Kategorie

Terminy nabywania uprawnień pracowniczych

Katarzyna Bartman
Pracownikowi studiującemu na ostatnim roku studiów przysługuje 21 dni urlopu szkoleniowego m.in. na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się do egzaminu dyplomowego. Jeśli pracownik z urlopu nie skorzysta przed egzaminem, to urlop przepada.

Rozmowa z Arkadiuszem Sobczykiem, adiunktem w Katedrze Prawa Pracy i Polityki Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

•  Brakuje jednoznacznych przepisów, jak naliczać świadczenia pracownicze. Według jakiej generalnej zasady należy to robić?

Reklama

– Zgodnie z zasadą wykształconą na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego okres pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, powinien być ustalony tzw. potocznym (kalendarzowym) sposobem liczenia terminów. Oznacza to, że pracownik nabywa określone uprawnienie w dniu bezpośrednio poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi podjęcia zatrudnienia. Przy naliczaniu świadczeń pracowniczych nie stosuje się zatem generalnej zasady określonej w art. 112 k.c. W porównaniu z tą cywilistyczną zasadą wymagany w różnych przepisach staż pracy ulega bowiem skróceniu. A zatem wykładnia Sądu Najwyższego lepiej chroni interesy pracowników.

•  Dlaczego naliczanie tzw. kalendarzowe może mieć istotne znaczenie przy obliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego pracowników i czy może ono wpływać także na wymiar innych świadczeń?

– Terminy dokonywania czynności z zakresu prawa pracy obliczane są na podstawie Kodeksu pracy lub Kodeksu cywilnego. O wyborze konkretnych przepisów decyduje to, czy sposób obliczenia danego terminu w pierwszej kolejności reguluje Kodeks pracy. Jeżeli nie, zastosowanie znajduje Kodeks cywilny. Podstawę do posiłkowania się zasadami prawa cywilnego stanowi art. 300 k.p., zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym przez przepisy prawa pracy należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego. Jednocześnie należy pamiętać, że stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy nie może być sprzeczne z zasadami prawa pracy. Z tego też względu przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego obowiązuje potoczny (kalendarzowy) sposób liczenia terminów. Na przykład, pracodawca zatrudnia od 10 lat pracownika, który 31 grudnia 2010 r. nabędzie prawo do 26-dniowego urlopu wypoczynkowego. A zatem zgodnie z interpretacją przyjętą przez Sąd Najwyższy 26 dni urlopu pracownik nabędzie 31 grudnia, a nie dopiero 1 stycznia kolejnego roku. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia dalszych uprawnień pracowniczych. Gdyby bowiem z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę, a okres wypowiedzenia upływałby 31 grudnia, wówczas pracownik nabyłby prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przy uwzględnieniu 26-dniowego wymiaru urlopu, a nie wymiaru niższego. Stosowanie wykładni Sądu Najwyższego spowoduje, że również inne uprawnienia pracownicze (np. prawo do emerytury) będą nabywane w sposób korzystniejszy, tzn. w ostatnim dniu terminu, z którego upływem pracownik nabywa określone uprawnienie, a nie dopiero w dniu kolejnym.


•  Skąd zatem wynikają błędy przy naliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego?

Reklama

– Praktyka wskazuje, że pracodawcy generalnie nie popełniają błędów przy naliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego. Ewentualne problemy mogą się pojawić w sytuacjach, gdy pracownicy w trakcie zatrudnienia przedstawiają świadectwa pracy od poprzednich pracodawców.

Znaczne trudności stwarzają także sytuacje, gdy podczas zatrudnienia u tego samego pracodawcy dochodzi do zmiany wymiaru etatu, zwłaszcza zmiany wielokrotnej. Ale problemy z tym związane nie wynikają z błędów pracodawców, a jedynie z braku dostatecznej regulacji prawnej w tym zakresie.

•  W lipcu 2010 r. zmieniły się przepisy dotyczące udzielania urlopów szkoleniowych. Jaki wymiar urlopu i jak naliczany obowiązuje obecnie pracodawców? W jakich sytuacjach mogą pojawić się wątpliwości dotyczące udzielenia takiego urlopu?

– Urlop szkoleniowy jest urlopem celowym, służącym pracownikowi do przygotowania się do egzaminu. Nie może więc zostać spożytkowany w innych sytuacjach. W konsekwencji, jeśli pracownik z urlopu nie skorzysta przed egzaminem, to urlop przepada.

Wymiar urlopu, jak również zasady jego naliczania zostały określone w nieco odmienny sposób niż urlopów wypoczynkowych. I tak, pracownikowi przystępującemu do egzaminu eksternistycznego, maturalnego, potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przysługuje 6 dni urlopu. Z kolei 21 dni przysługuje w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Urlop nie jest więc przeliczany na godziny, lecz przysługuje na pełne dniówki robocze.

Ustawa nie reguluje natomiast innej istotnej kwestii, mianowicie procedury udzielania urlopu. Uważam, że pracownik nie może samodzielnie narzucić pracodawcy terminu urlopu. Wątpliwości pracodawców budzi także sposób ustalania okresu pracy, od którego zależy wysokość nagród jubileuszowych.


•  Skąd wynikają te problemy?

– W obecnym stanie prawnym brak jest przepisów regulujących w sposób jednolity i powszechny kwestię prawa pracownika do nagród jubileuszowych oraz zasad ich naliczania. Przepisy takie w odniesieniu do pracowników sektora prywatnego zamieszczane są w aktach wewnątrzzakładowych (regulaminach wynagradzania, układach zbiorowych pracy). W odniesieniu natomiast do pracowników sektora publicznego kwestie te regulują pragmatyki służbowe. Nagrodą jubileuszową zajmował się również Sąd Najwyższy, który w wyroku stwierdził, że pracownik nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu bezpośrednio poprzedzającym dzień, który nazwą lub datą odpowiada dniowi, w którym pracownik podjął zatrudnienie.

Pomimo że orzeczenie to wydane zostało na gruncie jeszcze poprzednio obowiązujących przepisów (tj. zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania), to zachowuje ono aktualność, szczególnie w przypadku aktów wewnątrzzakładowych, gdzie przepisy milczą w tym zakresie. Jego treść jest bowiem zgodna z aktualną linią orzeczniczą dotyczącą sposobu obliczania terminów, od których zależą uprawnienia pracownicze.

Trzeba jednak podkreślić, że regulacje wewnątrzzakładowe mogą w tej kwestii wprowadzać zupełnie inne reguły liczenia. Dlatego w pierwszej kolejności należy dokonać analizy konkretnej sprawy i rozstrzygnąć, czy powyższy pogląd Sądu Najwyższego zachowuje swoją aktualność.

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.