Urlop wypoczynkowy działacza związkowego

RADA

Pracownikowi, któremu udzielono urlopu bezpłatnego w celu pełnienia funkcji związkowej poza zakładem pracy, nie przysługuje urlop wypoczynkowy za okres, przez który korzystał z urlopu bezpłatnego.

UZASADNIENIE

Pracodawca ma obowiązek, na wniosek organizacji związkowej, udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu pełnienia na podstawie wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z faktu wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika. W momencie gdy taki pracownik stawi się po zakończeniu urlopu bezpłatnego do pracy, okres tego urlopu wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Zaliczenie urlopu bezpłatnego do stażu pracy nastąpi pod warunkiem stawienia się do pracy w terminie 7 dni od zakończenia urlopu.

W przypadku gdy pracownik powraca do pracy po trwającym co najmniej 1 miesiąc urlopie bezpłatnym, urlop wypoczynkowy przysługuje mu jedynie w wymiarze proporcjonalnym za czas, od którego powrócił do pracy. Natomiast urlop ten nie przysługuje za okres urlopu bezpłatnego. Nie ma w tej sytuacji znaczenia, z jakiego powodu urlop bezpłatny został udzielony. Przepisy Kodeksu pracy nie wskazują bowiem, że reguła ta ma zastosowanie wyłącznie do urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie Kodeksu pracy. Dlatego należy przyjąć, że urlop bezpłatny udzielony pracownikowi na czas pełnienia funkcji związkowej poza zakładem pracy, mimo że jest wliczany do okresów pracy, od których zależą uprawnienia pracownicze, spowoduje proporcjonalne obniżenie urlopu wypoczynkowego, jeżeli w danym roku kalendarzowym będzie trwał co najmniej 1 miesiąc.

WAŻNE!

Obniżenie wymiaru urlopu wypoczynkowego dotyczy sytuacji, gdy pracownik powraca po trwającym co najmniej 1 miesiąc urlopie bezpłatnym.

Jeśli ustawodawca chciałby, aby urlopy bezpłatne udzielane na ten konkretny cel były wliczane do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, uregulowałby to w przepisach. Przepisy natomiast wyraźnie wskazują, do jakich uprawnień ma prawo - mimo przebywania na urlopie bezpłatnym - osoba pełniąca funkcje związkowe poza zakładem pracy. Przysługuje jej prawo do umundurowania oraz korzystania z lokalu mieszkalnego lub innego pomieszczenia mieszkalnego, które zajmowała przed urlopem, w przypadku gdy pracodawca jest uprawniony do określenia warunków zajmowania przez pracowników takiego lokalu lub pomieszczenia.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że z podobną sytuacją mamy do czynienia w przypadku urlopu wychowawczego. Jego okres jest wliczany do okresu, od którego zależą uprawnienia pracownicze, a przebywanie co najmniej 1 miesiąc na tym urlopie obniża proporcjonalnie wymiar urlopu wypoczynkowego.

Obniżenie wymiaru urlopu wypoczynkowego z powodu przebywania na urlopie bezpłatnym dotyczy jedynie przypadków, gdy pracownik powraca do pracy po urlopie bezpłatnym. Natomiast przed rozpoczęciem tego urlopu pracownik może wykorzystać urlop wypoczynkowy w pełnym wymiarze.

• art. 74, art. 155² § 1 pkt 1, pkt 2 Kodeksu pracy,

• art. 25 ust. 1 i ust. 1¹ ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.),

• § 1, § 3 rozporządzenia z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (DzU nr 71, poz. 336).

Piotr Matwiejczyk

specjalista w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Orzecznictwo uzupełniające:

• Prawo do bezpłatnego urlopu do pełnienia etatowej funkcji związkowej poza zakładem pracy przysługuje pracownikowi, który na podstawie wewnętrznych postanowień organizacji związkowej, uchwał jej statutowych organów lub związkowych norm zwyczajowych jest w momencie wyboru świadomy obowiązku realizowania tej funkcji w ramach zatrudnienia pracowniczego. (Wyrok Sądu Najwyższego z 27 października 2004 r., I PK 599/03, OSNP 2005/12/167)