Kategorie

Kiedy pracodawca odpowiada za błędy pracownika

Krzysztof Kowalczyk
Pracodawca jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika osobie trzeciej, jeżeli została ona wyrządzona przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych z winy nieumyślnej pracownika.

Pracownik wyrządza szkodę przy wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych wówczas, gdy szkoda ta pozostaje w normalnym funkcjonalnym związku przyczynowym z powierzonymi mu czynnościami, które podjął w ramach wykonywania zadań związanych z przedmiotem działalności pracodawcy.

Z kolei osobą trzecią, która może dochodzić od pracodawcy odszkodowania, może być inna jednostka organizacyjna, osoba fizyczna niezatrudniona u pracodawcy, jak również inny pracownik tego samego pracodawcy.

Reklama

Jeżeli więc w powyższych okolicznościach pracownik wyrządzi szkodę, to poszkodowany powinien kierować swoje roszczenia odszkodowawcze nie do pracownika, lecz do jego pracodawcy. Stanowi o tym art. 120 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym w razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca.

Dopuszczalne są jednak wyjątki od zasady nakazującej poszkodowanemu dochodzić odszkodowania od pracodawcy. Dotyczy to sytuacji, gdy pracodawca okaże się niewypłacalny. W wyroku z 11 kwietnia 2008 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że poszkodowany może dochodzić także bezpośrednio od pracownika naprawienia szkody, którą wyrządził mu pracownik nieumyślnie czynem niedozwolonym przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, jeżeli zakład pracy na skutek upadłości nie jest w stanie wypłacić należnego odszkodowania.

Odszkodowanie od pracownika

Pracodawca, który naprawił osobie trzeciej szkodę wyrządzoną przez swojego pracownika, może żądać od niego odszkodowania. Pracownik odpowiada wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, na zasadach zawartych w art. 114–122 k.p. (art. 120 § 2 k.p.). Warto jednak podkreślić, że w tym przypadku jest to odpowiedzialność w ograniczonym zakresie. To ograniczenie odpowiedzialności pracownika zachodzi w sytuacji, gdy wyrządził on szkodę przy wykonywaniu swoich obowiązków z winy nieumyślnej. Wynika to z art. 115 k.p., który ogranicza odpowiedzialność pracownika tylko do rzeczywistej straty i tylko do normalnych następstw działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. Ponadto z mocy art. 119 k.p. odszkodowanie należne od pracownika nie może przewyższać wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia przysługującego temu pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody. Gdy jednak pracownik wyrządził osobie trzeciej szkodę z winy umyślnej, pracodawca może żądać od pracownika odszkodowania w pełnej wysokości.

WAŻNE!

Wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność przewidzianą w art. 114–122 k.p.

Reklama

Roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 120 § 2 k.p. powstaje z chwilą zaspokojenia przez pracodawcę roszczeń osoby poszkodowanej. Ma to wpływ na sposób obliczania terminu określonego w art. 291 § 2 k.p. Przepis ten określa, że roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia. W przypadku roszczenia pracodawcy nie można liczyć terminu przedawnienia od dnia, w którym powziął on wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, gdyż dopiero naprawienie szkody stwarza jego roszczenie do pracownika będącego sprawcą szkody.

W wyroku z 16 września 1997 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenie regresowe pracodawcy w stosunku do pracownika, który przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych wyrządził szkodę osobie trzeciej, powstaje z chwilą zaspokojenia przez pracodawcę roszczeń osoby trzeciej. Termin przedawnienia roszczenia regresowego pracodawcy liczy się od chwili naprawienia szkody, a nie od chwili jej wyrządzenia przez pracownika.


Przykład

Pracownik nieumyślnie spowodował szkodę u jednego z klientów, który z tego tytułu zażądał odszkodowania. Niedługo po tym przedsiębiorstwo zostało przejęte na podstawie art. 231 k.p. Obowiązkiem nowego pracodawcy jest zapłata poszkodowanemu odszkodowania rekompensującego szkodę. W stosunku do pracownika nowy pracodawca będzie mógł wystąpić z żądaniem odszkodowania, ale w ograniczonej wysokości. Pracownik poniesie bowiem pracowniczą odpowiedzialność materialną na podstawie art. 120 w związku z art. 119 k.p. Oznacza to, że nie odpowiada on za szkodę w pełnej wysokości, lecz jedynie do wysokości 3-miesięcznego miesięcznego wynagrodzenia z dnia wyrządzenia szkody.

Kiedy pracodawca nie naprawi szkody

Na kwestię podstawy odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej istotne znaczenie ma okoliczność, czy szkoda została wyrządzona przy wykonywaniu przez pracownika jego obowiązków pracowniczych, czy też jedynie „przy okazji” wykonywania tych obowiązków.

Przypomnijmy, że w razie wyrządzenia przez pracownika szkody osobie trzeciej przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca. Jednak ta regulacja nie obejmuje wyrządzenia przez pracownika szkody osobie trzeciej „przy okazji” wykonywania obowiązków pracowniczych; znajdują wówczas zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Była o tym mowa w wyroku Sądu Najwyższego z 19 czerwca 1975 r. Także w wyroku z 5 maja 1998 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika osobie trzeciej nie obciąża zakładu pracy, gdy wyrządzenie tej szkody nastąpiło jedynie przy sposobności zatrudnienia w zakładzie pracy, tj. nie przy wykonywaniu powierzonych pracownikowi zadań w stosunku pracy.

Przykład

Marian P. jest pracownikiem w warsztacie samochodowym. Inni zatrudnieni tam mechanicy postanowili zażartować sobie z kolegi i podczepili do jego samochodu petardy. Gdy Marian P. uruchomił samochód, petardy wybuchły i w rezultacie doszło do wypadku, w którym pan Marian został ranny, a samochód uległ zniszczeniu. W tym przypadku wyrządzenie szkody nie jest objęte przepisami Kodeksu pracy i pracodawca nie jest za nią odpowiedzialny. Marian P. może domagać się od mechaników, którzy dla żartu podczepili petardy i spowodowali szkodę, odszkodowania na zasadach określonych Kodeksem cywilnym.

Podstawa prawna:

  • art. 114–122, art 291 § 2 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 19 czerwca 1975 r. (V PRN 2/75, OSNC 1976/4/70),
  • wyroku SN z 5 maja 1998 r. (I CKU 110/97, Prok.i Pr.-wkł. 1998/10/27),
  • wyrok SN z 16 września 1997 r. (I PKN 261/97, OSNP 1998/18/535).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?