Kategorie

Plan urlopów w organizacji

Plan urlopów w organizacji. /Fot. Fotolia
Fotolia
Plan urlopów określa terminy urlopów wypoczynkowych w danym zakładzie pracy. Plan ustala pracodawca, uwzględniając wnioski pracowników. Jest wiążący dla pracodawcy i pracowników. Czy możliwe są odstępstwa od ustalonego wcześniej planu?

Pracodawca powinien udzielać urlopów zgodnie z planem urlopów, co wynika z treści art. 163 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.). Plan ten powinien uwzględniać wszystkie przewidywane w danym roku urlopy, czyli: urlopy przysługujące pracownikom w roku kalendarzowym, w którym rozpoczynają pracę po raz pierwszy, kolejne urlopy, do których prawo nabywają pracownicy 1 stycznia każdego roku (art. 153 § 2 k.p.), urlopy, do których pracownicy nabywają prawo z upływem każdego miesiąca pracy (art. 153 § 1 k.p.), urlopy uzupełniające (art. 158 k.p.), a także urlopy niewykorzystane z lat ubiegłych – jeśli nie uległy przedawnieniu.

Reklama

Plan urlopów powinien obejmować także pracowników, którzy po urlopie wychowawczym lub bezpłatnym będą wracać do pracy. Natomiast nie trzeba uwzględniać w rocznym planie urlopów pracowników, którzy będą przebywali cały rok np. na urlopie wychowawczym.

Są sytuacje, w których pracodawca ma prawo skierować pracownika na urlop, niezależnie od sporządzonego planu urlopu. Chodzi tu o przypadek wykorzystania zaległego urlopu w razie wypowiedzenia umowy o pracę, czy też gdy pracownik nie chce wykorzystać zaległego urlopu.

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

W planie urlopu nie uwzględnia się urlopu na żądanie (art. 1672 k.p.), ponieważ udziela się go w zależności od bieżących potrzeb pracownika, a pracownik zgłasza żądanie udzielenia takiego urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Przepisy nie nakładają na pracodawcę obowiązku ustalenia planu urlopu dla całego zakładu pracy – można go też przygotować dla poszczególnego działu lub działów. Pracodawca ma natomiast obowiązek skonsultowania takiego planu z pracownikami.

Przykład

Podczas tworzenia planu urlopów w stowarzyszeniu prowadzącym szkołę, 70% nauczycieli poinformowało dyrektora szkoły, że planuje wziąć urlop wypoczynkowy w czerwcu, kiedy jest największe natężenie prac związanych z końcem roku szkolnego. Pracodawca (w tym wypadku dyrektor szkoły) nie jest związany wnioskami pracowników o udzielenie urlopu i nie musi ich uwzględniać, jeżeli – jego zdaniem – spowodują one zakłócenia w nieprzerwanym wykonywaniu pracy w szkole. Pracodawca ma jednak zawsze obowiązek udzielić pracownicy urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, a także ojcu dziecka, który wychowuje dziecko i korzysta z urlopu macierzyńskiego oraz w innych wypadkach przewidzianych w przepisach k.p.

Przykład

Pracownik złożył wniosek o udzielenie urlopu wypoczynkowego nieprzewidzianego w planie urlopu. Pracownik nie może wykorzystać takiego urlopu bez wyraźnej akceptacji pracodawcy. Samowolne udanie się na urlop pracodawca może ocenić jako ciężkie naruszenie obowiązków pracownika i może to spowodować w konsekwencji wypowiedzenie mu umowy o pracę. Nawet naruszenie przez pracodawcę obowiązku udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego za dany rok do 30 września następnego roku kalendarzowego nie daje pracownikowi prawa udania się na urlop bez akceptacji pracodawcy – co podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 5 grudnia 2000 r. (sygn. akt I PKN 121/00). Jeżeli w danej organizacji nie ma ustalonego planu urlopów, samo złożenie przez pracownika wniosku urlopowego też nie daje pracownikowi prawa rozpoczęcia urlopu bez zgody pracodawcy.

Konsultowanie planu urlopów

Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa (jeśli taka w organizacji funkcjonuje) wyraziła na to zgodę. Zasada braku obowiązku konsultacji dotyczy także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa – w takich przypadkach pracodawca ustala jednak termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem, biorąc pod uwagę jego wnioski i mając na uwadze zapewnienie normalnego toku pracy w organizacji.

Zobacz również: Wszystko o urlopach wypoczynkowych

Termin sporządzenia

Nie ma obowiązku ustalania planu urlopów na okres całego roku. Pracodawca może sporządzić go na pół roku czy na kwartał – co w praktyce umożliwia jego korygowanie w trakcie roku. Ze względu na to, że pracownicy nabywają prawo do urlopu 1 stycznia każdego roku, dobrze jest sporządzić plan do 31 grudnia poprzedniego roku.

Pracownicy powinni mieć także czas na zapoznanie się z planem urlopów.

Może się zdarzyć, że plan urlopów nie został jeszcze ustalony, a rozpoczął się okres, którego plan dotyczy. W takim wypadku pracodawca powinien udzielić pracownikowi urlopu.

Pracodawca ma obowiązek poinformowania pracowników o planie urlopów. Przepisy nie określają formy takiego powiadomienia. Może to więc nastąpić np. poprzez wywieszenie planu urlopów na tablicy ogłoszeń, ogłoszenie poprzez wewnętrzną sieć Intranet, poinformowanie pracowników w drodze mailowej, czy wreszcie poinformowanie przez przełożonego. Plan urlopów jest wiążący od momentu jego ogłoszenia w zakładzie pracy.

Wymóg złożenia odrębnego wniosku urlopowego

Problematyczne jest to, czy w sytuacji, gdy w zakładzie pracy obowiązuje plan urlopów, pracownik musi złożyć dodatkowo wniosek urlopowy. Orzecznictwo sądów w tej kwestii nie jest jednolite.

Przykładowo, w uchwale Sądu Najwyższego z 6 marca 1980 r. (sygn. akt V PZP 7/79), sąd orzekł, że nie jest konieczne oddzielne zawiadomienie pracownika o terminie urlopu wypoczynkowego, jeżeli plan urlopu został podany do wiadomości pracownika w sposób przyjęty w zakładzie pracy. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że za takim stanowiskiem stoi istota planu urlopów. Plan ten nie ma jedynie roli organizacyjnej. Z przepisów art. 162 i 165 k.p. wynika, że przesunięcie terminu urlopu może nastąpić tylko w szczególnych sytuacjach. Wskazuje to na wiążące strony znaczenie tego planu. Jeżeli więc przed rozpoczęciem określonego w planie terminu urlopu (podanego pracownikowi do wiadomości) zakład pracy nie zawiadomi pracownika o przesunięciu terminu urlopu, pracownik powinien mieć prawo rozpoczęcia i wykorzystania urlopu w zaplanowanym terminie.

Polecamy serwis: Ochrona wynagrodzenia

Reklama

Zdaniem SN, nie można uznać, że dopiero odrębne zawiadomienie przez zakład pracy pracownika o terminie urlopu stanowi podstawę do wykorzystania przez pracownika urlopu w ustalonym terminie. Zastrzeżenie w art. 163 § 2 k.p., dotyczące obowiązku zawiadomienia pracownika o terminie urlopu, ma tylko to znaczenie, że pracownik nie może być zaskoczony tym terminem. Odnosi się to zarówno do sytuacji, gdy termin urlopu został określony w planie urlopów, jak też gdy zaplanowany termin rozpoczęcia urlopu został przesunięty lub gdy plan urlopów nie został sporządzony.

Jednak np. w wyroku z 5 września 1979 r. (sygn. akt I PRN 82/79) Sąd Najwyższy orzekł, że plan urlopów nie daje pracownikowi prawa do rozpoczęcia urlopu w zaplanowanym terminie. Konieczne jest ponadto oświadczenie przez zakład pracy wobec pracownika woli (wyrażenie zgody), by pracownik w konkretnym okresie czasu (z reguły jest to okres przewidziany w planie) urlop wykorzystał.

Ze względu na powyższe rozbieżności należy uznać, że omawiana kwestia powinna być bezpośrednio rozstrzygnięta w przepisach obowiązujących wewnątrz zakładu pracy – czyli np. w regulaminie pracy. Jeśli takich zapisów nie ma w regulaminie, należy poinformować pracowników o zasadzie składania wniosków urlopowych (lub braku takiego obowiązku) w inny, przyjęty w danej organizacji sposób.

Polecamy: Kodeks pracy 2013 z komentarzem - praktycznie o rewolucyjnych zmianach

Zmiany terminu urlopu

Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami. Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy. Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy – a przede wszystkim z powodu:

  • czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,
  • odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  •  powołania na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy,
  • urlopu macierzyńskiego,

pracodawca ma obowiązek przesunąć urlop na termin późniejszy. 

Więcej przeczytasz w PORADNIKU ORGANIZACJI NON PROFIT>>>

Podstawa prawna:

Źródło: Poradnik Organizacji Non Profit
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?