Kategorie

Obowiązki pracownika (cz. 2)

Marek Skałkowski
Pracownicy mają obowiązek zachowywać w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Tajemnicą pracodawcy objęte są wszelkie informacje techniczne, technologiczne, handlowe lub organizacyjne, których ujawnienie może narazić pracodawcę na szkodę. Nie dotyczy to jednak informacji, które są powszechnie znane.

Przykład

Reklama

Firma motoryzacyjna wydała komunikat prasowy, w którym ujawniła plany uruchomienia nowej fabryki w Gliwicach. Tego samego dnia pracownik tej firmy już po wydaniu komunikatu poinformował o planach utworzenia przez firmę, w której pracuje, nowej fabryki kilku znajomym. W takim przypadku nie nastąpiło naruszenie przez pracownika tajemnicy informacji, ponieważ ujawnił on informację, która została podana przez firmę do ogólnej wiadomości.

Pracownika obowiązuje nakaz przestrzegania tajemnicy informacji także wtedy, kiedy nie zawarto z nim umowy o zakazie konkurencji. Obowiązek zachowania tajemnicy wynika bezpośrednio z przepisów Kodeksu pracy. Jednak pracodawca dodatkowo, żeby zabezpieczyć się przed naruszeniem przez pracownika tajemnicy informacji, powinien podać najlepiej na piśmie zakres informacji, jakie pracownik powinien zachować w tajemnicy.

Reklama

Innym rodzajem zabezpieczenia przez pracodawcę przed naruszeniem przez pracownika tajemnicy informacji jest zawarcie z nim umowy o zakazie konkurencji (art. 1011 § 1 k.p.). Umowę taką można zawrzeć zarówno na czas trwania umowy o pracę, jak i na okres po jej zakończeniu (art. 1012 § 1 k.p.). Umowę o zakazie konkurencji w czasie trwania umowy o pracę można zawrzeć z każdym pracownikiem. Natomiast umowę o zakazie konkurencji po zakończeniu umowy o pracę można podpisać jedynie z pracownikami, którzy mają dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Z reguły więc umowa o zakazie konkurencji po rozwiązaniu umowy o pracę będzie dotyczyła pracowników zajmujących stanowiska kierownicze w firmie.

W ramach umowy o zakazie konkurencji pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy oraz wykonywać pracy na podstawie stosunku pracy lub w innej formie na rzecz konkurencyjnego podmiotu. Zawarcie umowy o zakazie konkurencji na okres po ustaniu zatrudnienia powoduje, że pracownik nie może nawet po zakończeniu pracy podejmować działań konkurencyjnych oraz ujawniać poufnych informacji, ponieważ klauzula konkurencyjna dotyczy również zakazu naruszania tajemnicy przedsiębiorstwa.

WAŻNE!

Jeżeli pracodawca nie zawrze z pracownikiem umowy o zakazie konkurencji po rozwiązaniu umowy o pracę, to jest chroniony jedynie przez przepisy ustawy z 16 kwietnia 2003 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (DzU nr 153, poz. 1503 ze zm.). W takim przypadku były pracownik może podjąć działalność konkurencyjną, ale nie może w trakcie tej działalności wykorzystywać informacji stanowiących tajemnicę byłego pracodawcy.

Naruszeniem obowiązku przestrzegania tajemnicy pracodawcy będzie również uzyskanie przez pracownika informacji, do których posiadania nie był on uprawniony. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 6 czerwca 2000 r. (I PKN 697/99, OSNP 2001/24/709).

Przykład

Pracownik jest zatrudniony na stanowisku informatyka. Podczas naprawy komputera głównej księgowej skopiował dane dotyczące wysokości wynagrodzeń wszystkich pracowników i przesłał na swój komputer. Niedługo potem dowiedział się o tym pracodawca. Takie postępowanie pracownika narusza tajemnicę przedsiębiorstwa i uzasadnia rozwiązanie umowy z pracownikiem bez wypowiedzenia.

Obowiązek przestrzegania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach (art. 100 § 2 pkt 5 k.p.) dotyczy przede wszystkim przestrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w przepisach ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Obejmuje jednak również przestrzeganie tajemnicy państwowej i służbowej.


Naruszenie zasad współżycia społecznego

Pracownik jest zobowiązany przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. W praktyce przestrzeganie tego obowiązku powinno polegać na właściwym zachowaniu się wobec współpracowników i pracodawcy.

Naruszeniem tego obowiązku, na co wskazuje orzecznictwo sądowe, będzie np.:

• ubliżanie innym pracownikom (wyrok SN z 29 czerwca 2005 r., I PK 290/2004, OSNP 2006/9-10/149),

• używanie przemocy fizycznej wobec współpracowników (wyrok SN z 5 czerwca 1987 r., I PRN 27/87, Sł. Pracow. 1988/2/26),

• zeznanie przez pracownika nieprawdy w toczącym się w zakładzie postępowaniu powypadkowym (wyrok SN z 12 stycz- nia 1998 r., I PKN 458/97, OSNP 1998/22/665),

• ukształtowanie trybu przydzielania sobie premii uznaniowych (wyrok SN z 2 października 2003 r., I PK 534/2002, Pr. Pracy 2004/4/29).

Dobrym sposobem na wyjaśnienie pracownikom, na czym polega przestrzeganie zasad współżycia społecznego w zakładzie, jest opracowanie kodeksu etyki - zbioru zasad etycznych, jakie powinny być przestrzegane w pracy.

Skutki naruszenia obowiązków pracowniczych

Naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych daje pracodawcy podstawę do nałożenia na pracownika kary porządkowej (upomnienia, nagany, kary pieniężnej) lub nawet do rozwiązania umowy o pracę (art. 108, art. 32 k.p.). Może to być rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem w trybie ustawowym, jak również w przypadku ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych rozwiązanie bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 k.p.).

Ponadto pracodawca może również, w przypadku gdy swoim postępowaniem pracownik wyrządził mu szkodę, dochodzić od niego odszkodowania przed sądem pracy. Odpowiedzialność pracownika jest ograniczona do jego 3-miesięcznego wynagrodzenia. Jednak w przypadku gdy pracownik wyrządził szkodę umyślnie lub szkoda powstała w mieniu mu powierzonym, pracownik odpowiada za nią w pełnej wysokości (art. 119, 122, 124 k.p.).

Marek Skałkowski

specjalista w zakresie prawa pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?