Kategorie

Obowiązki pracownika (cz. 1)

Marek Skałkowski
Pracownik powinien wykonywać pracę zgodnie z jej rodzajem określonym w umowie o pracę, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.

Pracownik, spełniając obowiązek wykonywania pracy, powinien świadczyć ją sumiennie i starannie. Praca jest wykonywana sumiennie, jeżeli pracownik wykonuje ją w sposób jak najlepszy, tzn. dokładnie, rzetelnie, solidnie. Natomiast staranne wykonywanie pracy następuje wówczas, gdy pracownik wykonuje pracę maksymalnie dokładnie, dbając o szczegóły.

W określonych przypadkach od pracownika wymaga się zwiększonej staranności i sumienności. Dotyczy to pracowników zajmujących np. kierownicze stanowiska lub posiadających wysokie kwalifikacje zawodowe. Oceniając realizowanie przez nich obowiązków służbowych, pracodawca powinien stosować bardziej rygorystyczne kryteria.

Wykonywanie poleceń przełożonych

Kolejnym obowiązkiem pracownika jest wykonywanie poleceń przełożonych.

Obowiązek ten odnosi się jednak tylko takich poleceń, które:

• dotyczą pracy,

• nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.

Pracownik nie musi wykonywać poleceń przełożonych, które są niezgodne z jego umową o pracę lub bezprawne. Nie ma także obowiązku wykonywania poleceń, które nie dotyczą pracy.

Przykład

Dyrektor nakazał pracownikowi zatrudnionemu na stanowisku kierowcy, żeby odebrał z dworca i zawiózł do domu powracającą z wakacji rodzinę dyrektora. Takiego polecenia dyrektora pracownik nie musi wykonać. Nie dotyczy ono bowiem pracy i jest sprzeczne z umową o pracę pracownika. Kierowca nie jest zobowiązany do załatwiania prywatnych spraw dyrektora i przewożenia jego rodziny.

Inne obowiązki pracownicze

Pozostałe obowiązki pracowników zostały określone w art. 100 § 2 k.p. Katalog wymienionych w tym przepisie obowiązków jest jedynie przykładowy i nie jest wyczerpujący. Przedstawia go zamieszczona poniżej tabela:

Podstawowe obowiązki pracownicze

1. Przestrzeganie czasu pracy ustalonego w zakładzie.

2. Przestrzeganie regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku.

3. Przestrzeganie przepisów i zasad bhp oraz przepisów przeciwpożarowych.

4. Dbanie o dobro zakładu pracy, ochrona jego mienia oraz zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

5. Przestrzeganie tajemnicy określonej w odrębnych przepisach.

6. Przestrzeganie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Przestrzeganie czasu pracy

Reklama

Pracodawca ustala obowiązujące w zakładzie pracy rozkłady czasu pracy. Powinny być one uregulowane w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy, a w przypadku braku w firmie tych aktów prawa wewnątrzzakładowego w obwieszczeniu. Rozkład czasu pracy określa godziny pracy pracowników, czyli moment rozpoczynania i kończenia pracy.

Obowiązek przestrzegania czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy polega zatem na systematycznym i punktualnym zgłaszaniu się pracownika do pracy w wyznaczonym przez pracodawcę miejscu. Spełnienie tego obowiązku następuje, gdy pracownik, zgłaszając się do pracy, jest zdolny do jej wykonywania i pozostaje w dyspozycji pracodawcy przez co najmniej czas wyznaczony w obowiązującym go rozkładzie czasu pracy. Naruszeniem tego obowiązku będzie więc spóźnienie się do pracy lub jej opuszczenie miejsca pracy przed wyznaczonym czasem bez zgody pracodawcy.

Nie będzie natomiast naruszeniem tego obowiązku niestawienie się w pracy z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność pracownika w pracy, np. z powodu choroby.


Przestrzeganie regulaminu pracy oraz porządku w zakładzie

Pracownicy są zobowiązani do przestrzegania regulaminu pracy i obowiązującego porządku w pracy. Pracodawca powinien zapoznać z regulaminem pracy każdego pracownika przed podjęciem przez niego pracy.

Pracownik nie powinien naruszać zawartych w regulaminie pracy ustaleń dotyczących np.:

• sposobów potwierdzania przybycia do pracy,

• zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy,

• zasad pobierania i przechowywania narzędzi pracy,

• zabezpieczenia firmowego mienia po zakończeniu pracy.

Przestrzeganie zasad bhp i ppoż.

Przestrzeganie zasad bhp zostało uznane za podstawowy obowiązek pracowniczy. W ramach tego obowiązku pracownik powinien m.in.:

• znać przepisy bhp, brać udział w szkoleniach bhp i poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym,

• dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy,

• używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego zgodnie z ich przeznaczeniem,

• poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim.

Dbanie o dobro zakładu i ochrona jego mienia

W ramach tego obowiązku pracownicy powinni np. przestrzegać standardów obowiązujących w firmie dotyczących strojów służbowych, nie powinni w kontaktach z klientami wyrażać o swoim pracodawcy negatywnych opinii, dbać o dobro zakładu i interesy pracodawcy.

Przykład

Pracownik nie miał podpisanej z pracodawcą umowy o zakazie konkurencji. Po pewnym czasie rozpoczął prowadzenie działalności konkurencyjnej wobec swojego pracodawcy. Przy prowadzeniu swojej firmy korzystał m.in. z mienia pracodawcy i przejmował klientów swojego pracodawcy. Po pewnym czasie pracodawca dowiedział się o postępowaniu pracownika i zwolnił go dyscyplinarnie z powodu naruszenia obowiązku dbania o dobro zakładu pracy polegającego na prowadzeniu działalności konkurencyjnej, „podbieraniu klientów” i korzystaniu z materiałów pracodawcy bez jego zgody. Postępowanie pracodawcy było prawidłowe. Nie ma znaczenia, że w przedstawionej sytuacji pracownik nie miał podpisanej umowy o zakazie konkurencji.

Obowiązek dbania o dobro zakładu obejmuje również obowiązek ochrony mienia pracodawcy.

Obowiązek ten dotyczy ochrony mienia:

• używanego przez pracownika bezpośrednio, np. maszyny, narzędzia,

• powierzonego pracownikowi z obowiązkiem wyliczenia się z niego, np. telefonu komórkowego, samochodu,

• innych przedmiotów, z którymi styka się w pracy pracownik.

Uszkodzenie mienia pracodawcy przez pracownika z jego winy powoduje odpowiedzialność odszkodowawczą pracownika. Może być także przyczyną nałożenia kar porządkowych lub podstawą do wypowiedzenia umowy o pracę.

Marek Skałkowski

specjalista w zakresie prawa pracy

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Hybrydowy model pracy planuje 77% pracodawców

    Hybrydowy model pracy wybiera aż 77% pracodawców w Polsce. Ile dni pracy zdalnej w tygodniu planują wprowadzić?

    Jakie prawa ma ojciec?

    Ojciec - jakie prawa ma mężczyzna wychowujący dzieci? Czy tata może skorzystać z urlopu macierzyńskiego?

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło bez składek ZUS

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło nie będą oskładkowane - MRiPS.

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.