REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wyrok SN z dnia 4 sierpnia 2005 r. sygn. II PK 357/04

REKLAMA

W ramach restrukturyzacji zakładu pracy nie jest wykluczone dokonanie zmiany polegającej na zastąpieniu umowy o pracę przez umowę cywilnoprawną, jeśli jest to uzasadnione rodzajem pracy.
Wyrok SN z dnia 4 sierpnia 2005 r. sygn. II PK 357/04

W ramach restrukturyzacji zakładu pracy nie jest wykluczone dokonanie zmiany polegającej na zastąpieniu umowy o pracę przez umowę cywilnoprawną, jeśli jest to uzasadnione rodzajem pracy.

REKLAMA

REKLAMA

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk

Sędziowie SN: Beata Gudowska, Maria Tyszel (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2005 r. sprawy z powództwa Heleny C. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej w K. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne i odszkodowanie, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 20 maja 2004 r. [...]

REKLAMA

oddalił kasację.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Strzelcach Opolskich wyrokiem z dnia 25 listopada 2003 r. [...] oddalił powództwo Heleny C. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej w K. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne i o odszkodowanie.

Wyrok ten zapadł przy ustaleniu następujących okoliczności faktycznych. Powódka Helena C. była zatrudniona w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w K. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w charakterze anestezjologa w szpitalu w K. W dniu 22 lipca 2003 r. pracodawca zawiadomił zarząd Związku Zawodowego przy Zespole Opieki Zdrowotnej w K. o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę Helenie C, będącej członkiem tego Związku. Zarząd Związku, w terminie wymaganym ustawą nie zajął stanowiska w tej sprawie. W dniu 30 lipca 2003 r. powódka otrzymała pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę ze skutkiem rozwiązującym na dzień 31 października 2003 r. Jako przyczynę wypowiedzenia podano restrukturyzację zakładu pracy, przekształcenie bloku operacyjnego w jednostkę świadczącą usługi w formie kontraktu. W oświadczeniu o wypowiedzeniu zawarto także informację, że powódka otrzyma odprawę pieniężną w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Dyrektor SP ZOZ ogłosił konkurs na wykonywanie całodobowego zabezpieczenia opieki anestezjologicznej, z terminem składania ofert do 23 lipca 2003 r, lecz Helena C. do tego konkursu nie przystąpiła. Opiekę anestezjologiczną pełni obecnie zespół lekarzy na podstawie umowy cywilnoprawnej, a pozwany nie zatrudnia lekarzy anestezjologów na podstawie umów o pracę. Przyczyną wprowadzonych zmian była konieczność zmniejszenia kosztów obsługi oddziału operacyjnego.

Oddalając powództwo, Sąd Rejonowy stwierdził, że podana przez pracodawcę przyczyna w istocie oznacza zmniejszenie zatrudnienia w ramach stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych, gdyż dochodzi do likwidacji stanowisk pracy, w związku z czym uzasadnia to rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zmiany polegające na zmianie formy zatrudnienia lekarzy anestezjologów z pracowniczej na niepracowniczą były usprawiedliwione rachunkiem ekonomicznym pracodawcy.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu oddalił apelację powódki. Sąd ten podkreślił, iż wskazana w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyna jest bez wątpienia wystarczająco konkretna i rzeczywista, co upoważniało pracodawcę do rozwiązania z powódką stosunku pracy. Zdaniem Sądu, pracodawca w prowadzonym przez siebie zakładzie może dokonywać wszelkiego rodzaju reorganizacji, zmierzających do poprawy jego funkcjonowania. Ocena zasadności i celowości wprowadzania takich zmian nie leży w gestii sądu pracy, lecz stanowi domenę pracodawcy, a w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji - zgodnie ze swym obowiązkiem - ustalił, że przyczyny reorganizacyjne rzeczywiście wystąpiły. Sąd Okręgowy zwrócił też uwagę, że wbrew zarzutom skarżącej, pozwany wypełnił obowiązek ciążący na nim z mocy art. 38 k.p., zawiadamiając zakładową organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia powódce umowy o pracę i bez znaczenia prawnego jest fakt niezajęcia przez związek stanowiska w tej kwestii.

Kasację od wyroku Sądu Okręgowego złożyła Helena C, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie instancje. Kasację oparto wyłącznie na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 22 § 12 k.p., polegające na przyjęciu przez Sądy obydwu instancji stanowiska, że „dopuszczalne jest zawieranie umów cywilnoprawnych obejmujących wykonywanie tego samego rodzaju czynności i w tych samych warunkach, jak wcześniej w ramach wiążącego strony sporu stosunku pracy”. Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie przedmiotowej kasacji wskazano potrzebę dokonania wykładni art. 22 § 12 k.p., poprzez wyjaśnienie, czy pracodawca w świetle tego przepisu w prowadzonym przez siebie zakładzie może dokonywać reorganizacji polegającej na zmianie sposobu świadczenia pracy - zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi (przy zachowaniu warunków pracy) z dotychczasowymi pracownikami.

Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Wobec zmiany z dniem 6 lutego 2005 r. przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących kasacji, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy -Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), do rozpoznania kasacji w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

Stosownie do art. 39311 § 1 i 2 k.p.a, Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a granice te wyznaczają przytoczone w niej podstawy skonkretyzowane zarzutami, ich uzasadnieniem oraz jej wnioskami, a przy rozpoznawaniu usprawiedliwienia przytoczonej podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 1 k.p.a, Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku. Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 22 § 12 k.p. jest bezzasadny. Przepis ten, stanowiący, że „nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1”, nie może być rozpatrywany w oderwaniu od art. 22 § 1, do którego wyraźnie się odwołuje, a który wskazuje cechy charakterystyczne pracowniczego stosunku pracy. Jedną z nich jest podporządkowanie pracownika („pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem”). Praca lekarza anestezjologa, ze swej istoty jest świadczeniem usług medycznych i w tym zakresie, nie jest pracą świadczoną „pod kierownictwem” Zakładu Opieki Zdrowotnej, lecz na jego rzecz.

Odpowiadając na przedstawione w kasacji zagadnienia Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że w świetle art. 22 § 12 k.p. pracodawca w ramach restrukturyzacji może dokonać reorganizacji polegającej na zmianie sposobu świadczenia pracy (zastępowania umowy o pracę umową cywilnoprawną), z dotychczasowym pracownikiem, jeśli ta zmiana jest uzasadniona charakterem jego pracy. Skoro zatem, po rozwiązaniu z wnioskodawczynią pracowniczego stosunku pracy nie doszło do zawarcia nowej umowy ponieważ nie zaakceptowała ona oferty dotychczasowego pracodawcy nie można ocenić, że warunki jej zatrudnienia na podstawie proponowanej umowy cywilno-prawnej byłyby takie same, jak określone w art. 22 § 1 k.p., zwłaszcza, czy byłaby to praca wykonywana nie tylko na rzecz Zespołu Opieki Zdrowotnej lecz i „pod jego kierownictwem”.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawi E art. 39312 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Czy ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie może stanowić mobbing?

W związku ze zmianami Kodeksu pracy, które weszły w życie 5 listopada 2026 r. powstaje wiele pytań o nową definicję mobbingu. Czy mieści się w niej ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie?

Środa 11 listopada kusi, by wziąć 2 dni L4 i mieć 5 dni wolnego. Ostrzeżenie przed tzw. mostkowaniem

W tym roku 11 listopada, a więc Święto Niepodległości Polski wypada w środę. Taka sytuacja kusi część pracowników do wzięcia 2 dni L4 w celu zapewnienia sobie 5 dni wolnego od pracy. Ekspert ostrzega więc pracodawców przed tzw. mostkowaniem.

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla firm. Pokolenie X jest zaangażowane i chce pracować dłużej niż wiek emerytalny

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla polskich firm. To pokolenie X, które jest zaangażowane i chce pracować dłużej, nawet po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Co jest najlepsze w starszych pracownikach?

Pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja

Sytuację na polskim rynku pracy w październiku 2026 r. ocenia główny ekonomista Konfederacji Lewiatan, Mariusz Zielonka. Obecnie pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Z drugiej strony wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja.

REKLAMA

Praca dla pracowników po 50. roku życia, seniorów i emerytów: jakiego zatrudnienia szukają silversi? Warto wykorzystać potencjał starszych

Jakiej pracy szukają pracownicy po 50. roku życia, seniorzy i emeryci? Co silversi wpisują w wyszukiwarkach? To duża podpowiedź dla pracodawców. Warto wykorzystać potencjał starszych Polaków na rynku pracy.

Polakom brakuje dni wolnych od pracy. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie

Z badania "Dni wolne od pracy w Polsce" wynika, że Polakom brakuje odpoczynku. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie. Ile wynagrodzenia jesteśmy w stanie poświęcić na więcej urlopu?

Kontrola warunków pracy w magazynach Amazona w Niemczech i w Polsce. Jakie są konsekwencje zarządzania algorytmicznego dla praw pracowniczych?

Parlament Europejski skontrolował warunki pracy w magazynach Amazona w Niemczech i w Polsce. Ustalenia mają szczególne znaczenie dla debaty o poprawie jakości pracy w Unii Europejskiej oraz zapowiadanego przez Komisję Europejską aktu prawnego dotyczącego wysokiej jakości miejsc pracy (Quality Jobs Act). Jakie są konsekwencje zarządzania algorytmicznego dla praw pracowniczych?

Duże zmiany w formularzach ZUS po 11 latach. Jakie informacje i dokumenty są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku od 24 października 2026 r.?

Pierwsze, duże zmiany w przepisach po 11 latach: od 24 października 2026 r. obowiązują nowe zasady dotyczące informacji i dokumentów, jakie są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku przez ZUS. Celem jest zmniejszenie liczby pism i uproszczenie formalności.

REKLAMA

Ustawa antymobbingowa weszła w życie. Od 5 listopada prawo jest po stronie pracownika - nie zgadzaj się na nękanie w pracy

Ustawa antymobbingowa weszła w życie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tłumaczy, że od 5 listopada 2026 r. prawo jest po stronie pracownika. Nie można zgadzać się na nękanie w pracy.

Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA