Kategorie

Czy można przerwać urlop wychowawczy pracownicy, która wyjechała za granicę

Rafał Krawczyk
Zatrudniona w mojej niewielkiej firmie pracownica od roku przebywa na urlopie wychowawczym, który uzasadniała koniecznością opieki nad 2-letnim dzieckiem. Od innych pracowników dowiedziałem się, że wyjechała z dzieckiem na kilka miesięcy za granicę. Czy mam prawo odwołać taką pracownicę z urlopu wychowawczego?

Wyjazd pracownicy przebywającej na urlopie wychowawczym razem z dzieckiem za granicę nie jest powodem do przerwania tego urlopu. Jeżeli jednak w czasie tego wyjazdu pracownica zaprzestanie w sposób trwały sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (np. z powodu pracy na pełny etat), pracodawca może ją wezwać do pracy.

UZASADNIENIE

Reklama

Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (młodszym niż 4 lata). Pracodawca może przerwać wykorzystywanie urlopu wychowawczego, jeżeli stwierdzi, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania opieki nad dzieckiem (art. 1862 § 2 Kodeksu pracy).

Pracodawca w każdym konkretnym przypadku musi ocenić, czy zachowanie pracownika można zakwalifikować jako zaprzestanie sprawowania trwałej osobistej opieki nad dzieckiem. Jednak można wskazać typowe przykłady, które uzasadniają odwołanie pracownika z urlopu wychowawczego. W pierwszej kolejności będzie to podjęcie zatrudnienia na pełny etat. Z reguły również nauka w systemie dziennym, wymagająca codziennej obecności na zajęciach, może świadczyć o braku możliwości trwałego sprawowania opieki nad dzieckiem. Z kolei odbywanie krótkotrwałych szkoleń czy studia w systemie wieczorowym lub zaocznym najczęściej nie dają podstaw do stwierdzenia zaprzestania sprawowania opieki na dzieckiem przez pracownika.

PRZYKŁAD

Pracownica korzystająca z urlopu wychowawczego i opiekująca się 3-letnim dzieckiem podjęła pracę chałupniczą w domu. Dziecko nie zostało jednak oddane w tym czasie pod opiekę innej osoby. Wykonywanie pracy chałupniczej w taki sposób nie świadczy o niemożności sprawowania opieki nad dzieckiem.


Reklama

Aby wezwać pracownika z urlopu wychowawczego do pracy nie jest jednak konieczne, aby pracownik podjął zatrudnienie, naukę czy inną działalność. Celem urlopu wychowawczego jest sprawowanie osobistej opieki przez rodzica – pracownika. Dlatego zaprzestaniem sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem jest również oddanie go do żłobka lub przedszkola czy tym bardziej placówki zapewniającej całodobową opiekę. Także oddanie dziecka pod opiekę członka rodziny lub opiekunki i zajęcie się w tym czasie czymś innym niż opieka nad nim wyklucza możliwość sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

W ostatnim czasie najbardziej typowym przykładem dającym pracodawcy prawo wezwania pracownika do stawienia się do pracy wskutek zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem jest wyjazd za granicę w celu wykonywania lub poszukiwania pracy, z jednoczesnym pozostawieniem dziecka pod opieką innej osoby w kraju. Bez znaczenia pozostaje w takich przypadkach okoliczność, że opiekę nad dzieckiem sprawuje inny najbliższy członek rodziny, np. babka czy ojciec. Jeżeli jednak pracownica wyjechała za granicę zabierając ze sobą dziecko, nad którym dalej sprawuje trwałą opiekę (tak jak ma to miejsce w przedstawionej sytuacji), nie będzie to uprawniało pracodawcy do wezwania jej do pracy. Istotne znaczenie ma bowiem faktyczne sprawowanie opieki, a nie miejsce, w którym pracownik tę opiekę sprawuje.

Zagrożenie

Pracodawca nie ma prawa odwołać z urlopu wychowawczego pracownika, który tymczasowo (a nie trwale) zaprzestał sprawowania opieki nad dzieckiem, np. na krótki okres wyjechał bez dziecka do innej miejscowości czy nawet innego kraju.

Inaczej będzie, jeżeli otrzymają Państwo informację, że pracownica wykonuje za granicą pracę, która wyklucza osobiste sprawowanie opieki nad dzieckiem. W takim przypadku będą Państwo mogli ją wezwać do pracy. W tym celu pracodawca musi wezwać pracownika do pracy w terminie przez siebie wskazanym. Termin ten musi być wyznaczony nie później niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o zaprzestaniu sprawowania opieki, jednak nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania (art. 1862 § 2 Kodeksu pracy). Wezwanie to może nastąpić w dowolnej formie, np. telefonicznie, listownie, e-mailem. W praktyce jednak stwierdzenie, że pracownica wykonuje pracę za granicą w ten sposób, że zaprzestała opieki nad dzieckiem, będzie trudne.


Samo podjęcie pracy w trakcie urlopu wychowawczego nie upoważnia pracodawcy do przerwania tego urlopu. Przepisy prawa pracy pozwalają bowiem na podejmowanie w czasie urlopu wychowawczego dodatkowej pracy zarobkowej lub podjęcie nauki (art. 1862 § 1 Kodeksu pracy). Warunkiem podjęcia pracy na urlopie wychowawczym jest to, aby zatrudnienie nie godziło w podstawowy cel urlopu wychowawczego, jakim jest trwałe sprawowanie opieki nad dzieckiem. Dlatego w czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową zarówno u dotychczasowego, jak i u innego pracodawcy, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Przez pracę zarobkową należy w tym przypadku rozumieć również pracę wykonywaną na podstawie umów cywilnoprawnych, a więc zlecenia czy świadczenia usług. Na tych samych warunkach dozwolone jest podjęcie innej działalności, np. gospodarczej, a także nauki lub szkoleń. Pracownik nie ma obowiązku uzyskiwania zgody pracodawcy na podjęcie pracy, nauki czy szkolenia podczas urlopu wychowawczego. Nie musi również informować pracodawcy o zamiarze podjęcia zatrudnienia lub innego zajęcia w czasie urlopu wychowawczego.

Zakończenie trwałego sprawowania opieki nad dzieckiem może nastąpić również na skutek orzeczeń sądowych. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy władza rodzicielska pracownika zostaje ograniczona w wyroku rozwodowym, który wyznacza miejsce pobytu dziecka u drugiego rodzica. Inne orzeczenia powodujące taki skutek, to np. pozbawienie osoby korzystającej z urlopu wychowawczego władzy rodzicielskiej czy orzeczenie o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w rodzinie zastępczej.

Niestawienie się do pracy pracownika, który naruszył zasady korzystania z urlopu wychowawczego, na wezwanie pracodawcy można uznać za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych z winy pracownika, co uzasadnia rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Przyczyny odwołania z urlopu wychowawczego powinny być w tej sytuacji oczywiste, ponieważ w ewentualnym procesie o odszkodowanie lub przywrócenie do pracy pracownik będzie mógł dowodzić ich nieistnienia. Gdyby natomiast pracownik, który stawił się do pracy na wezwanie pracodawcy, kwestionował jego decyzję, może wytoczyć mu proces o ustalenie, że przysługuje mu prawo do urlopu wychowawczego.

Podstawa prawna

  • art. 52 § 1 pkt 1, art. 186 § 1, art. 1862 Kodeksu pracy.
Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?