Kategorie

Wytaczanie powództw na rzecz pracownika

Anna G. Dębińska
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oprócz pracowników również inspektorzy pracy, organizacje społeczne oraz prokurator są uprawnieni do występowania z powództwem na rzecz pracowników.

Nie zawsze sam pracownik musi osobiście występować do sądu pracy. Mogą to uczynić wskazane powyżej podmioty, którym przepisy prawa nadają w określonych okolicznościach uprawnienie do wytoczenia powództw na jego rzecz.

Inspektorzy pracy

Reklama

Charakterystyczną rolę w tym zakresie odgrywają inspektorzy pracy. Mogą oni w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy powodować wszczęcie postępowania na rzecz pracowników i ubezpieczonych (art. 462 k.p.c.). Tym samym nie leży w kompetencji inspektora pracy uprawnienie do wytoczenia powództwa na rzecz pracodawcy czy też ustalenia nieistnienia stosunku pracy bądź ustalenia, jaki jest rodzaj umowy łączącej dane strony. W praktyce inspektor pracy wytacza powództwo na rzecz pracownika, przykładowo domagając się ustalenia, że dana osoba świadczy pracę w ramach umowy o pracę, a nie umowy zlecenia bądź umowy o dzieło, mimo że formalnie dana umowa nosi nazwę jednej z umów cywilnoprawnych.

W zakresie określonym przez art. 631 k.p.c. inspektorzy pracy mogą także wstępować do toczącego się postępowania na każdym jego etapie, czyli od chwili wytoczenia powództwa aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie.

Ważne!

Wstąpienie do toczącego się postępowania wymaga zgody powoda.

Reklama

Brak takiej zgody uniemożliwia udział inspektora w postępowaniu. Przy czym sąd nie bada, czy w danej sprawie istnieją przesłanki do udziału inspektora pracy. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z 29 grudnia 1998 r. (I PKN 494/98, OSNP 2000/4/149): „zgoda pracownika jest wymagana tylko na wstąpienie inspektora pracy do postępowania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy, nie zaś do wytoczenia powództwa przez inspektora na rzecz pracownika”.

Zgoda może być wyrażona w każdej formie (w piśmie procesowym lub przez złożenie na rozprawie ustnego oświadczenie do protokołu). Późniejsze cofnięcie raz wyrażonej zgody przez powoda nie ma prawnego znaczenia. Niezawiadomienie inspektora pracy, który wstąpił do postępowania o ustalenie istnienia stosunku pracy, o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok, powoduje nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie inspektora pracy możliwości obrony jego praw (wyrok SN z 2 kwietnia 1998 r., I PKN 521/97, OSNP 1999/6/203).

Organizacje społeczne

Obok inspektorów pracy ustawodawca na mocy art. 462 k.p.c. upoważnia również organizacje społeczne do wytoczenia powództwa na rzecz pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Uprawnienie to przysługuje każdej organizacji społecznej, której zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej. Tym samym takie organizacje mogą wnieść powództwo w każdej sprawie o roszczenia pracownika z zakresu prawa pracy, jak również odwołanie od decyzji organu rentowego, podlegającej zaskarżeniu do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Prawo organizacji społecznych do wszczęcia postępowania na rzecz pracowników i ubezpieczonych nie jest uzależnione od członkostwa w takiej organizacji osoby, na której rzecz ta organizacja działa (orzeczenie SN z 18 października 2000 r., II UKN 556/00, M.P. 2001/8/430). W praktyce są to zazwyczaj związki zawodowe oraz stowarzyszenia działające na rzecz ochrony praw pracowników. Natomiast zakładowa organizacja związkowa jest legitymowana do wszczęcia postępowania tylko na rzecz pracownika zatrudnionego u pracodawcy, u którego organizacja ta działa i tylko za zgoda pracownika (uchwała SN z 5 lipca 2002 r., III PZP 13/02, OSNP 2003/7/167).


Jednocześnie na podstawie art. 61 w związku z art. 462 k.p.c. organizacjom społecznym przysługuje prawo do wstąpienia do toczącego się już postępowania na każdym jego etapie. W takim przypadku nie jest wymagana zgoda osoby, na której rzecz takie powództwo zostaje wytoczone. Sąd na wniosek tej organizacji powinien zawiadomić tę osobę o wytoczeniu na jej rzecz powództwa. Kontroli sądu nie podlega kwestia, czy w konkretnej sprawie są spełnione przesłanki udziału w niej organizacji społecznej. Nie mniej jednak sąd powinien zbadać, czy organizacja społeczna, która zgłosiła swój udział w sprawie, jest do tego uprawniona.

Organizacje społeczne, które nie uczestniczą w sprawie, mogą przedstawić sądowi istotny dla sprawy pogląd wyrażony w uchwale lub oświadczeniu ich należycie umocowanych organów. A zatem wszystkie te organizacje, które na mocy przepisów są uprawnione do wytaczania powództw i wstępowania do postępowań, ale de facto nie uczestniczą w danym postępowaniu, mają prawo przedstawić swój pogląd. Organizacje, które biorą udział w danym postępowaniu, mają prawo przedstawić sądowi swoje stanowisko w ramach uczestnictwa w postępowaniu.

Należy podkreślić, że na gruncie art. 465 k.p.c. zarówno inspektor pracy, jak i przedstawiciel związku zawodowego mogą reprezentować pracownika w postępowaniu przed sądem jako pełnomocnicy.

Prokurator

Zgodnie z art. 55 k.p.c. prokurator może wytoczyć powództwo na rzecz określonej osoby. Przepisy nie wskazują konkretnie, czy na rzecz pracownika czy też pracodawcy. W praktyce prokurator na ogół wytacza powództwo na rzecz pracownika celem zapewnienia ochrony przysługujących mu praw. Taką osobę wskazuje w pozwie. Sąd doręcza jej niezwłocznie odpis pozwu i zawiadamia o terminie rozprawy. Osoba ta może wstąpić do sprawy w charakterze powoda.

Wstąpienie może nastąpić w każdym stadium postępowania, gdyż nie jest ograniczone żadnym terminem. Nie jest również wymagane, aby osoba wezwana zawiadomiła sąd o tym, czy chce w ogóle do postępowania przystąpić. Nawet w wypadku zawiadomienia sądu o woli nieprzystępowania do toczącego się postępowania strona może zmienić zdanie i później do postępowania przystąpić. Jeżeli jednak pracownik nie zdecyduje się wstąpić do sprawy, to jest on na podstawie wielu przepisów traktowany jako strona postępowania i z nim - jako stroną - związane są określone skutki procesowe, np. zawieszenie postępowania z powodu śmierci tego podmiotu, wyłączenie sędziego, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron.

Prokurator może również wstąpić do toczącego się już postępowania między pracownikiem a pracodawcą, na każdym jego etapie. Wówczas występuje on samodzielnie, tzn. nie jest związany z żadną stroną procesu.

Powyższe podmioty (inspektor pracy, organizacje społeczne i prokurator), które wytaczają powództwo na rzecz pracownika są stroną procesową w znaczeniu formalnym (tzn. podmiotem, któremu przysługują prawa i którego obciążają obowiązki procesowe strony powodowej postępowania). Natomiast pracownik, na którego rzecz wytoczono powództwo, jest stroną w znaczeniu materialnym, a więc podmiotem, którego praw (stosunku prawnego) dotyczy proces.

Anna G. Dębińska

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?