ 2a rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań).

Polecamy również serwis: Rozliczanie wynagrodzeń

Wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia, a wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy 

W prawie pracy obowiązuje zasada, zgodnie z którą pracownik ma tyle roszczeń wynikłych z jednego zdarzenia, ile przewiduje prawo – chyba że ustanowiono przepis, że jedno roszczenie wyłącza drugie. Jeżeli pracodawca zastosował zbyt krótki okres wypowiedzenia, to w razie przywrócenia pracownika do pracy na podstawie art. 45 § 1 k.p., pracownikowi należy się wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy – niezależnie od wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia przysługującego z art. 49 k.p. Jak wynika bowiem z art. 47 k.p., pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, który jest objęty szczególną ochroną przed zwolnieniem (wiek, ciąża, urlop macierzyński), wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy. Innymi słowy, w przypadku gdy sąd uzna, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (np. ze względu na zastosowanie krótszego niż wymagany okresu wypowiedzenia) i zasądzi przywrócenie pracownika do pracy – pracownik uzyska prawo do wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia (z art. 49 k.p.), jak również może uzyskać wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (z art. 47 k.p.) – jeżeli faktycznie taki okres wystąpił. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy również liczymy jak ekwiwalent za urlop. 

Wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia a odszkodowanie 

W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (np. przez skrócenie przysługującego pracownikowi okresu wypowiedzenia), sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. 

W przypadku gdy pracownik zostanie przywrócony do pracy, otrzyma jedynie wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia. Natomiast gdy przywrócenie do pracy nie jest możliwe lub gdy pracownik wnioskuje jedynie o odszkodowanie, sąd zasądzi odszkodowanie za naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę. Jeśli naruszenie takie polegało na skróceniu przysługującego pracownikowi okresu wypowiedzenia, pracownik – poza odszkodowaniem – otrzyma również wynagrodzenie za skrócone wypowiedzenie. 

Odszkodowanie z art. 45 § 1 k.p. przysługuje pracownikowi niezależnie od wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia z art. 49 k.p. Pracownik otrzyma zatem dwa świadczenia z innych tytułów prawnych. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 471 k.p.). Wszystko zależy od tego, w jaki sposób skrócono pracownikowi przysługujący mu okres wypowiedzenia. Wysokość odszkodowania ustalana jest podobnie jak wynagrodzenie z art. 49 i 47 k.p. – czyli na zasadach obowiązujących przy ustaleniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Podstawa prawna:

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: Poradnik Organizacji Non Profit
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Podwyżki dla doktorantów?
    Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, zapowiedział podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich. Czy podwyżki dotyczą także doktorantów? Ile wyniosą? Kiedy można się ich spodziewać?
    Kto i kiedy wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu?
    Dlaczego zaświadczenie o zatrudnieniu jest potrzebne pracownikowi? Kto wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu? Jakie informacje muszą pojawić się na zaświadczeniu o zatrudnieniu? W jaki sposób na zatrudnieniu zaświadcza się o wysokości zarobków? Czy pracodawca musi wystawić zaświadczenie o zatrudnieniu? Jak długo zaświadczenie o zatrudnieniu jest ważne?
    Bezrobocie w Polsce spadło - czy będzie jeszcze niższe?
    Bezrobocie spadło - w sierpniu stopa bezrobocia wyniosła 4,8%, tj. obniżyła się zarówno w skali miesiąca (o 0,1 pkt proc.), jak i roku (o 1 pkt. proc.) – podał GUS.
    Staż uczniowski przygotowuje do pracy
    Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania - pisze Konfederacja Lewiatan.
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone. ZUS rozpoczął wypłatę czternastek 25 sierpnia i zakończył 20 września.
    Bezrobocie w końcu sierpnia na poziomie 4,8%
    Bezrobocie w Polsce 2022. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu sierpnia 2022 roku.
    Urlop rodzicielski - 9 tygodni tylko dla ojca
    Urlop rodzicielski. W polskim Kodeksie pracy pojawi się dziewięć dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojców.
    PPK - transfer środków na lokatę
    Uczestnik PPK, który ukończył 60 lat, może przekazać środki na lokatę terminową Po ukończeniu 60. roku życia, uczestnik PPK może rozpocząć wypłatę środków z rachunku PPK bez pomniejszeń, ale rozpoczęcie wypłaty powoduje, że nowe wpłaty na PPK nie są już dokonywane. Alternatywą jest wypłata transferowa na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej. Również taki transfer powoduje zakończenie wpłat na PPK
    Zwolnienie lekarskie a wynagrodzenie chorobowe
    Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Czy zwolnienie lekarskie pozostaje w związku z wynagrodzeniem chorobowym i zasiłkiem chorobowym? Jaka jest podstawa wymiaru świadczeń chorobowych i jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe?
    Nowe oferty pracy w branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości?
    Blisko co trzecia firma (29%) branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości chce w ostatnim kwartale 2022 roku zatrudniać nowych pracowników.
    Uregulowanie pracy zdalnej - ile kosztuje?
    Projekt nowelizacji Kodeksu pracy, regulujący m.in. zasady pracy zdalnej, trafił do dalszych prac w komisji. Z dużym prawdopodobieństwem nowe przepisy zaczną więc obowiązywać w ciągu kilku miesięcy. Jak wskazują eksperci W&W Consulting oraz kancelarii CMS - obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
    Praca zdalna - ile firmy zapłacą za nowe przepisy?
    Praca zdalna - projekt nowelizacji Kodeksu pracy ureguluje zasady pracy zdalnej. Obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
    Jak technologia zmienia rynek pracy?
    Rynek pracy. Mimo że sytuacja epidemiczna jest już mniej poważna, to pracownicy przyzwyczaili się do pracy zdalnej i hybrydowej i nie chcą z niej rezygnować. Działy HR nie przestają też umawiać kandydatów na spotkania zdalne. W niedalekiej przyszłości nowym miejscem pracy, rekrutacji i szkoleń najprawdopodobniej stanie się metawersum.
    Zasada równego traktowania – ubezpieczenia społeczne
    Na czym polega zasada równego traktowania na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych? Czego dotyczy? Odpowiadamy.
    Nawiązanie stosunku pracy
    Do czego zobowiązuje się pracownik poprzez nawiązanie stosunku pracy? Jakie są cechy stosunku pracy? Kiedy pracownik może skierować przeciwko pracodawcy roszczenie o ustalenie istnienia stosunku pracy? Odpowiadamy.
    Wzrost płac a inflacja
    Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w przedsiębiorstwach w sierpniu 2022 r. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku było wyższe o 12,7% i wyniosło 6583,03 zł (brutto). W stosunku do lipca zmniejszyło się o 2,9% – podał GUS.
    Polacy ograniczają zakupy?
    Sprzedaż detaliczna w cenach stałych w sierpniu 2022 r. była wyższa niż przed rokiem o 4,2%. W porównaniu z lipcem r. wzrosła o 1% – podał GUS.
    KRUS - nowa stawka odsetek za zwłokę
    KRUS. Informacja o nowej obowiązującej stawce odsetek za zwłokę.
    Rejestracja w urzędzie pracy a pełnienie roli w zarządzie spółki
    Pozostawanie w stosunku pracy, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej wykluczają rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Czy pełnienie funkcji w zarządzie wlicza się w któryś z tych przypadków. Czy zatem nabycie statusu osoby bezrobotnej w tej sytuacji będzie możliwe?
    Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
    Zasiłek dla bezrobotnych - ile wynosi w 2022 r. i komu przysługuje? Na jaki okres jest przyznawane prawo do zasiłku? Kiedy może przypadać okres pobierania zasiłku? Czy musi wyłącznie następować po ostatnim zatrudnieniu ubezpieczonego oraz po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, czy też może przypadać w innym termie?
    Czym jest stres w pracy?
    Stres w pracy - czym jest, jakie są jego skutki i objawy? Jak zwalczać stres u pracowników? Jakie są obowiązki pracodawcy w przeciwdziałaniu stresowi w miejscu pracy?
    Ostatnie 14 emerytury już na kontach
    14 emerytura 2022 - ZUS zakończył wypłatę. W dniu 20 września przelana została ostatnia transza dla 1,3 mln osób na łączną kwotę 1,5 mld zł. W całym kraju dodatkowa wypłatę dostało 7,2 mln osób a wydatkowana na ten cel kwota wyniosła ponad 8,7 miliardów zł. Przy czym trzy czwarte uprawnionych otrzymało wypłatę w pełnej wysokości, czyli 1217,98 zł na rękę.
    Umiarkowany optymizm w sprawie wynagrodzeń - Polacy spodziewają się wzrostu dochodów
    Aż połowa Polaków spodziewa się wzrostu dochodów, a 42 proc. szacuje, że ich wysokość pozostanie bez zmian. Oczekiwania są mniej optymistyczne niż na początku roku, ale nadal wysokie, zważywszy na niepewną koniunkturę i coraz częściej zauważane przez ekonomistów spowolnienie gospodarcze.
    Renta rodzinna po zmarłym małżonku a ZFŚS
    Renta rodzinna. Czy za pracownika szkoły, który nabył prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, dokonuje się odpisu na ZFŚS?
    Zaległy urlop wypoczynkowy do 30 września
    Zaległy urlop 2022. Pracownicy, którzy dotąd nie wykorzystali urlopu przysługującego im w 2021 roku, muszą zrobić to do końca września. Obowiązek dopilnowania, aby pracownik udał się w tym terminie na zaległy wypoczynek, spoczywa na pracodawcy.