REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Terminy nabywania uprawnień pracowniczych

Katarzyna Bartman

REKLAMA

Pracownikowi studiującemu na ostatnim roku studiów przysługuje 21 dni urlopu szkoleniowego m.in. na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się do egzaminu dyplomowego. Jeśli pracownik z urlopu nie skorzysta przed egzaminem, to urlop przepada.

Rozmowa z Arkadiuszem Sobczykiem, adiunktem w Katedrze Prawa Pracy i Polityki Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

REKLAMA

Autopromocja

•  Brakuje jednoznacznych przepisów, jak naliczać świadczenia pracownicze. Według jakiej generalnej zasady należy to robić?

– Zgodnie z zasadą wykształconą na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego okres pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, powinien być ustalony tzw. potocznym (kalendarzowym) sposobem liczenia terminów. Oznacza to, że pracownik nabywa określone uprawnienie w dniu bezpośrednio poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi podjęcia zatrudnienia. Przy naliczaniu świadczeń pracowniczych nie stosuje się zatem generalnej zasady określonej w art. 112 k.c. W porównaniu z tą cywilistyczną zasadą wymagany w różnych przepisach staż pracy ulega bowiem skróceniu. A zatem wykładnia Sądu Najwyższego lepiej chroni interesy pracowników.

•  Dlaczego naliczanie tzw. kalendarzowe może mieć istotne znaczenie przy obliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego pracowników i czy może ono wpływać także na wymiar innych świadczeń?

– Terminy dokonywania czynności z zakresu prawa pracy obliczane są na podstawie Kodeksu pracy lub Kodeksu cywilnego. O wyborze konkretnych przepisów decyduje to, czy sposób obliczenia danego terminu w pierwszej kolejności reguluje Kodeks pracy. Jeżeli nie, zastosowanie znajduje Kodeks cywilny. Podstawę do posiłkowania się zasadami prawa cywilnego stanowi art. 300 k.p., zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym przez przepisy prawa pracy należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego. Jednocześnie należy pamiętać, że stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy nie może być sprzeczne z zasadami prawa pracy. Z tego też względu przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego obowiązuje potoczny (kalendarzowy) sposób liczenia terminów. Na przykład, pracodawca zatrudnia od 10 lat pracownika, który 31 grudnia 2010 r. nabędzie prawo do 26-dniowego urlopu wypoczynkowego. A zatem zgodnie z interpretacją przyjętą przez Sąd Najwyższy 26 dni urlopu pracownik nabędzie 31 grudnia, a nie dopiero 1 stycznia kolejnego roku. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia dalszych uprawnień pracowniczych. Gdyby bowiem z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę, a okres wypowiedzenia upływałby 31 grudnia, wówczas pracownik nabyłby prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przy uwzględnieniu 26-dniowego wymiaru urlopu, a nie wymiaru niższego. Stosowanie wykładni Sądu Najwyższego spowoduje, że również inne uprawnienia pracownicze (np. prawo do emerytury) będą nabywane w sposób korzystniejszy, tzn. w ostatnim dniu terminu, z którego upływem pracownik nabywa określone uprawnienie, a nie dopiero w dniu kolejnym.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

•  Skąd zatem wynikają błędy przy naliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego?

– Praktyka wskazuje, że pracodawcy generalnie nie popełniają błędów przy naliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego. Ewentualne problemy mogą się pojawić w sytuacjach, gdy pracownicy w trakcie zatrudnienia przedstawiają świadectwa pracy od poprzednich pracodawców.

REKLAMA

Znaczne trudności stwarzają także sytuacje, gdy podczas zatrudnienia u tego samego pracodawcy dochodzi do zmiany wymiaru etatu, zwłaszcza zmiany wielokrotnej. Ale problemy z tym związane nie wynikają z błędów pracodawców, a jedynie z braku dostatecznej regulacji prawnej w tym zakresie.

•  W lipcu 2010 r. zmieniły się przepisy dotyczące udzielania urlopów szkoleniowych. Jaki wymiar urlopu i jak naliczany obowiązuje obecnie pracodawców? W jakich sytuacjach mogą pojawić się wątpliwości dotyczące udzielenia takiego urlopu?

– Urlop szkoleniowy jest urlopem celowym, służącym pracownikowi do przygotowania się do egzaminu. Nie może więc zostać spożytkowany w innych sytuacjach. W konsekwencji, jeśli pracownik z urlopu nie skorzysta przed egzaminem, to urlop przepada.

Wymiar urlopu, jak również zasady jego naliczania zostały określone w nieco odmienny sposób niż urlopów wypoczynkowych. I tak, pracownikowi przystępującemu do egzaminu eksternistycznego, maturalnego, potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przysługuje 6 dni urlopu. Z kolei 21 dni przysługuje w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Urlop nie jest więc przeliczany na godziny, lecz przysługuje na pełne dniówki robocze.

Ustawa nie reguluje natomiast innej istotnej kwestii, mianowicie procedury udzielania urlopu. Uważam, że pracownik nie może samodzielnie narzucić pracodawcy terminu urlopu. Wątpliwości pracodawców budzi także sposób ustalania okresu pracy, od którego zależy wysokość nagród jubileuszowych.


•  Skąd wynikają te problemy?

– W obecnym stanie prawnym brak jest przepisów regulujących w sposób jednolity i powszechny kwestię prawa pracownika do nagród jubileuszowych oraz zasad ich naliczania. Przepisy takie w odniesieniu do pracowników sektora prywatnego zamieszczane są w aktach wewnątrzzakładowych (regulaminach wynagradzania, układach zbiorowych pracy). W odniesieniu natomiast do pracowników sektora publicznego kwestie te regulują pragmatyki służbowe. Nagrodą jubileuszową zajmował się również Sąd Najwyższy, który w wyroku stwierdził, że pracownik nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu bezpośrednio poprzedzającym dzień, który nazwą lub datą odpowiada dniowi, w którym pracownik podjął zatrudnienie.

Pomimo że orzeczenie to wydane zostało na gruncie jeszcze poprzednio obowiązujących przepisów (tj. zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania), to zachowuje ono aktualność, szczególnie w przypadku aktów wewnątrzzakładowych, gdzie przepisy milczą w tym zakresie. Jego treść jest bowiem zgodna z aktualną linią orzeczniczą dotyczącą sposobu obliczania terminów, od których zależą uprawnienia pracownicze.

Trzeba jednak podkreślić, że regulacje wewnątrzzakładowe mogą w tej kwestii wprowadzać zupełnie inne reguły liczenia. Dlatego w pierwszej kolejności należy dokonać analizy konkretnej sprawy i rozstrzygnąć, czy powyższy pogląd Sądu Najwyższego zachowuje swoją aktualność.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Czy minimalne wynagrodzenie będzie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W przyszłym roku wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

REKLAMA