Kategorie

Czy można zatrudnić pracownika w czasie urlopu bezpłatnego

Czajkowska-Matosiuk Katarzyna
Jeden z naszych pracowników, zajmujący kierownicze stanowisko i zatrudniony na umowę na czas nieokreślony, wystąpił do nas z wnioskiem o roczny urlop bezpłatny. Wyraziliśmy zgodę na taki urlop. Ponieważ zależy nam na korzystaniu z wiedzy tego pracownika, chcielibyśmy zaproponować mu w czasie urlopu bezpłatnego zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony w wymiarze 1/32 etatu. Pracownik pracowałby w naszej firmie raz w miesiącu przez kilka godzin i wykonywał niewielką część swoich dotychczasowych zadań. Czy takie rozwiązanie jest dopuszczalne?

Jeżeli Państwa pracownik na czas urlopu bezpłatnego ma zawrzeć umowę o pracę, na podstawie której nadal będzie wykonywał te same czynności co dotychczas, to nie można mu udzielić urlopu bezpłatnego. W takim przypadku nie dojdzie do udzielenia urlopu bezpłatnego, lecz do zmodyfikowania treści zawartej z pracownikiem umowy o pracę. Aby zatrudniać pracownika w przedstawiony przez Państwa sposób, można np. obniżyć na rok wymiar etatu do 1/32, zawierając porozumienie zmieniające w tym zakresie. Szczegóły w uzasadnieniu.

Istotą urlopu bezpłatnego jest zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania pracy i zwolnienie pracodawcy z obowiązku wypłacania wynagrodzenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 listopada 1996 r., III AUa 888/96, OSA 1997/2/9). Jeżeli pracodawca, na wniosek pracownika, udzielił mu urlopu bezpłatnego, a jednocześnie strony umówią się, że pracownik będzie w tym czasie wykonywał część swoich dotychczasowych obowiązków, to nie dojdzie do udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego, lecz nadal będzie istniał ten sam stosunek pracy, tylko o zmodyfikowanej treści. Zgodnym zamiarem stron w takiej sytuacji będzie bowiem dalsze wykonywanie przez pracownika tej samej pracy na rzecz pracodawcy, tylko w ograniczonym zakresie. Takie stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 12 sierpnia 2004 r. (III PK 42/04, OSNP 2005/6/77). Podobnie w wyroku z 13 września 2010 r. (II PK 257/09, OSNP 2012/1–2/5) SN wskazał, że „udzielenie urlopu bezpłatnego, a jednocześnie kontynuacja przez pracownika zatrudnienia w tym samym charakterze świadczy o pozorności udzielonego urlopu”.

WAŻNE!

Udzielenie urlopu bezpłatnego jest niedozwolone, jeżeli pracownik w tym czasie ma wykonywać tę samą pracę, którą dotychczas wykonywał w ramach stosunku pracy.

Pracownik może natomiast dodatkowo pracować na umowę cywilnoprawną (zlecenia bądź o dzieło) zarówno u innego, jak i u tego samego pracodawcy. W przypadku podjęcia dodatkowego zatrudnienia u innego pracodawcy wymagane jest przestrzeganie zasad zakazu konkurencji. Praca na umowę cywilnoprawną nie może również spełniać warunków właściwych dla umowy o pracę, takich jak np. podporządkowanie, stałe godziny pracy, stałe miejsce pracy, wyłącznie osobiste wykonywanie pracy (art. 22 § 1 Kodeksu pracy). Natomiast w razie podjęcia pracy na umowę cywilnoprawną u tego samego pracodawcy również taka umowa nie może spełniać warunków właściwych dla umowy o pracę. Przede wszystkim nie można podpisać ze swoim pracodawcą dodatkowej umowy cywilnoprawnej, jeżeli zakres ustalonych zadań w obu umowach, tj. zawartej już umowie o pracę i umowie cywilnoprawnej, jest taki sam. Wówczas bowiem taka umowa cywilnoprawna będzie mogła zostać uznana za umowę o pracę. Zawieranie natomiast umowy cywilnoprawnej w sytuacji, gdy są spełnione warunki właściwe dla umowy o pracę, jest zagrożone grzywną od 1 tys. zł do 30 tys. zł. (art. 281 pkt 1 Kodeksu pracy).

PRZYKŁAD

Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę jako analityk finansowy. Wystąpił do pracodawcy o udzielenie urlopu bezpłatnego na 4 miesiące, ponieważ zamierza wyjechać w sprawach rodzinnych do Niemiec. Pracodawca chce jednak, aby pracownik sporządził dla niego prognozę ekonomiczną dotyczącą rynku kredytów mieszkaniowych w Niemczech. Nie należy to do jego obowiązków pracowniczych. W tym celu pracodawca zawarł z pracownikiem umowę o dzieło na przygotowanie takiej prognozy ekonomicznej. Umowa o dzieło została zawarta w czasie urlopu bezpłatnego. Postępowanie pracodawcy jest prawidłowe, ponieważ wykonywanie umowy o dzieło nie pokrywa się z przedmiotem umowy o pracę.


Jeśli zatem pracownik otrzyma umowę cywilnoprawną na inne czynności niż wynikające z umowy o pracę, wówczas może świadczyć dodatkowe usługi na rzecz pracodawcy na podstawie takiej umowy. Ważne jest, aby zadania wykonywane przez pracownika na podstawie umowy o pracę i umowy cywilnej były różne.

WAŻNE!

Pracodawca nie może zatrudnić na podstawie umowy cywilnoprawnej osoby, która w ramach tej umowy ma wykonywać te same czynności co na podstawie umowy o pracę.

W opisanym przez Państwa przypadku zadania, które zamierzają Państwo powierzyć pracownikowi, są tożsame z zadaniami wykonywanymi przez niego na podstawie istniejącej umowy o pracę. Dlatego nie jest możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej na wykonywanie takich prac, jeżeli jest już zawarta na te czynności umowa o pracę. Nie dochodzi również w tej sytuacji do udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego, lecz do zmodyfikowania treści zawartej z pracownikiem umowy. W takiej sytuacji strony umowy o pracę powinny podjąć decyzję co do warunków dalszego zatrudnienia. Dopuszczalne jest np. obniżenie etatu tylko na pewien okres, np. na rok. Po jego zakończeniu pracownik ponownie wraca do swojego wymiaru czasu pracy. Mogą zatem Państwo nie udzielać pracownikowi urlopu bezpłatnego, tylko w formie porozumienia zmieniającego obniżyć na rok wymiar etatu do 1/32 i proporcjonalnie do tego etatu wynagrodzenie. Po upływie tego czasu pracownik ponownie bez dokonywania żadnych formalności powróci do zatrudnienia na pełny etat. Aby takie porozumienie zostało wprowadzone, pracownik musi na nie wyrazić zgodę.

Podstawa prawna:

  • art. 22, art. 174, art. 281 pkt 1 Kodeksu pracy.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.