Kategorie

Regulamin pracy

Katarzyna Sarek-Sadurska
Radca prawny w kancelarii Raczkowski Paruch sp.k. Posiada bogate doświadczenie we wszystkich obszarach indywidualnego i zbiorowego prawa pracy, w tym doświadczenie procesowe. Doradza klientom m.in. w procesach restrukturyzacyjnych, zwolnień grupowych oraz w sprawach związanych z zatrudnianiem i zwalnianiem pracowników, w tym w szczególności wyższej kadry menadżerskiej. Jest absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Pantheon-Assas (Paris II). Laureatka nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za pracę magisterską. Związana z Kancelarią od 2007 r. Autorka publikacji w zakresie prawa pracy i prawa cywilnego m.in. w pracach pod redakcją prof. dr hab. M. Safjana i prof. dr hab. K. Pietrzykowskiego.
Regulamin pracy jako akt prawa wewnętrznego stanowi jedno ze źródeł prawa pracy. Może zawierać postanowienia dotyczące m.in. przyjętych okresów rozliczeniowych czasu pracy, terminu, miejsca, czasu oraz częstotliwości wypłaty wynagrodzenia.

Regulamin pracy jest aktem prawa wewnętrznego i stanowi jedno ze źródeł prawa pracy. Oznacza to, że kształtuje on prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika. Obowiązek wprowadzenia regulaminu obejmuje pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, którzy jednocześnie nie są objęci układem zbiorowym pracy. Regulamin pracy ustala organizację i porządek pracy oraz związane z nimi prawa i obowiązki pracowników. Kodeks pracy wskazuje, które postanowienia powinny się w nim znaleźć.

Dotyczą one m.in.:

• organizacji pracy,

• warunków przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu,

• wyposażenia pracowników w narzędzia i materiały, odzież i obuwie robocze,

• systemów i rozkładów czasu pracy oraz przyjętych okresów rozliczeniowych czasu pracy,

• terminu, miejsca, czasu oraz częstotliwości wypłaty wynagrodzenia.

Treść i moc obowiązująca regulaminu pracy

Ustalając treść regulaminu pracy, należy pamiętać, że jego postanowienia nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy prawa pracy zawarte w pozostałych źródłach prawa pracy.

Tymi źródłami są:

• Kodeks pracy,

• przepisy innych ustaw,

• rozporządzenia wykonawcze,

• obowiązujące u pracodawcy układy zbiorowe pracy, porozumienia zbiorowe oraz regulaminy.

Wprowadzenie do regulaminu pracy postanowień mniej korzystnych skutkuje tak czy inaczej koniecznością stosowania odpowiednich przepisów stojących wyżej w hierarchii źródeł prawa pracy niż regulamin.

Istnieje jednak w doktrynie pogląd, zgodnie z którym wprowadzenie do regulaminu pracy postanowień mniej korzystnych skutkuje nieważnością całego regulaminu pracy. Pogląd taki został wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 23 października 1979 r. (I PRN 123/79, OSNC 1980/4/72), w którym uznano, że „regulamin pracy wprowadzający system czasu pracy w ruchu ciągłym, z naruszeniem ustawowych warunków (...) nie ma mocy wiążącej”. Zastosowanie tego poglądu w praktyce prowadziłoby jednak do sytuacji, w której często cały akt byłby nieważny z powodu zawarcia w regulaminie jednego mniej korzystnego postanowienia. Nie wiadomo też, jaki wpływ na regulaminy pracy miałyby zmiany prawa pracy w sposób korzystniejszy dla pracowników regulujący ich uprawnienia. Zgodnie z tym poglądem można by było nawet dojść do wniosku, że wszystkie regulaminy, które - powtarzając przepisy kodeksowe - odnosiłyby się do starego stanu prawnego, z chwilą wejścia w życie nowych przepisów utraciłyby moc.

Ważne!

Ustalając treść regulaminu pracy, pracodawca musi pamiętać, aby nie naruszać zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Reklama

Zabronione jest różnicowanie obowiązków lub uprawnień pracowników np. ze względu na płeć, wiek pracowników, zatrudnienie w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy. Jeżeli doszłoby jednak do wprowadzenia postanowienia naruszającego tę zasadę, nie będzie ono z mocy prawa obowiązywało.

Należy unikać wpisywania zbyt dużej liczby postanowień kodeksowych do treści regulaminu. W razie np. zmiany treści przepisów w sposób korzystniejszy dla pracodawcy regulamin będzie nadal obowiązywał pracodawcę w dotychczasowym brzmieniu. Konieczna będzie w takiej sytuacji zmiana regulaminu zgodnie z procedurą kodeksową. Z tego względu korzystniejszym rozwiązaniem dla pracodawcy jest dostosowanie reguł kodeksowych do jego potrzeb (z uwzględnieniem obowiązku niepogarszania sytuacji pracowników w odniesieniu do przepisów kodeksowych).


Kontrola pracownika

Postanowienia, które mogą znaleźć się w regulaminie pracy, dotyczą zasad kontroli pracowników przez pracodawcę. Pracodawca powinien je sformułować w sposób szczegółowy. Przykładowo, powinny zostać określone sytuacje, w których pracownicy mogą spodziewać się kontroli, co będzie kontrolowane oraz sposób przeprowadzenia kontroli. Wynika to z prawa pracowników do rzetelnej informacji o możliwości i sposobie przeprowadzania kontroli.

Dopuszczalna jest nie tylko tzw. kontrola osobista pracowników, ale również kontrola używania przez nich sprzętu służbowego. Należy zalecić pracodawcom zawieranie w postanowieniach regulaminu informacji o monitoringu poczty służbowej pracowników czy też używanych przez nich telefonów służbowych. Warto jednocześnie określić szczegółowe zasady wykorzystania służbowego sprzętu do celów prywatnych.

Obowiązki pracowników

W regulaminie pracy pracodawca może zamieścić postanowienia, które pomogą i ułatwią realizację obowiązków wynikających z zakazu dyskryminacji i regulacji antymobbingowych.

Ważne!

Reklama

W regulaminie można zawrzeć postanowienie, na mocy którego pracownicy zobowiązani będą do informowania pracodawcy o wszelkich wiadomych im przypadkach naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu bądź o wszelkich zauważonych przez nich przejawach mobbingu.

Postanowienia antymobbingowe mogą być przydatne zwłaszcza w dużych przedsiębiorstwach o zhierarchizowanej strukturze, gdzie przełożeni wyższego szczebla nie mają bezpośredniego kontaktu z pozostałymi pracownikami. W takich sytuacjach można również wprowadzić np. w formie załącznika do regulaminu pracy specjalną procedurę antymobbingową i antydyskryminacyjną. Jej zasady powinny być sformułowane z uwzględnieniem obowiązku ochrony godności i innych dóbr osobistych pracownika oraz innych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Posiadanie takiej procedury z jednej strony ułatwia pracownikom zgłaszanie i wyjaśnianie ewentualnych przypadków mobbingu czy dyskryminacji w zatrudnieniu, z drugiej ułatwia polubowne rozwiązanie zaistniałych sytuacji konfliktowych w zakładzie pracy.

Przebywanie na terenie zakładu pracy

W regulaminie można określić, że pracownik na terenie zakładu pracy może przebywać jedynie w czasie pracy i powinien opuścić go po jego zakończeniu. Z praktycznego punktu widzenia może to pracodawcy ułatwić kontrolę ewentualnej pracy w nadgodzinach oraz wykonywania przez pracownika innych niż wynikające z obowiązków pracowniczych czynności na terenie zakładu pracy.

W regulaminie pracy można również zakazać spożywania alkoholu lub przebywania na terenie zakładu pracy pod jego wpływem, zarówno w czasie pracy, jak i po jej zakończeniu.

Należy wspomnieć, że obowiązkiem pracodawcy jest zapoznanie pracownika z treścią regulaminu pracy, zanim ten rozpocznie pracę. Pisemne potwierdzenie zapoznania się pracownika z regulaminem pracy pracodawca umieszcza w aktach osobowych pracownika.

Katarzyna Sarek

prawnik, Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?