Kategorie

Dzień wolny za święto przypadające w sobotę

Wojciech Brzeziński
Od 8 października br. pracodawcy muszą wyznaczać dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w sobotę. Podobnie należy postępować, gdy święto przypadnie w innym dniu wolnym od pracy wynikającym z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy.

2 października 2012 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok dotyczący zasad ustalania wymiaru pracy pracownika w okresie rozliczeniowym, w którym święto przypada w dniu wolnym od pracy (wyrok obowiązuje od 8 października 2012 r.).

Sędziowie orzekli, że art. 130 § 21 k.p. jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz jest zgodny z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Kwestionowany przepis narusza konstytucyjną zasadę równości, bezpodstawnie różnicując liczbę dni wolnych od pracy przysługujących pracownikom.

Trybunał podkreślił także, że wszyscy pracownicy mają prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy. W związku z tym ustawowe ograniczenie liczby dni wolnych od pracy w danym okresie rozliczeniowym powinno w równej mierze dotyczyć wszystkich pracowników i być oparte na racjonalnych i zobiektywizowanych, a także przewidywalnych kryteriach. Wprowadzenie różnic w liczbie dni wolnych od pracy przysługujących pracownikom tylko na podstawie przyjętego przez danego pracodawcę rozkładu czasu pracy nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Przyjęte przez ustawodawcę kryterium zróżnicowania nie wynika ani z cech osobowych pracownika, ani z charakteru jego pracy.

Skutki wyroku

Wyrok Trybunału przywrócił stan prawny sprzed 1 stycznia 2011 r. w zakresie rozliczania czasu pracy. Dlatego pracownikom za święta przypadające w dni rozkładowo wolne od pracy przysługuje inny dzień wolny.

WAŻNE!

Do końca 2012 r. oraz w 2013 r. pracodawcy nie będą musieli oddawać dnia wolnego za święto przypadające w sobotę.

Z sytuacją, kiedy święto przypadnie w sobotę, będziemy mieli do czynienia dopiero w 2014 r., kiedy w sobotę wypadną święta Konstytucji 3 Maja i Wszystkich Świętych. Pracodawca będzie musiał wówczas za te święta oddać pracownikom dodatkowe dni wolne.

Inna sytuacja będzie miała miejsce, gdy u pracodawcy zostały wyznaczone inne niż sobota rozkładowo dni wolne od pracy wynikające z zasady 5-dniowego tygodnia pracy.

Ustalanie harmonogramów czasu pracy

Pracodawca w harmonogramie czasu pracy ma obowiązek ustalić dla pracownika inny dzień wolny za wolną sobotę, w którą wypadło święto. Wiąże się to z planowaniem, kiedy taki dzień ma zostać oddany oraz czy należy go udzielić wszystkim pracownikom. Przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy nakazuje oddać dzień wolny za świąteczną wolną sobotę.

Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 129 § 1 k.p.). Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 k.p.).

Planując w harmonogramie rozkład czasu pracy, pracodawca ma obowiązek ustalić nie tylko, ile godzin ma pracować dany pracownik, ale również, ile dni (wyrok SN z 14 listopada 2001 r.). Obliczając wymiar czasu pracy, pracodawca uzyska również informację, ile dni wolnych ma mieć pracownik.

Ustalenie, kiedy pracownik odbierze sobie dzień wolny za święto przypadające w wolną dla niego sobotę, następuje w trybie właściwym do ustalenia harmonogramu. Możliwe jest, że pracodawca, współdziałając ze związkami zawodowymi, zamieści taką informację w układzie zbiorowym. Określenie wolnego dnia może też nastąpić w regulaminie pracy. Wystąpienie święta w wolny dla pracowników dzień jest znane z góry, gdyż wynika z kalendarza i ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych. Najczęściej jednak ustalenie dnia wolnego będzie następowało w harmonogramie czasu pracy. Pracownicy mogą również składać wnioski z propozycją konkretnej daty wolnego. Pracodawca nie jest jednak tymi wnioskami związany i ostateczną decyzję podejmuje sam, ewentualnie współdziałając ze związkami zawodowymi.


Dopuszczalne jest również, aby oddawany dzień wolny był wyznaczony w różnych datach, dla różnych grup pracowników. Może to wynikać ze specyfiki pracy, która pozwala pracodawcy, aby część zakładu pracy korzystała z czasu wolnego, a część w ten dzień pracowała.

Przykład

Część pracowników wykonuje pracę od poniedziałku do piątku i dla tych pracowników dniem wolnym z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy jest sobota. Natomiast dla innej grupy zatrudnionych dzień wolny z tytułu średnio 5-dniowego tygodnia pracy jest ustalany w harmonogramach na początku każdego miesiąca. W grudniu pracodawca dni wolne wyznaczył na wtorki. W związku z tym wymiar czasu pracy pracowników wykonujących pracę od poniedziałku do piątku wyniesie 152 godziny. Taki sam wymiar czasu pracy obowiązuje również pracowników, dla których pracodawca wyznaczył dzień wolny na wtorek, jednak w tym przypadku, aby to uzyskać, pracodawca będzie musiał udzielić dodatkowych 2 dni wolnego. Pierwszy dzień należy z tytułu święta przypadającego w dniu harmonogramowo wolnym od pracy (pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia przypada we wtorek), drugi dzień wynika z liczby dni do przepracowania w danym miesiącu.

Sobota dniem pracującym

Oddawanie dnia wolnego za świąteczną sobotę nie dotyczy pracowników, dla których sobota jest normalnym dniem pracy. Pracownicy ci po prostu nie przychodzą do pracy. Jeżeli jednak w ramach tygodnia pracy poniedziałek jest dla pracowników normalnym dniem wolnym, a w ten dzień wypadnie święto, powstaje konieczność oddania im dnia wolnego w inny dzień do końca okresu rozliczeniowego. W każdym miesiącu trzeba jednak przeliczyć, czy pracownikowi zapewniono odpowiednią liczbę dni wolnych od pracy.

Udzielenie dnia wolnego za święto nie dotyczy również sytuacji, gdy święto wypadnie w niedzielę, która dla pracownika jest dniem wolnym od pracy. Podobnie dnia wolnego za święto nie wyznacza się, jeżeli wypada ono w dzień pracujący dla pracownika. Pracownik bowiem nie przychodzi wtedy do pracy.

Pracodawca co do zasady nie udziela również dnia wolnego pracownikom przebywającym na urlopie macierzyńskim oraz na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby. Zasiłek chorobowy przysługuje bowiem za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Podobnie jest w przypadku zasiłku macierzyńskiego.

Podstawa prawna:

  • art. 129 § 1, art. 130 § 2 i § 21 Kodeksu pracy,
  • ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych (DzU nr 4, poz. 28 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok TK z 2 października 2012 r. (K 27/11, DzU poz. 1110),
  • wyrok SN z 14 listopada 2001 r. (III ZP 20/2001, OSNP 2003/6/141).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.