Kategorie

Zaświadczenia wydawane byłemu pracownikowi

Marta Jendrasik
Pracownik może żądać odszkodowania z tytułu szkody, jaką poniósł w związku z niewydaniem przez pracodawcę zaświadczenia. Takie roszczenie jest jednak dopuszczalne jedynie wtedy, gdy pracodawca ma obowiązek wydania tego rodzaju zaświadczenia.

Jakiego rodzaju zaświadczeń może żądać pracownik od byłego pracodawcy i czy są jakieś limity w zakresie liczby i częstotliwości ich wystawiania. Czy były pracownik musi podawać powód wystawienia zaświadczenia i od czego zależy obowiązek jego wystawienia przez byłego pracodawcę. To częste pytania, jakie stawiają sobie pracodawcy.

Pisemne referencje i opinie o byłym pracowniku

Kwestie wydawania opinii o byłych pracownikach nie zostały uregulowane w przepisach prawa pracy, a zatem pracownik nie ma roszczenia do pracodawcy o ich wydanie. To do pracodawcy należy decyzja, czy wystawi pracownikowi opinię, czyli tzw. referencje. Dokument ten z pewnością stanowiłby dla byłego pracownika pewnego rodzaju uzupełnienie informacji zamieszczanych w świadectwie pracy. Bardzo często zdarza się, że samo wskazanie nazw stanowisk niekoniecznie obrazuje zakres wykonywanych przez pracownika obowiązków. Informacje wskazywane w świadectwie pracy nie wskazują także, jakimi umiejętnościami musiał się wykazać pracownik, świadcząc pracę na danym stanowisku.

Częstotliwość wydawanych zaświadczeń nie jest limitowana przez przepisy prawa.

Reklama

Pracodawcy muszą wiedzieć, że nie jest właściwe umieszczenie opinii o pracowniku w treści ust. 6 świadectwa pracy „informacje uzupełniające”. Zamieszczenie ich w tej części świadectwa pracy oznacza wypełnienie świadectwa w sposób nieprawidłowy. W takim przypadku pracownik będzie miał prawo wystąpić z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy.

Ponadto pracownik może w drodze sądowej dochodzić ochrony swego dobra osobistego, które zostało naruszone przez zakład pracy wskutek świadomego wystawienia krzywdzącej i nieprawdziwej opinii (wyrok SN z 15 listopada 1967 r.).

PIT-11 od byłego pracodawcy na wniosek pracownika

Jeżeli stosunek pracy z byłym pracownikiem ustał w trakcie roku podatkowego, wówczas na pisemny wniosek pracownika w ciągu 14 dni pracodawca ma obowiązek wydać PIT-11 (art. 39 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jeśli pracownik nie wystąpi z takim wnioskiem, pracodawca jest zobowiązany do przekazania tej informacji do końca lutego następnego roku.

Świadczenia w razie choroby i macierzyństwa

Reklama

Jeżeli stosunek pracy ustanie w trakcie pobierania przez pracownika zasiłku, a także jeśli pracownik będzie miał do niego prawo po ustaniu stosunku pracy, wówczas były pracodawca jest zobowiązany m.in. do przekazania do ZUS zaświadczenia na druku ZUS Z-3.

Konsekwencją przekazania do ZUS druku Z-3 będzie rozpoczęcie lub kontynuacja wypłaty zasiłku byłemu pracownikowi (§ 3 rozporządzenia w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).

Zaświadczenie o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach

Osoba, która wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, ma prawo ubiegać się o emeryturę z tego tytułu. W związku z tym były pracownik, który świadczył pracę w szczególnych warunkach, może żądać od pracodawcy wydania odpowiedniego zaświadczenia, którym jest świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Powinno ono być wystawione na formularzu, którego wzór został określony w załączniku do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, lub przez dokonanie odpowiedniego wpisu w tym zakresie w treści świadectwa pracy.


Zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu

Jeżeli byli pracownicy zwracają się z prośbą o wystawienie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, powinni co do zasady wskazać we wniosku cel wydania tego zaświadczenia.

Przykład

Pracownik zwrócił się z wnioskiem do byłego pracodawcy o wystawienie zaświadczenia o zatrudnieniu oraz wysokości i składnikach wynagrodzenia w trakcie zatrudnienia. Były pracodawca odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że pracownik otrzymał świadectwo pracy i miał możliwość wystąpienia z wnioskiem o zamieszczenie w jego treści danych dotyczących osiąganego wynagrodzenia przed wystawieniem świadectwa pracy.

Wydanie takiego zaświadczenia generalnie zależy od woli pracodawcy, jednak w miarę możliwości powinien on przychylić się do prośby pracownika.

Inaczej jest w przypadku wystawiania zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach na formularzu ZUS Rp-7.

Każdy pracodawca ma obowiązek wystawienia takiego zaświadczenia na wniosek pracownika lub ZUS (art. 125 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Powołany przepis nakłada na pracodawcę obowiązek współdziałania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia i wydawania pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości.

Sankcje za niewydanie zaświadczeń

Pracodawca powinien pamiętać, że w pewnych przypadkach odmowa wydania zaświadczenia lub zawarcie w nim nieprawidłowych danych może być potraktowane jako działanie na szkodę pracownika i wiązać się z odpowiedzialnością odszkodowawczą.

Przykład

Były pracownik zwrócił się z prośbą o wydanie zaświadczenia o pracy w szczególnych warunkach, wskazując na wykonywanie prac przy ręcznym układaniu na gorąco nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych. Pracodawca odmówił wydania zaświadczenia.

Z uwagi na braki w dokumentacji były pracownik nie otrzymał wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W takiej sytuacji będzie uzasadnione dochodzenie przez pracownika odszkodowania od byłego pracodawcy na drodze sądowej.

Podstawa prawna:

  • art. 125, 125a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • rozporządzenie MPiPS z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (DzU nr 60, poz. 282 ze zm.),
  • art. 39 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2012 r. poz. 361 ze zm.),
  • § 2, 3 rozporządzenia MPiPS z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU poz. 444),
  • rozporządzenie MPiPS z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (DzU nr 8, poz. 43 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 15 listopada 1967 r. (III PZP 41/67, OSNC 1968/5/91).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.