Kategorie

Czy zawarcie umowy przedwstępnej oznacza zawsze obowiązek zatrudnienia pracownika

Pracodawca nie musi wywiązywać się z umowy przedwstępnej dotyczącej zatrudnienia kandydata do pracy, jeżeli nie ma obiektywnej możliwości jego zatrudnienia. Nadejście terminu określonego w umowie przedwstępnej nie oznacza bowiem automatycznego zawarcia umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 2011 r., sygn. akt I PK 2/11).

Barbara A. zaproponowała Irenie S. pracę w hotelowej restauracji, którą planowała otworzyć w lutym 2009 r. Irena S. przyjęła propozycję i strony zawarły przedwstępną umowę o pracę, zgodnie z którą 1 lutego 2009 r. zawrą umowę o pracę. Irena S. miała być zatrudniona na stanowisku szefa sali restauracyjnej w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 1600 zł i dodatkiem funkcyjnym 420 zł. Z uwagi na otrzymaną propozycję Irena S. rozwiązała umowę o pracę u dotychczasowego pracodawcy 31 stycznia 2009 r. i 2 lutego 2009 r. zjawiła się w biurze Barbary S. Poinformowano ją, że wobec przesunięcia otwarcia restauracji może wykonywać prace biurowe związane z wprowadzeniem danych do systemu komputerowego. Irena S. rozpoczęła wykonywanie tych zadań. Następnie Barbara A. poinformowała Irenę S, że nie ma możliwości zatrudnienia jej na podstawie umowy o pracę, a tym bardziej na warunkach określonych w umowie przedwstępnej. Zaproponowano Irenie S. zawarcie umowy cywilnoprawnej, ale z zastrzeżeniem, że gdy będzie to możliwe zostanie z nią zawarta umowa o pracę.

Irena S. chciała podpisać umowę zlecenia na 1 miesiąc, na co nie zgodziła się Barbara A. Następnie zaproponowała ona Irenie S. podpisanie umowy na czas nieokreślony na stanowisku pracownika biurowego z wynagrodzeniem w wysokości 1600 zł bez dodatku funkcyjnego, pod warunkiem przedstawienia wykazu czynności, które do tej pory wykonywała na jej rzecz. Irena S. nie zgodziła się na wskazane wyżej warunki, ponieważ nie pokrywały się one z warunkami ustalonymi w umowie przedwstępnej. W konsekwencji nakazano Irenie S. zaprzestania wykonywania pracy.

Orzeczenia sądów

W pozwie do sądu pracy Irena S. domagała się przywrócenia do pracy u pozwanej, ewentualnie ustalenia, że jest zatrudniona u pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku szefa sali restauracyjnej, w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem miesięcznym 1600 zł z oraz dodatkiem funkcyjnym w wysokości 420 zł.

Zdaniem sądu rejonowego rozpoznającego omawianą sprawę, nadejście ustalonego w umowie przedwstępnej terminu do zawarcia umowy przyrzeczonej nie oznaczało automatycznego zawarcia przez powódkę umowy o pracę z pozwaną. Dla zawarcia umowy przyrzeczonej (ostatecznej) konieczne jest bowiem złożenie zgodnych oświadczeń woli w tym przedmiocie. Ponadto powódka w pozwie nie domagała się ustalenia, czy pozwana bezpodstawnie uchyla się od złożenia przyrzeczonego oświadczenia. Między stronami nie został nawiązany stosunek pracy o treści określonej w umowie przedwstępnej. Powódka faktycznie nie mogła bowiem wykonywać pracy na stanowisku określonym w zawartej umowie przedwstępnej z uwagi na brak miejsca świadczenia tej pracy. Dlatego sąd rejonowy odrzucił jej pozew.

Powódka złożyła apelację od wyroku sądu rejonowego do sądu okręgowego. W apelacji powtórzyła swoje żądania. Sąd okręgowy uznał rozstrzygnięcie sądu rejonowego za prawidłowe i oddalił apelację powódki. Dlatego złożyła ona skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego.


Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy uznał skargę powódki za bezzasadną i ją oddalił. W uzasadnieniu wyroku podkreślił, że podziela ustalenia faktyczne oraz prawne wyroku sądu okręgowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że w omawianej sprawie praca była świadczona na podstawie umowy cywilnoprawnej, a powódka nie skorzystała z możliwości domagania się zawarcia umowy przyrzeczonej, jakie dają przepisy Kodeksu cywilnego. Ponadto powódka nie kwestionowała, że odmowa zawarcia umowy o pracę przez pracodawcę była bezpodstawna.

Wnioski dla pracodawcy

Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej (art. 390 Kodeksu cywilnego). Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania, jaki będzie przysługiwał z tego tytułu.

Ponadto gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, a przede wszystkim wymaganiom co do formy, pracownik może dochodzić zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę. Takiego uprawnienia nie ma pracodawca, który w razie niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę może dochodzić od pracownika wyłącznie odszkodowania.

Zatem jeśli pracodawca uchyla się od zawarcia umowy o pracę, pracownik może na drodze sądowej domagać się zawarcia umowy przyrzeczonej. W takiej sytuacji wyrok sądu stwierdzający obowiązek pracodawcy do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej skutkuje zawarciem tej umowy i zastępuje tę umowę.

Przez uchylanie się od zawarcia przyrzeczonej umowy rozumie się bezpodstawną odmowę zawarcia tej umowy. Uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej to świadome działanie lub zaniechanie, zmierzające do bezpodstawnego niezawarcia umowy. W omawianej sytuacji pracodawca nie miał obiektywnej możliwości zawarcia z powódką przyrzeczonej umowy o pracę. Są to zatem okoliczności niezależne od pracodawcy. W konsekwencji pracodawca, w razie ewentualnego sporu z pracownikiem przed sądem w kwestii roszczenia o zawarcie ostatecznej umowy o pracę, może domagać się ustalenia przez sąd, że obiektywna sytuacja zwalnia go z obowiązku zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę.

Natomiast pracownik ubiegający się o zawarcie przyrzeczonej umowy o pracę musi zwrócić uwagę na sformułowanie swojego roszczenia. W omawianym przypadku pracownica postąpiła nieprawidłowo, ponieważ wystąpiła o przywrócenie do pracy i uznanie, że jest zatrudniona na czas nieokreślony, zamiast dochodzić ustalenia, czy pracodawca bezpodstawnie uchyla się od zawarcia umowy o pracę.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.