Kategorie

Czy zawarcie umowy przedwstępnej oznacza zawsze obowiązek zatrudnienia pracownika

Pracodawca nie musi wywiązywać się z umowy przedwstępnej dotyczącej zatrudnienia kandydata do pracy, jeżeli nie ma obiektywnej możliwości jego zatrudnienia. Nadejście terminu określonego w umowie przedwstępnej nie oznacza bowiem automatycznego zawarcia umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 2011 r., sygn. akt I PK 2/11).
Reklama

Barbara A. zaproponowała Irenie S. pracę w hotelowej restauracji, którą planowała otworzyć w lutym 2009 r. Irena S. przyjęła propozycję i strony zawarły przedwstępną umowę o pracę, zgodnie z którą 1 lutego 2009 r. zawrą umowę o pracę. Irena S. miała być zatrudniona na stanowisku szefa sali restauracyjnej w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 1600 zł i dodatkiem funkcyjnym 420 zł. Z uwagi na otrzymaną propozycję Irena S. rozwiązała umowę o pracę u dotychczasowego pracodawcy 31 stycznia 2009 r. i 2 lutego 2009 r. zjawiła się w biurze Barbary S. Poinformowano ją, że wobec przesunięcia otwarcia restauracji może wykonywać prace biurowe związane z wprowadzeniem danych do systemu komputerowego. Irena S. rozpoczęła wykonywanie tych zadań. Następnie Barbara A. poinformowała Irenę S, że nie ma możliwości zatrudnienia jej na podstawie umowy o pracę, a tym bardziej na warunkach określonych w umowie przedwstępnej. Zaproponowano Irenie S. zawarcie umowy cywilnoprawnej, ale z zastrzeżeniem, że gdy będzie to możliwe zostanie z nią zawarta umowa o pracę.

Irena S. chciała podpisać umowę zlecenia na 1 miesiąc, na co nie zgodziła się Barbara A. Następnie zaproponowała ona Irenie S. podpisanie umowy na czas nieokreślony na stanowisku pracownika biurowego z wynagrodzeniem w wysokości 1600 zł bez dodatku funkcyjnego, pod warunkiem przedstawienia wykazu czynności, które do tej pory wykonywała na jej rzecz. Irena S. nie zgodziła się na wskazane wyżej warunki, ponieważ nie pokrywały się one z warunkami ustalonymi w umowie przedwstępnej. W konsekwencji nakazano Irenie S. zaprzestania wykonywania pracy.

Orzeczenia sądów

Reklama

W pozwie do sądu pracy Irena S. domagała się przywrócenia do pracy u pozwanej, ewentualnie ustalenia, że jest zatrudniona u pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku szefa sali restauracyjnej, w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem miesięcznym 1600 zł z oraz dodatkiem funkcyjnym w wysokości 420 zł.

Zdaniem sądu rejonowego rozpoznającego omawianą sprawę, nadejście ustalonego w umowie przedwstępnej terminu do zawarcia umowy przyrzeczonej nie oznaczało automatycznego zawarcia przez powódkę umowy o pracę z pozwaną. Dla zawarcia umowy przyrzeczonej (ostatecznej) konieczne jest bowiem złożenie zgodnych oświadczeń woli w tym przedmiocie. Ponadto powódka w pozwie nie domagała się ustalenia, czy pozwana bezpodstawnie uchyla się od złożenia przyrzeczonego oświadczenia. Między stronami nie został nawiązany stosunek pracy o treści określonej w umowie przedwstępnej. Powódka faktycznie nie mogła bowiem wykonywać pracy na stanowisku określonym w zawartej umowie przedwstępnej z uwagi na brak miejsca świadczenia tej pracy. Dlatego sąd rejonowy odrzucił jej pozew.

Powódka złożyła apelację od wyroku sądu rejonowego do sądu okręgowego. W apelacji powtórzyła swoje żądania. Sąd okręgowy uznał rozstrzygnięcie sądu rejonowego za prawidłowe i oddalił apelację powódki. Dlatego złożyła ona skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego.


Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy uznał skargę powódki za bezzasadną i ją oddalił. W uzasadnieniu wyroku podkreślił, że podziela ustalenia faktyczne oraz prawne wyroku sądu okręgowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że w omawianej sprawie praca była świadczona na podstawie umowy cywilnoprawnej, a powódka nie skorzystała z możliwości domagania się zawarcia umowy przyrzeczonej, jakie dają przepisy Kodeksu cywilnego. Ponadto powódka nie kwestionowała, że odmowa zawarcia umowy o pracę przez pracodawcę była bezpodstawna.

Wnioski dla pracodawcy

Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej (art. 390 Kodeksu cywilnego). Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania, jaki będzie przysługiwał z tego tytułu.

Ponadto gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, a przede wszystkim wymaganiom co do formy, pracownik może dochodzić zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę. Takiego uprawnienia nie ma pracodawca, który w razie niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę może dochodzić od pracownika wyłącznie odszkodowania.

Zatem jeśli pracodawca uchyla się od zawarcia umowy o pracę, pracownik może na drodze sądowej domagać się zawarcia umowy przyrzeczonej. W takiej sytuacji wyrok sądu stwierdzający obowiązek pracodawcy do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej skutkuje zawarciem tej umowy i zastępuje tę umowę.

Przez uchylanie się od zawarcia przyrzeczonej umowy rozumie się bezpodstawną odmowę zawarcia tej umowy. Uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej to świadome działanie lub zaniechanie, zmierzające do bezpodstawnego niezawarcia umowy. W omawianej sytuacji pracodawca nie miał obiektywnej możliwości zawarcia z powódką przyrzeczonej umowy o pracę. Są to zatem okoliczności niezależne od pracodawcy. W konsekwencji pracodawca, w razie ewentualnego sporu z pracownikiem przed sądem w kwestii roszczenia o zawarcie ostatecznej umowy o pracę, może domagać się ustalenia przez sąd, że obiektywna sytuacja zwalnia go z obowiązku zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę.

Natomiast pracownik ubiegający się o zawarcie przyrzeczonej umowy o pracę musi zwrócić uwagę na sformułowanie swojego roszczenia. W omawianym przypadku pracownica postąpiła nieprawidłowo, ponieważ wystąpiła o przywrócenie do pracy i uznanie, że jest zatrudniona na czas nieokreślony, zamiast dochodzić ustalenia, czy pracodawca bezpodstawnie uchyla się od zawarcia umowy o pracę.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.