Kategorie

Nie można wykonywać obowiązków pracowniczych na urlopie bezpłatnym

Ewa Drzewicka
Pracodawca, który udzielił pracownikowi urlopu bezpłatnego, nie może wymagać od niego wykonywania pracy. Może z nim natomiast zawrzeć umowę cywilnoprawną na wykonywanie innych czynności niż wynikające z umowy o pracę.
Istotą urlopu bezpłatnego udzielanego na podstawie art. 174 k.p. jest zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania zatrudnienia i zwolnienie pracodawcy z obowiązku wypłacania wynagrodzenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 listopada 1996 r., III AUa 888/96, Apel. -W-wa 1997/2/9). Jeżeli więc pracodawca na wniosek pracownika udzieli mu urlopu bezpłatnego, ale jednocześnie umówi się z nim, że będzie on w tym czasie wykonywał część swoich dotychczasowych obowiązków, to nie można mówić o udzieleniu pracownikowi urlopu bezpłatnego. Strony wciąż wiąże ta sama umowa o pracę tyle, że o zmodyfikowanej treści.

Wykładni oświadczeń woli pracodawcy i pracownika należy w przedstawionej sytuacji dokonywać na podstawie art. 65 k.c. (w związku z art. 300 k.p.). Należy więc badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel porozumienia dotyczącego udzielenia urlopu bezpłatnego, a nie opierać się tylko na jego dosłownym brzmieniu. Jeśli zgodnym zamiarem stron będzie dalsze wykonywanie przez pracownika tej samej pracy na rzecz pracodawcy, tyle tylko, że w ograniczonym zakresie, pracownik w okresie tym nabywa prawo do wynagrodzenia za wykonywaną pracę (z uzasadnienia wyroku SN z 12 grudnia 2004 r., III PK 42/04, OSNP 2005/6/77).

Umowa cywilnoprawna

W okresie udzielonego przez pracodawcę na wniosek pracownika urlopu bezpłatnego dopuszczalne jest, by pracownik wykonywał na rzecz swojego pracodawcy zadania niestanowiące jego dotychczasowych obowiązków na podstawie umowy cywilnoprawnej. Przykładowo pracownik działu marketingu korzystający z urlopu bezpłatnego może zawrzeć umowę o dzieło z własnym pracodawcą, której przedmiotem jest przetłumaczenie dokumentu firmy na język francuski.

Własna firma

Podczas urlopu bezpłatnego pracownik może rozpocząć prowadzenie własnej działalności gospodarczej i jako podmiot gospodarczy zawrzeć umowę z pracodawcą, który udzielił mu urlopu bezpłatnego. Również w takiej sytuacji przedmiotem umowy nie mogą być czynności stanowiące obowiązki pracownika wynikające z umowy o pracę. Należy przy tym pamiętać, że prowadzenie działalności gospodarczej w okresie urlopu bezpłatnego powoduje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ubezpieczenie zdrowotne.


Umowa z innym pracodawcą

W praktyce często urlop bezpłatny udzielany jest w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy. Może to mieć miejsce w związku z porozumieniem zawartym między pracodawcami (art. 1741 k.p.) albo bez takiego porozumienia.

Należy rozważyć, czy na podstawie umowy z nowym pracodawcą może on wykonywać jakieś czynności na rzecz pracodawcy, który udzielił mu urlopu bezpłatnego. Ze względu na istotę urlopu bezpłatnego (zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania zatrudnienia i zawieszenie stosunku pracy) takie sytuacje są możliwe wyjątkowo i jedynie w warunkach podporządkowania pracownika nowemu pracodawcy, np. gdy pracodawca, który udzielił urlopu bezpłatnego, jest klientem pracodawcy aktualnie zatrudniającego tego pracownika.

Ważne!

Okresu urlopu bezpłatnego udzielonego na wniosek pracownika nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W okresie tym pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia, nie są za niego opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

PRZYKŁAD:
ISTOTA URLOPU BEZPŁATNEGO

Od 1 stycznia do 1 czerwca 2007 r. pracownik przebywał na urlopie bezpłatnym. W tym czasie nie otrzymywał wynagrodzenia ani premii, ale był zobowiązany do wykonywania części swoich zadań. W czasie urlopu pracownik musiał również odbierać telefony od swojego pracodawcy. W przedstawionej sytuacji nie doszło do udzielenia urlopu bezpłatnego. Nie można bowiem przyjąć, że stosunek pracy został w całości zawieszony wraz z zawieszeniem prawa do wynagrodzenia za pracę.

PRZYKŁAD:
URLOP A SKŁADKI

Adam P. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Wystąpił do pracodawcy o udzielenie mu rocznego urlopu bezpłatnego, a ten się na to zgodził. W okresie korzystania z urlopu bezpłatnego Adam P. założył własną firmę. Z uwagi, że prowadzenie pozarolniczej działalności stanowi obecnie jedyny tytuł do podlegania ubezpieczeniom (stosunek pracy w czasie korzystania z urlopu bezpłatnego ulega swoistemu zawieszeniu), musi on zgłosić się i opłacać składki na następujące obowiązkowe ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne. Jedynie ubezpieczenie chorobowe jest dla niego dobrowolne.

PRZYKŁAD:
ZAWARCIE UMOWY O DZIEŁO

Anna K. jest zatrudniona w dziale finanse. Zna język szwedzki. Obecnie korzysta z urlopu bezpłatnego udzielonego na jej wniosek. Z uwagi, że tłumacz poważnie zachorował, pracodawca wystąpił z propozycją zawarcia umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem byłoby tłumaczenie korespondencji przychodzącej do firmy. Anna K. może zawrzeć z pracodawcą umowę o dzieło.


Podstawa prawna:
• art. 174 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?