Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podstawowe obowiązki pracownika zawarte w Kodeksie pracy

Beata Świętochowska-Lewczuk
Młodszy Specjalista ds. Personalnych
Podstawowe obowiązki pracownika. /Fot. Fotolia
Podstawowe obowiązki pracownika. /Fot. Fotolia
Podstawowe obowiązki pracownika zawiera art. 100 Kodeksu pracy. Bardzo ważny jest również art. 211 Kodeksu pracy, który traktuje o obowiązkach pracownika związanych z zasadami bhp. Jakie kary można nałożyć na pracownika w razie naruszenia podstawowych obowiązków?

Podstawowe obowiązki pracownika

Podstawowe obowiązki pracownika zostały wymienione w Rozdziale II Kodeksu pracy, a mianowicie w art. 100 k.p., który stanowi, że :
§ 1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.
Ponadto:
§ 2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:

  1. przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy;
  2. przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;
  3. przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych;
  4. dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;
  5. przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;
  6. przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Obowiązki pracodawcy i pracownika

Polecamy Komplet: INFORLEX.PL Księgowość i Kadry + Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń + INFORorganizer - abonament 12 miesięcy

Obowiązki pracownika z zakresu bhp

Pracownik zobowiązany jest też do przestrzegania przepisów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a mianowicie w myśl art. 211 k.p. przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany:

  1. znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym;
  2. wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych;
  3. dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy;
  4. stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem;
  5. poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich;
  6. niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie;
  7. współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Obowiązki pracownika z zakresu bhp

Katalog kar

W razie nieprzestrzegania przez pracownika powyższych obowiązków może ponieść on odpowiedzialność porządkową, dyscyplinarną lub materialną przewidzianą w przepisach Kodeksu pracy. W związku z powyższym zgodnie z art. 108 § 1.k.p. za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:

  • karę upomnienia;
  • karę nagany.

Natomiast w myśl § 2 za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować:

  • karę pieniężną.

Oprócz kary porządkowej, o której wspomniano powyżej pracownik ponosi odpowiedzialność materialną zgodnie z art. 114 k.p., który stanowi, że pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach kodeksu pracy.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM

Odpowiedzialność za szkodę

Według art. 115 k.p. pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia. W razie wyrządzenia szkody przez kilku pracowników każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych. W myśl art. 119 k.p. odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.

Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości (art. 122 k.p.).

Trzecim rodzajem odpowiedzialność pracowniczej jest odpowiedzialność dyscyplinarna przewidziana w licznych pragmatykach służbowych, czyli dotycząca np. funkcjonariuszy Policji, Straży granicznej, Radców Prawnych, lekarzy i innych tego typu zawodów. Częstą karą dyscyplinarną stosowaną przez pracodawcę jest np. zwolnienie z pracy czy wydalenie ze służby.

W stosunku do pracowników, do których stosowany jest Kodeks pracy, w praktyce korzysta się z art. 52 k.p., który to umożliwia pracodawcy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych.

Podstawa prawna:

Art. 100, art.108- 113, art.114-123, art.211 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141 z późn.zm.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    12 tys. uchodźców z Ukrainy znalazło pracę w woj. Pomorskim
    Na Pomorzu ok. 12 tys. uchodźców z Ukrainy znalazło pracę. Najnowsze statystyki przekazali w środę eksperci, w trakcie podpisywania listu intencyjnego powołującego Pomorską Platformę Współpracy na rzecz Cudzoziemców
    Nie tylko mama z dzieckiem na urlopie
    Dzisiaj nikogo nie dziwi fakt, że to tata zostaje z dzieckiem w domu a mama pracuje. Od kilku lat urlopy tacierzyński i dzielenie wychowawczego z mamą są wśród ojców coraz bardziej popularne. W pierwszych czterech miesiącach tego roku ZUS na Dolnym Śląsku wypłacił 26 tys. zasiłków macierzyńskich, z czego 4,6 tys. mężczyznom, którzy zdecydowali się zostać w domu z dzieckiem.
    Ponad połowa Polaków źle ocenia działania rządu na rynku pracy
    Aż 55% Polaków ocenia działania rządu na rynku pracy źle lub bardzo źle, a według 25% najbardziej w ich wyniku zyskują… bezrobotni. Spojrzenie na działania rządzących jest jednak w dużej mierze uzależnione od poglądów politycznych.
    L4 w ciąży – co warto wiedzieć?
    L4 w ciąży jest bardzo powszechnym zjawiskiem. Wynika to oczywiście z rozmaitych dolegliwości towarzyszących ciężarnym pracownicom. Dolegliwości te mogą utrudnić, a nawet uniemożliwić wykonywanie zawodu.
    Kobiety bardziej doceniane w branży przemysłowej
    – Klimat wokół kobiecego przywództwa jest coraz bardziej pozytywny. W branży przemysłowej, którą reprezentuję, zauważam, że bardzo doceniane są cechy i kompetencje, które wnoszą kobiety – mówi Beata Syczewska, dyrektorka Dywizji Robotyki ABB w Polsce. Mimo korzystnych zmian przemysł wciąż jednak ma twarz mężczyzny.
    Zmiany w wynagrodzeniach już od 1 lipca 2022 r.
    Ustawodawca zdecydował o wdrożeniu zmian w Polskim Ładzie od 1 lipca 2022 roku. Co zmieni się w kontekście wynagrodzeń?
    Polski Ład - zmiany od lipca 2022 r. Nowe kalkulatory
    Polecamy nowe kalkulatory, które uwzględniają zmiany w Polskim Ładzie od 1 lipca 2022 r. Zapraszamy do korzystania z kalkulatorów: wynagrodzeń, umów zlecenia, umów o dzieło!
    Webinarium „Podróże służbowe kierowców po zmianach” + certyfikat gwarantowany
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Podróże służbowe kierowców po zmianach” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 31 maja 2022 roku. Polecamy!
    Kiedy Zielone Świątki w 2022 r.?
    Kiedy wypadają Zielone Świątki? Czy to dzień wolny od pracy? Czy można wtedy zrobić zakupy
    Praca zdalna coraz bliżej uregulowania w Kodeksie pracy
    Praca zdalna nie była dotychczas uregulowana w Kodeksie pracy. Projekt nowelizacji ustawy zakłada, że nowe regulacje zastąpią przepisy o telepracy. Jakie obowiązki przy poleceniu pracy zdalnej będzie miał pracodawca?
    Wynagrodzenie pielęgniarek i innych zawodów medycznych. Jakie zmiany?
    Wzrost wynagrodzeń w ochronie zdrowia ma zachęć młodych ludzi do studiowania na kierunkach medycznych i docenić doświadczonych pracowników – wskazał we wtorek wiceminister zdrowia Piotr Bromber.
    Dziecko w żłobku – już płyną pieniądze z ZUS
    W mieniony piątek 20 maja na konta żłobków popłynęły pierwsze pieniądze. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelał w pierwszej transzy ponad 86 milionów złotych. Liczba dzieci, na które przyznano do tej pory dofinansowanie wynosi ponad 65 tys.
    Zmiany w Kodeksie pracy
    Rząd zajmuje się projektem nowelizacji Kodeksu pracy, która na stałe wprowadzi pracę zdalną do polskiego porządku prawnego.
    W ciągu 10 lat liczba pracujących wzrosła o ponad 2 mln
    W 2021 r., liczba pracujących 17,130 mln - była znacząco większa w porównaniu z wynikami spisu z 2011 r. (ponad 15 mln).
    Rząd zajmie się przepisami dot. pracy zdalnej i wykrywania alkoholu u pracowników
    Rada Ministrów zajmie się przepisami wprowadzającymi pracę zdalną jako rozwiązanie stałe, a także umożliwiającymi kontrolę pracowników na obecność alkoholu.
    Czym jest prawo pracy?
    Mówiąc o prawie pracy, często myślimy o Kodeksie pracy. Czy są jeszcze jakieś regulacje dotyczące stosunku pracy?
    Trzynasta emerytura ze Słowacji
    Słowacka instytucja ubezpieczeniowa (SIA) wypłaci w lipcu 2022 rl trzynastą emeryturę osobom, które pobierają emeryturę słowacką i mieszkają w Polsce.
    Od 2023 roku pracownicy automatycznie będą zapisani do PPK
    Wykorzystując dostępne w internecie kalkulatory PPK, można wyliczyć, że – odkładając tylko 56 zł miesięcznie – w ciągu roku zgromadzimy 1666 zł. Gdybyśmy chcieli te pieniądze odkładać samodzielnie w innym produkcie, oszczędzilibyśmy ok. 650–680 zł. Udział pracodawcy i dopłaty od państwa powodują więc, że zyskujemy dużo więcej – mówi Joanna Załęska, dyrektor biura PPK w Compensie.
    FORUM KADR I KSIĘGOWOŚCI 2022 - rabat 15% na zgłoszenia do 31 maja
    FORUM KADR I KSIĘGOWOŚCI 2022 odbędzie się w dniu 7 czerwca 2022 r. Można uzyskać rabat – 15% na zgłoszenia wysłane do 31 maja. Zapraszamy!
    Podwyżka płacy minimalnej w 2023 roku może przyspieszyć inflację
    Rząd rozważa podwyżkę minimalnego wynagrodzenia od początku 2023 r. do 3350 zł, a od lipca do 3500 zł. Obecnie wynosi ono 3010 zł. Wyższy od ustawowego wzrost płacy minimalnej i wskaźnika waloryzacji emerytur i rent może oznaczać dalszy niekontrolowany wzrost inflacji – ostrzega Konfederacja Lewiatan.
    Większość czasu pracy naukowców jest marnowana na biurokrację [WYWIAD]
    Nauka w Polsce rozwija się znacznie wolniej, niż mogłaby się rozwijać - ocenił w rozmowie z PAP prof. Grzegorz Węgrzyn, biolog molekularny. Jego zdaniem, nawet do 70-80 proc. normalnego czasu pracy naukowców jest marnowanego na działania biurokratyczne.
    Komu przysługuje ulga dla rodzin 4+?
    Ulga dla pracowników z co najmniej czworgiem dzieci – komu przysługuje? Czym jest?
    Sześć lat bez awansu, a później zwolnienie? Nowy system awansu zawodowego nauczycieli
    Nowy system awansu zawodowego nauczycieli sprawi, że nauczyciel, jeżeli uzyska co najmniej dobrą ocenę pracy, może ją wykonywać przez sześć lat, bez konieczności uzyskania stopnia awansu zawodowego. Po upływie tego czasu umowa z nim zostanie rozwiązana z mocy prawa.
    Sobota i niedziela – czy są dniami urlopu?
    Czy pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu na sobotę i niedzielę?
    Urlop menstruacyjny – czy także w Polsce?
    Urlop menstruacyjny można wziąć w Japonii i Korei Południowej, a obecnie w projekcie ustawy proponuje go Hiszpania. Czym jest? Czy można ubiegać się o taki urlop również w Polsce?